Mantra.Tips

ನಿರ್ವಾಣ ಷಟ್ಕಂ (ಆತ್ಮ ಷಟ್ಕಂ) Meaning — Line by Line

निर्वाण षट्कम् (आत्म षट्कम्)

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ನಿರ್ವಾಣ ಷಟ್ಕಂ (ಆತ್ಮ ಷಟ್ಕಂ) with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Manobuddhyahamkarachittani naham
  2. Verse 2. Na cha pranasamjno na vai panchavayuh
  3. Verse 3. Na me dvesharagau na me lobhamohau
  4. Verse 4. Na punyam na papam na saukhyam na duhkham
  5. Verse 5. Na me mrityushamka na me jatibhedah
  6. Verse 6. Aham nirvikalpo nirakararupo
Verse 1#

Manobuddhyahamkarachittani naham

मनोबुद्ध्यहंकारचित्तानि नाहं श्रोत्रजिह्वे घ्राणनेत्रे व्योम भूमिर्न तेजो वायुः चिदानन्दरूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम्

Manobuddhyahamkarachittani naham Na cha shrotrajihve na cha ghrananetre Na cha vyoma bhumirna tejo na vayuh Chidanandarupah shivoham shivoham

Meaningನಾನು ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ, ಅಹಂಕಾರ ಅಥವಾ ಚಿತ್ತವಲ್ಲ; ಕಿವಿ ಅಥವಾ ನಾಲಿಗೆ ಅಲ್ಲ, ಮೂಗು ಅಥವಾ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲ; ಆಕಾಶ, ಭೂಮಿ, ಅಗ್ನಿ ಅಥವಾ ವಾಯುವಲ್ಲ. ನಾನು ಚೈತನ್ಯ ಮತ್ತು ಆನಂದದ ಸ್ವರೂಪ — ನಾನು ಶಿವ, ನಾನು ಶಿವ.

Verse 2#

Na cha pranasamjno na vai panchavayuh

प्राणसंज्ञो वै पञ्चवायुः वा सप्तधातुर्न वा पञ्चकोशः वाक्पाणिपादं चोपस्थपायू चिदानन्दरूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम्

Na cha pranasamjno na vai panchavayuh Na va saptadhaturna va panchakoshah Na vakpanipadam na chopasthapayu Chidanandarupah shivoham shivoham

Meaningನಾನು ಪ್ರಾಣವಲ್ಲ, ಐದು ವಾಯುಗಳಲ್ಲ; ಏಳು ಧಾತುಗಳಲ್ಲ, ಐದು ಕೋಶಗಳಲ್ಲ; ವಾಕ್ಕು, ಕೈಗಳು, ಕಾಲುಗಳಲ್ಲ, ಜನನೇಂದ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಗುದವಲ್ಲ. ನಾನು ಚೈತನ್ಯ ಮತ್ತು ಆನಂದದ ಸ್ವರೂಪ — ನಾನು ಶಿವ, ನಾನು ಶಿವ.

Verse 3#

Na me dvesharagau na me lobhamohau

मे द्वेषरागौ मे लोभमोहौ मदो नैव मे नैव मात्सर्यभावः धर्मो चार्थो कामो मोक्षः चिदानन्दरूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम्

Na me dvesharagau na me lobhamohau Mado naiva me naiva matsaryabhavah Na dharmo na chartho na kamo na mokshah Chidanandarupah shivoham shivoham

Meaningನನ್ನಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷವಿಲ್ಲ ರಾಗವಿಲ್ಲ, ಲೋಭವಿಲ್ಲ ಮೋಹವಿಲ್ಲ; ಮದವಿಲ್ಲ, ಮಾತ್ಸರ್ಯ ಭಾವವೂ ಇಲ್ಲ; ನಾನು ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಮೀರಿದವನು. ನಾನು ಚೈತನ್ಯ ಮತ್ತು ಆನಂದದ ಸ್ವರೂಪ — ನಾನು ಶಿವ, ನಾನು ಶಿವ.

Verse 4#

Na punyam na papam na saukhyam na duhkham

पुण्यं पापं सौख्यं दुःखं मन्त्रो तीर्थं वेदा यज्ञाः अहं भोजनं नैव भोज्यं भोक्ता चिदानन्दरूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम्

Na punyam na papam na saukhyam na duhkham Na mantro na tirtham na veda na yajnah Aham bhojanam naiva bhojyam na bhokta Chidanandarupah shivoham shivoham

Meaningನಾನು ಪುಣ್ಯವಲ್ಲ ಪಾಪವಲ್ಲ, ಸುಖವಲ್ಲ ದುಃಖವಲ್ಲ; ಮಂತ್ರವಲ್ಲ, ತೀರ್ಥವಲ್ಲ, ವೇದಗಳಲ್ಲ, ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲ; ನಾನು ಭೋಜನವಲ್ಲ, ಭೋಜ್ಯವಲ್ಲ, ಭೋಕ್ತನಲ್ಲ. ನಾನು ಚೈತನ್ಯ ಮತ್ತು ಆನಂದದ ಸ್ವರೂಪ — ನಾನು ಶಿವ, ನಾನು ಶಿವ.

Verse 5#

Na me mrityushamka na me jatibhedah

मे मृत्युशंका मे जातिभेदः पिता नैव मे नैव माता जन्म बन्धुर्न मित्रं गुरुर्नैव शिष्यः चिदानन्दरूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम्

Na me mrityushamka na me jatibhedah Pita naiva me naiva mata na janma Na bandhurna mitram gururnaiva shishyah Chidanandarupah shivoham shivoham

Meaningನನಗೆ ಮೃತ್ಯುವಿನ ಭಯವಿಲ್ಲ, ಜಾತಿಯ ಭೇದವಿಲ್ಲ; ನನಗೆ ತಂದೆಯಿಲ್ಲ, ತಾಯಿಯಿಲ್ಲ, ಜನ್ಮವೂ ಇಲ್ಲ; ಬಂಧುವಿಲ್ಲ, ಮಿತ್ರನಿಲ್ಲ, ಗುರುವಿಲ್ಲ, ಶಿಷ್ಯನಿಲ್ಲ. ನಾನು ಚೈತನ್ಯ ಮತ್ತು ಆನಂದದ ಸ್ವರೂಪ — ನಾನು ಶಿವ, ನಾನು ಶಿವ.

Verse 6#

Aham nirvikalpo nirakararupo

अहं निर्विकल्पो निराकाररूपो विभुत्वाच्च सर्वत्र सर्वेन्द्रियाणाम् चासंगतं नैव मुक्तिर्न मेयः चिदानन्दरूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम्

Aham nirvikalpo nirakararupo Vibhutvachcha sarvatra sarvendriyanam Na chasamgatam naiva muktirna meyah Chidanandarupah shivoham shivoham

Meaningನಾನು ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪ, ನಿರಾಕಾರ ಸ್ವರೂಪ; ಸರ್ವತ್ರ ವ್ಯಾಪಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವವನು; ನಾನು ಬದ್ಧನಲ್ಲ, ಮುಕ್ತನಲ್ಲ, ತಿಳಿಯಬೇಕಾದ ವಸ್ತುವೂ ಅಲ್ಲ. ನಾನು ಚೈತನ್ಯ ಮತ್ತು ಆನಂದದ ಸ್ವರೂಪ — ನಾನು ಶಿವ, ನಾನು ಶಿವ.

Word-by-Word Breakdown

चिदानन्दरूपः
Chidananda-rupah
ಚೈತನ್ಯ (ಚಿತ್) ಮತ್ತು ಆನಂದದ ಸ್ವಭಾವವುಳ್ಳವನು
शिवोऽहम्
Shivoham
'ನಾನು ಶಿವ' — ನಾನು ಆ ಮಂಗಳಕರ, ಶುದ್ಧ ಆತ್ಮ (ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕದ ಧ್ರುವಪದ)
मनोबुद्ध्यहंकार
Mano-buddhy-ahankara
ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರ — ಆತ್ಮವಲ್ಲದ ಅಂತಃಕರಣಗಳು
निर्विकल्पः
Nirvikalpa
ವಿಕಲ್ಪ (ಭೇದ-ಕಲ್ಪನೆ) ರಹಿತ; ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಪರಬ್ರಹ್ಮ
पञ्चकोशः
Pancha-kosha
ಆತ್ಮವನ್ನು ಆವರಿಸುವ ಐದು ಕೋಶಗಳು (ಅನ್ನ, ಪ್ರಾಣ, ಮನಸ್, ಬುದ್ಧಿ, ಆನಂದ)

