Mantra.Tips

ಗೋವಿಂದ ದಾಮೋದರ ಸ್ತೋತ್ರಂ Meaning — Line by Line

गोविन्द दामोदर स्तोत्रम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ಗೋವಿಂದ ದಾಮೋದರ ಸ್ತೋತ್ರಂ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. agre kurūṇām atha pāṇḍavānāṃ
  2. Verse 2. śrī-kṛṣṇa viṣṇo madhu-kaiṭabhāre
  3. Verse 3. vikretu-kāmā kila gopa-kanyā
  4. Verse 4. ulūkhale sambhṛta-taṇḍulāṃś ca
  5. Verse 5. kācit karāmbhoja-puṭe niṣaṇṇaṃ
  6. Verse 6. gṛhe gṛhe gopa-vadhū-samūhaḥ
  7. Verse 7. jihve rasa-jñe madhura-priyā tvaṃ
  8. Verse 8. sukhāvasāne tv idam eva sāraṃ
Verse 1#

agre kurūṇām atha pāṇḍavānāṃ

अग्रे कुरूणामथ पाण्डवानां दुःशासनेनाहृतवस्त्रकेशा। कृष्णा तदाक्रोशदनन्यनाथा गोविन्द दामोदर माधवेति॥

agre kurūṇām atha pāṇḍavānāṃ duḥśāsanenāhṛta-vastra-keśā | kṛṣṇā tadākrośad ananya-nāthā govinda dāmodara mādhaveti ||

Meaningಕೌರವರ ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ದುಶ್ಶಾಸನನು ದ್ರೌಪದಿಯ ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕೇಶಗಳನ್ನು ಎಳೆದಾಗ, ಅನನ್ಯನಾಥೆಯಾದ ದ್ರೌಪದಿ ಕೂಗಿದಳು — 'ಗೋವಿಂದ! ದಾಮೋದರ! ಮಾಧವ!'

Verse 2#

śrī-kṛṣṇa viṣṇo madhu-kaiṭabhāre

श्रीकृष्ण विष्णो मधुकैटभारे भक्तानुकम्पिन् भगवन् मुरारे। त्रायस्व मां केशव लोकनाथ गोविन्द दामोदर माधवेति॥

śrī-kṛṣṇa viṣṇo madhu-kaiṭabhāre bhaktānukampin bhagavan murāre | trāyasva māṃ keśava loka-nātha govinda dāmodara mādhaveti ||

Meaning'ಓ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ! ಓ ವಿಷ್ಣು! ಓ ಮಧು-ಕೈಟಭರ ಶತ್ರು! ಓ ಭಕ್ತವತ್ಸಲ! ಓ ಭಗವಂತ! ಓ ಮುರಾರಿ! ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು, ಓ ಕೇಶವ, ಸಕಲ ಲೋಕಗಳ ನಾಥ — ಗೋವಿಂದ, ದಾಮೋದರ, ಮಾಧವ!'

Verse 3#

vikretu-kāmā kila gopa-kanyā

विक्रेतुकामा किल गोपकन्या मुरारिपादार्पितचित्तवृत्तिः। दध्यादिकं मोहवशादवोचद् गोविन्द दामोदर माधवेति॥

vikretu-kāmā kila gopa-kanyā murāri-pādārpita-citta-vṛttiḥ | dadhy-ādikaṃ moha-vaśād avocad govinda dāmodara mādhaveti ||

Meaningಒಬ್ಬ ಗೋಪಕನ್ಯೆ, ಮೊಸರು ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಮಾರಲು ಬಯಸಿ, ಆಕೆಯ ಮನಸ್ಸು ಮುರಾರಿಯ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿ; ಪ್ರೇಮ-ಮೋಹದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸರಕಿನ ಬದಲು ಕೂಗಿದಳು — 'ಗೋವಿಂದ! ದಾಮೋದರ! ಮಾಧವ!'

Verse 4#

ulūkhale sambhṛta-taṇḍulāṃś ca

उलूखले सम्भृततण्डुलांश्च सङ्घट्टयन्त्यो मुसलैः प्रमुग्धाः। गायन्ति गोप्यो जनितानुरागा गोविन्द दामोदर माधवेति॥

ulūkhale sambhṛta-taṇḍulāṃś ca saṅghaṭṭayantyo musalaiḥ pramugdhāḥ | gāyanti gopyo janitānurāgā govinda dāmodara mādhaveti ||

Meaningಒರಳಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಒನಕೆಯಿಂದ ಕುಟ್ಟುತ್ತಾ ಮೋಹಿತರಾದ ಗೋಪಿಯರು ಅನುರಾಗದಿಂದ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ — 'ಗೋವಿಂದ! ದಾಮೋದರ! ಮಾಧವ!'

Verse 5#

kācit karāmbhoja-puṭe niṣaṇṇaṃ

काचित्करांभोजपुटे निषण्णं क्रीडाशुकं किंशुकरक्ततुण्डम्। अध्यापयामास सरोरुहाक्षी गोविन्द दामोदर माधवेति॥

kācit karāmbhoja-puṭe niṣaṇṇaṃ krīḍā-śukaṃ kiṃśuka-rakta-tuṇḍam | adhyāpayām āsa saroruhākṣī govinda dāmodara mādhaveti ||

Meaningಒಬ್ಬ ಕಮಲನಯನೆ ತನ್ನ ಕರಕಮಲಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ, ಮುತ್ತುಗದ ಹೂವಿನಂತೆ ಕೆಂಪು ಕೊಕ್ಕಿನ ಕ್ರೀಡಾಶುಕಕ್ಕೆ ಇದನ್ನೇ ಕಲಿಸಿದಳು — 'ಗೋವಿಂದ! ದಾಮೋದರ! ಮಾಧವ!'

Verse 6#

gṛhe gṛhe gopa-vadhū-samūhaḥ

गृहे गृहे गोपवधूसमूहः प्रतिक्षणं पिञ्जरसारिकाणाम्। स्खलद्गिरं वाचयितुं प्रवृत्तो गोविन्द दामोदर माधवेति॥

gṛhe gṛhe gopa-vadhū-samūhaḥ prati-kṣaṇaṃ piñjara-sārikāṇām | skhalad-giraṃ vācayituṃ pravṛtto govinda dāmodara mādhaveti ||

Meaningಮನೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗೋಪವಧುಗಳ ಸಮೂಹ ಪ್ರತಿಕ್ಷಣ ತಮ್ಮ ಪಂಜರದ ಮೈನಾಗಳಿಗೆ ತೊದಲುತ್ತಾ ಇದನ್ನೇ ನುಡಿಯಲು ಕಲಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತದೆ — 'ಗೋವಿಂದ! ದಾಮೋದರ! ಮಾಧವ!'

Verse 7#

jihve rasa-jñe madhura-priyā tvaṃ

जिह्वे रसज्ञे मधुरप्रिया त्वं सत्यं हितं त्वां परमं वदामि। आवर्णयेथा मधुराक्षराणि गोविन्द दामोदर माधवेति॥

jihve rasa-jñe madhura-priyā tvaṃ satyaṃ hitaṃ tvāṃ paramaṃ vadāmi | āvarṇayethā madhurākṣarāṇi govinda dāmodara mādhaveti ||

Meaningಓ ರಸವನ್ನು ಬಲ್ಲ ನಾಲಿಗೆಯೇ! ನೀನು ಮಧುರವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೀಯ; ನಿನಗೆ ಸತ್ಯವಾದ, ಪರಮ ಹಿತಕರವಾದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ — ಈ ಮಧುರ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಉಚ್ಚರಿಸು — 'ಗೋವಿಂದ! ದಾಮೋದರ! ಮಾಧವ!'

Verse 8#

sukhāvasāne tv idam eva sāraṃ

सुखावसाने त्विदमेव सारं दुःखावसाने त्विदमेव गेयम्। देहावसाने त्विदमेव जाप्यं गोविन्द दामोदर माधवेति॥

sukhāvasāne tv idam eva sāraṃ duḥkhāvasāne tv idam eva geyam | dehāvasāne tv idam eva jāpyaṃ govinda dāmodara mādhaveti ||

Meaningಸುಖದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ಸಾರ, ದುಃಖದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ಹಾಡಲು ಯೋಗ್ಯ, ದೇಹದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ (ಮರಣದಲ್ಲಿ) ಇದೇ ಜಪಿಸಲು ಯೋಗ್ಯ — 'ಗೋವಿಂದ! ದಾಮೋದರ! ಮಾಧವ!'

Word-by-Word Breakdown

गोविन्द
govinda
ಗೋವಿಂದ — ಹಸುಗಳ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ರಕ್ಷಕ; ಭೂಮಿ, ಹಸುಗಳು, ವೇದಗಳಿಗೆ ಆನಂದ ನೀಡುವವ
दामोदर
dāmodara
ದಾಮೋದರ — ಯಶೋದೆ ತಾಯಿ ಯಾರ ಸೊಂಟಕ್ಕೆ (ಉದರ) ಹಗ್ಗ (ದಾಮ) ಕಟ್ಟಿದಳೋ
माधव
mādhava
ಮಾಧವ — ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ (ಮಾ) ಪತಿ (ಧವ); ಮಧು ವಂಶಜ; ಮಧುರವಾದವ
इति
iti
ಹೀಗೆ (ಈ ನಾಮಗಳನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾ) — ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾಗುವ ಪಲ್ಲವಿ
अग्रे कुरूणाम्
agre kurūṇām
ಕುರುಗಳ ಎದುರು (ಕೌರವ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ)
दुःशासनेन
duḥśāsanena
ದುಶ್ಶಾಸನನಿಂದ (ದ್ರೌಪದಿಯ ವಸ್ತ್ರಾಪಹರಣ ಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದವ)
आहृतवस्त्रकेशा
āhṛta-vastra-keśā
ಯಾರ ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕೇಶ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟವೋ
कृष्णा
kṛṣṇā
ಕೃಷ್ಣಾ (ದ್ರೌಪದಿ)
अनन्यनाथा
ananya-nāthā
ಯಾರಿಗೆ ಬೇರೆ ನಾಥನಿಲ್ಲವೋ (ಭಗವಂತನ ಹೊರತು)
आक्रोशत्
ākrośat
ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗಿದಳು (ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ)
मधुकैटभारे
madhu-kaiṭabhāre
ಓ ಮಧು, ಕೈಟಭ ದೈತ್ಯರ ಶತ್ರು
भक्तानुकम्पिन्
bhaktānukampin
ಓ ಭಕ್ತರ ಮೇಲೆ ಅನುಕಂಪ ತೋರುವವ
मुरारे
murāre
ಓ ಮುರಾರಿ — ಮುರ ದೈತ್ಯನ ಶತ್ರು
त्रायस्व माम्
trāyasva mām
ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು, ನನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡು
केशव लोकनाथ
keśava loka-nātha
ಓ ಕೇಶವ, ಓ ಸಕಲ ಲೋಕಗಳ ನಾಥ
गोपकन्या
gopa-kanyā
ಗೋಪಕನ್ಯೆ
दध्यादिकम्
dadhy-ādikam
ಮೊಸರು (ಮತ್ತು ಮಾರಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಇತರ ಸರಕು)
जिह्वे रसज्ञे
jihve rasa-jñe
ಓ ರಸವನ್ನು ಬಲ್ಲ ನಾಲಿಗೆಯೇ
मधुराक्षराणि
madhurākṣarāṇi
ಮಧುರ ಅಕ್ಷರಗಳು (ಪವಿತ್ರ ನಾಮಗಳ)
सुखावसाने
sukhāvasāne
ಸುಖದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ
दुःखावसाने
duḥkhāvasāne
ದುಃಖದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ
देहावसाने जाप्यम्
dehāvasāne jāpyam
ದೇಹದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ (ಮರಣ), ಇದೇ ಜಪಿಸಲು ಯೋಗ್ಯ

Origin & History

Source: Govinda Damodara Stotra (independent Vaishnava devotional work)

Author: Bilvamangala Thakura (Lila Shuka)

Period: Medieval (c. 13th–14th century CE)

ಬಿಲ್ವಮಂಗಲ ಠಾಕುರ, ಲೀಲಾ ಶುಕ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವರು, ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರೇಮದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲೀನವಾದ ಸಂತ-ಕವಿ, ಕೃಷ್ಣ-ಕರ್ಣಾಮೃತದ ಕರ್ತೃವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಗೋವಿಂದ ದಾಮೋದರ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಭಗವಂತನ ಪವಿತ್ರ ನಾಮಗಳ ಮೇಲೆ ಅವರು ರಚಿಸಿದ ಶ್ಲೋಕ-ಮಾಲೆ. ಮಹಾಭಾರತದ ದ್ರೌಪದಿ-ರಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರಸಂಗ ಮತ್ತು ವ್ರಜದ ಗೋಪವಧುಗಳ ನಿತ್ಯ ಜೀವನದಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದು, 'ಗೋವಿಂದ, ದಾಮೋದರ, ಮಾಧವ' ನಾಮಗಳು ಭಕ್ತರ ತುಟಿಗಳಿಂದ ಸಹಜವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿ, ನಾಲಿಗೆಗೆ ಈ ಮಧುರತಮ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಸದಾ ಆಸ್ವಾದಿಸುವಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

Frequently Asked Questions

ಗೋವಿಂದ ದಾಮೋದರ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಎಂದರೇನು?
ಇದು ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನ ಭಕ್ತಿ ಸ್ತೋತ್ರ, ಇದರ ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕವೂ 'ಗೋವಿಂದ ದಾಮೋದರ ಮಾಧವೇತಿ' ಎಂಬ ಪಲ್ಲವಿಯೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ — ಗೋವಿಂದ, ದಾಮೋದರ, ಮಾಧವ ಎಂಬ ಮೂರು ಮಧುರ ನಾಮಗಳು. ಇದು ಕೃಷ್ಣನ ಪವಿತ್ರ ನಾಮಗಳ ಜಪ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
ಗೋವಿಂದ ದಾಮೋದರ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಯಾರು ರಚಿಸಿದರು?
ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬಿಲ್ವಮಂಗಲ ಠಾಕುರಗೆ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಅವರನ್ನು ಲೀಲಾ ಶುಕ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ — ಕೃಷ್ಣ ಭಕ್ತಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಸಂತ-ಕವಿ, ಕೃಷ್ಣ-ಕರ್ಣಾಮೃತದ ಕರ್ತೃ.
ಗೋವಿಂದ, ದಾಮೋದರ, ಮಾಧವ ನಾಮಗಳ ಅರ್ಥವೇನು?
ಗೋವಿಂದ ಎಂದರೆ ಹಸುಗಳ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ರಕ್ಷಕ; ದಾಮೋದರ ಎಂದರೆ ಯಶೋದೆ ತಾಯಿ ಯಾರ ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಹಗ್ಗ ಕಟ್ಟಿದಳೋ; ಮಾಧವ ಎಂದರೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಪತಿ, ಮಧು ವಂಶಜ. ಇವು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೃಷ್ಣನ ಮಾಧುರ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಈ ಸ್ತೋತ್ರ ಮರಣ ಸಮಯದೊಂದಿಗೆ ಏಕೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ?
ಇದರ ಸಮಾಪನ ಶ್ಲೋಕ ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ: ಸುಖದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ದುಃಖದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಜೀವನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಏಕೈಕ ಆವಶ್ಯಕ ವಸ್ತು 'ಗೋವಿಂದ ದಾಮೋದರ ಮಾಧವ' ಗಾನ ಮತ್ತು ಜಪ. ಮರಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಸ್ಮರಣೆ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →