ಬೃಹಸ್ಪತಿವಾರ ವ್ರತ ಕಥೆ
ಗುರುವಾರ (ಬೃಹಸ್ಪತಿವಾರ) ವ್ರತ — ಬೃಹಸ್ಪತಿ ದೇವ ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕಥೆ
ಬೃಹಸ್ಪತಿವಾರ ವ್ರತ, ಇದನ್ನು ಗುರುವಾರ ವ್ರತ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ದೇವತೆಗಳ ಗುರುವಾದ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ದೇವ ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಿಮಿತ್ತ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ರತಧಾರಿಯು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬೇಗ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಹಳದಿ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ಹಳದಿ ಹೂಗಳು, ಕಡಲೆಬೇಳೆ, ಅರಿಶಿನ, ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅನೇಕರು ಬಾಳೆ ಮರವನ್ನೂ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಬಾರಿ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾರವಾಗಿ ದಾನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ರತವು ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ, ಪುತ್ರಿಯರ ಸಕಾಲಿಕ ವಿವಾಹ, ಸಂತಾನ, ಮತ್ತು ಜಾತಕದಲ್ಲಿ ಗುರು (ಬೃಹಸ್ಪತಿ) ದೋಷ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಹದಿನಾರು ಗುರುವಾರಗಳು, ಅಥವಾ ಶಕ್ತಿ ಇರುವವರೆಗೆ ಆಚರಿಸಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾಪನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದಾನಶೀಲ ರಾಜ ಮತ್ತು ಜಿಪುಣ ರಾಣಿ
ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ದೇವನ ಪರಮ ಭಕ್ತನಾದ ಒಬ್ಬ ರಾಜನು ರಾಜ್ಯವಾಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಪ್ರತಿ ಗುರುವಾರ ಅವನು ವ್ರತ ಆಚರಿಸಿ, ಕಥೆ ಕೇಳಿ, ಉದಾರವಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು — ಬಡವರಿಗೆ ಅನ್ನ ನೀಡಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಭಗವಂತನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಅವನ ಭಂಡಾರ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅದು ಎಂದೂ ಬರಿದಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ ರಾಣಿಗೆ ಅವನ ಈ ಉದಾರತೆಯನ್ನು ಸಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ದಾನವೂ ವ್ಯರ್ಥವೆನಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಈ ದಾನದಿಂದ ತಾವು ಭಿಕಾರಿಗಳಾಗುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಗೊಣಗುತ್ತಿದ್ದಳು. ಒಂದು ಗುರುವಾರ, ರಾಜನು ಊರಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಸ್ವತಃ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ದೇವನು ಅಲೆದಾಡುವ ಸಾಧುವಿನ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಗೆ ಬಂದು ರಾಣಿಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ವ್ರತ ಆಚರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಕೇಳಿದನು. ರಾಣಿ ಕಠೋರವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿ, ತಾನು ದಾನ ಮತ್ತು ವ್ರತಗಳಿಂದ ಬೇಸತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಈ ದಾನವೆಲ್ಲದರಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದಳು. ಸಾಧುವು ಹೇಳಿದನು, 'ನಿಜವಾಗಿ ಅದೇ ನಿನ್ನ ಬಯಕೆಯಾದರೆ, ವ್ರತಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮಾಡು — ಗುರುವಾರ ಮನೆ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ನೆಲ ಸಾರಿಸಿ, ತಲೆ ತೊಳೆದು, ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಮದ್ಯ ಬಡಿಸಿ, ಏನನ್ನೂ ದಾನ ಮಾಡಬೇಡ — ಆಗ ನಿನ್ನ ಗಂಡನ ದಾನದ ಅಭ್ಯಾಸ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.' ಸಂತೋಷದಿಂದ ರಾಣಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿದಳು.
ಬಡತನ, ವ್ರತ ಮತ್ತು ಸೌಭಾಗ್ಯದ ಮರಳುವಿಕೆ
ಕೆಲವೇ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜನ ವಿಶಾಲ ಸಂಪತ್ತು ಬರಿದಾಯಿತು. ಮನೆಯ ಮೇಲೆ ಕ್ಷಾಮ ಮತ್ತು ದುರದೃಷ್ಟ ಬಿದ್ದು, ಕೊನೆಗೆ ರಾಜದಂಪತಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಡತನಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದರು. ಅದನ್ನು ಸಹಿಸಲಾಗದೆ, ರಾಜನು ಜೀವನೋಪಾಯ ಹುಡುಕಿ ಬೇರೆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ರಾಣಿಯನ್ನು ಅವಳ ಸಹೋದರಿಯ ಬಳಿ ಬಿಟ್ಟನು. ಬದುಕಲು, ಆ ಇಬ್ಬರು ಸ್ತ್ರೀಯರು ಸೌದೆ ಆಯ್ದು ಮಾರಿ, ಪ್ರತಿದಿನ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಒಂದು ಹಿಡಿ ಧಾನ್ಯ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಒಂದು ಗುರುವಾರ ರಾಣಿಯು ಬೃಹಸ್ಪತಿವಾರ ವ್ರತ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲವು ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಕಂಡಳು. ಅವಳು ಅವರಿಂದ ವ್ರತದ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಫಲವನ್ನು ಕೇಳಿದಳು. ಅವರು ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟರು, 'ಬೃಹಸ್ಪತಿ ದೇವ ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಹಳದಿ ಹೂಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಲೆಯಿಂದ ಪೂಜಿಸು, ಕಥೆ ಕೇಳು, ಒಂದು ಬಾರಿ ಹಳದಿ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸು, ನಿನ್ನಿಂದ ಆಗುವಷ್ಟು ಮನಃಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡು, ಮತ್ತು ಇನ್ನೆಂದೂ ದಾನವನ್ನು ನಿಂದಿಸಬೇಡ.' ರಾಣಿ ವಿನಮ್ರ, ನಿಷ್ಕಪಟ ಹೃದಯದಿಂದ ವ್ರತ ಆಚರಿಸಿದಳು. ಅದರ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಅವಳ ಭಾಗ್ಯ ತಿರುಗಿತು — ದೂರದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಬಹಳವಾಗಿ ಏಳಿಗೆ ಹೊಂದಿ, ಭಗವಂತನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಿತನಾಗಿ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ತುಂಬಿ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದನು. ರಾಜ್ಯವು ಮತ್ತೆ ಸಮೃದ್ಧವಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ರಾಣಿ ಜೀವನವಿಡೀ ಗುರುವಾರ ವ್ರತ ಆಚರಿಸಿ ಉದಾರವಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡಿದಳು, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆಂದೂ ಕೊರತೆ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಯಾರು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಬೃಹಸ್ಪತಿವಾರ ವ್ರತ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ — ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ದಾನ ಮಾಡಿ, ಜಿಪುಣತನವನ್ನು ತೊರೆದು — ಅವರು ಸಂಪತ್ತು, ಸುಖ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಉತ್ತಮ ಬಯಕೆಯ ಈಡೇರಿಕೆಯಿಂದ ಧನ್ಯರಾಗುತ್ತಾರೆ. 'ಓಂ ನಮೋ ಭಗವತೇ ವಾಸುದೇವಾಯ.'
The Fruit of the Vrat
ಬೃಹಸ್ಪತಿವಾರ (ಗುರುವಾರ) ವ್ರತವನ್ನು ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಪುತ್ರಿಯರ ಸಕಾಲಿಕ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದ ವಿವಾಹ, ಮಕ್ಕಳು, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು, ಮತ್ತು ಜಾತಕದಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲ ಅಥವಾ ಪೀಡಿತ ಬೃಹಸ್ಪತಿ (ಗುರು) ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಆಳವಾದ ಬೋಧನೆ ಉದಾರತೆ — ದಾನದಿಂದ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಿಪುಣತನದಿಂದ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಥೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
Mantras & Aarti for this Puja
Frequently Asked Questions
On which day and for whom is the Brihaspativar vrat kept?
It is kept on Thursday (Brihaspativar / Guruvar) in honour of Brihaspati Dev, the guru of the gods, and Lord Vishnu. It is especially favoured for prosperity, the marriage of daughters, and for strengthening a weak Brihaspati (Guru / Jupiter) in the horoscope.
How is the Thursday vrat observed?
Bathe and wear yellow; worship Vishnu and Brihaspati with yellow flowers, gram-dal (chana), turmeric, banana and jaggery (many also worship the banana tree); take a single meal of yellow food; give charity generously; and hear this katha. It is commonly kept for sixteen Thursdays with an udyapan at the end.
What is the moral of the Brihaspativar Vrat Katha?
That wealth is sustained by generosity and lost through miserliness. The miserly queen's contempt for charity brought ruin; her sincere observance of the vrat and renewed giving restored fortune and happiness.