Origin & History

Source: Composed by Adi Shankaracharya

Author: Adi Shankaracharya

Period: 8th century CE

ಯುವ ಶಂಕರ, ಒಬ್ಬ ಗುರುವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ, ಋಷಿ ಗೋವಿಂದ ಭಗವತ್ಪಾದರು ಕೇಳಿದ 'ನೀನು ಯಾರು?' ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಈ ಆರು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು — ನಿರ್ವಾಣ ಷಟ್ಕಂ — ಗಾನ ಮಾಡಿದರು ಎಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ, ತಾನು ಶರೀರ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಮನಸ್ಸು ಅಥವಾ ಅಹಂಕಾರವಲ್ಲ ಎಂದು, ಜನ್ಮ ಅಥವಾ ಮೃತ್ಯುವಿನಿಂದ ಬಂಧಿತನಲ್ಲ ಎಂದು, ಆದರೆ ನಿರಾಕಾರ ಆತ್ಮ, ಚೈತನ್ಯ ಮತ್ತು ಆನಂದವೇ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ: 'ಶಿವೋಽಹಮ್, ಶಿವೋಽಹಮ್.' ಇದು ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತದ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.

Frequently Asked Questions

ನಿರ್ವಾಣ ಷಟ್ಕಂ ಎಂದರೇನು?
ನಿರ್ವಾಣ ಷಟ್ಕಂ (ಆತ್ಮ ಷಟ್ಕಂ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತದ ಮಹಾ ಆಚಾರ್ಯರಾದ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ರಚಿಸಿದ ಆರು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸ್ತೋತ್ರ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕವು ಶರೀರ, ಮನಸ್ಸು, ಭಾವ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ತಾದಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ 'ಚಿದಾನಂದರೂಪಃ ಶಿವೋಽಹಮ್' — 'ನಾನು ಚೈತನ್ಯ-ಆನಂದ, ನಾನು ಶಿವ' — ಎಂಬ ಧೃಡೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
'ಶಿವೋಽಹಮ್' ಅರ್ಥವೇನು?
'ಶಿವೋಽಹಮ್' ಎಂದರೆ 'ನಾನು ಶಿವ' — ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದೇವತೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪರಬ್ರಹ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಏಕವಾದ ಶುದ್ಧ, ಮಂಗಳಕರ, ನಿರಾಕಾರ ಆತ್ಮ (ಆತ್ಮನ್). ಈ ಧ್ರುವಪದವು ಒಬ್ಬರ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪ ಚೈತನ್ಯ ಮತ್ತು ಆನಂದ ಎಂದು, ಶರೀರ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲ್ಪಡದ್ದು ಎಂದು ಧೃಡೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ನಿರ್ವಾಣ ಷಟ್ಕಂ ಯಾರು, ಏಕೆ ಬರೆದರು?
ಇದನ್ನು ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು (8ನೇ ಶತಮಾನ) ರಚಿಸಿದರು. ಬಾಲಕನಾಗಿ ಗುರುವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ, 'ನೀನು ಯಾರು?' ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಅವರು ಈ ಆರು ಶ್ಲೋಕಗಳಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದರು ಎಂದು — ತಾನು ಶರೀರ ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸಲ್ಲ ಆದರೆ ಶಾಶ್ವತ ಆತ್ಮ, ಚೈತನ್ಯ-ಆನಂದವೇ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ನಿರ್ವಾಣ ಷಟ್ಕಂ ಯಾವಾಗ ಗಾನ ಮಾಡಬೇಕು?
ಇದನ್ನು ಬೆಳಗಿನ ನಿಶ್ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ, ಧ್ಯಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ವೇದಾಂತ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮೊದಲು, ಮತ್ತು ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿಯಂದು ಗಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕರ್ಮಕಾಂಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಇದು ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕದ ಅರ್ಥದ ಮೇಲೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪಠಿಸಬೇಕಾದ ಚಿಂತನೆ.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →