सोळा सोमवार व्रत कथा
भगवान शिवाच्या सोळा सोमवार व्रताची कथा
सोळा सोमवार व्रत भगवान शिवाच्या निमित्ताने सलग सोळा सोमवारपर्यंत पाळले जाणारे व्रत आहे, जे खऱ्या मनोकामना — विशेषतः सुयोग्य विवाह, दांपत्य सुख आणि संतती — यांच्या पूर्तीसाठी प्रसिद्ध आहे. व्रती स्नान करून शिवलिंगाचे जल, बेलपत्र व श्वेत पुष्पांनी पूजन करतो, एक वेळ सात्त्विक भोजन करतो, आणि सतराव्या सोमवारी चूरमा (किंवा गोड प्रसाद) तयार करून वाटताना उद्यापन करतो. ही कथा व्रतादरम्यान सांगितली जाते.
मंदिरात सारीपाटाचा खेळ
एकदा भगवान शिव आणि देवी पार्वती पृथ्वीवर विचरण करत असताना अमरावती नगरातील एका सुंदर आणि भव्य रीतीने सजवलेल्या शिव मंदिरात पोहोचले. वेळ घालवण्यासाठी पार्वतीने गंमतीने चौपड (फासे) खेळण्याचा प्रस्ताव मांडला. खेळाचा निर्णय करण्यासाठी मंदिराच्या पुजाऱ्याला बोलावले. पार्वती स्पष्टपणे जिंकत होती; परंतु पुजाऱ्याने भगवानाला प्रसन्न करण्याच्या इच्छेने खोटे बोलून शिवाला विजयी घोषित केले.
त्याच्या असत्यामुळे क्रुद्ध होऊन पार्वतीने पुजाऱ्याला कुष्ठरोगाने ग्रस्त होण्याचा शाप दिला. तो अनेक वर्षे अत्यंत कष्ट भोगत राहिला. कालांतराने मंदिरात पूजा करण्यास आलेल्या काही अप्सरांनी त्याची दयनीय अवस्था पाहून त्याचे कारण विचारले. त्याची कथा ऐकून त्यांना दया आली आणि त्यांनी त्याला सल्ला दिला: 'पूर्ण श्रद्धेने भगवान शिवाचे सोळा सोमवार व्रत कर, दयाळू भगवान निश्चितच तुला या रोगापासून मुक्त करतील.'
प्रत्येक मनोकामना पूर्ण करणारे व्रत
पुजाऱ्याने अगदी जसे शिकवले होते तसेच सोळा सोमवार व्रत केले, प्रत्येक सोमवारी शिवलिंगाचे पूजन करत राहिला आणि सतराव्या सोमवारी उद्यापन केले. त्याच्या भक्तीने प्रसन्न होऊन भगवान शिवाने त्याला कुष्ठरोगापासून पूर्णपणे निरोग केले, आणि तो पुन्हा निरोगी व धडधाकट झाला.
काही काळानंतर पार्वती मंदिरात परत आली आणि पुजाऱ्याला निरोग पाहून आश्चर्यचकित होऊन विचारले की हे कसे झाले. त्याने तिला सोळा सोमवार व्रत आणि त्याचा महिमा सांगितला. तेव्हा पार्वतीने स्वतः आपल्या हृदयात एक मनोकामना धरून हे व्रत केले — आणि त्याच्या पुण्याने तिचा पुत्र कार्तिकेय, जो तिच्यापासून रुसून दूर गेला होता, प्रेमपूर्वक मिळून परत आला. जेव्हा कार्तिकेयाने आपल्या मातेला विचारले की हे पुनर्मिलन कसे शक्य झाले, तेव्हा तिने त्याला व्रताविषयी सांगितले; त्याने व्रत केले, आणि त्याचा एक प्रिय मित्र जो खूप काळापासून दुरावला होता, पुन्हा भेटला. त्या मित्रानेही सोळा सोमवार व्रत केले आणि त्याला एक सुंदर व गुणवती पत्नीचा वरदान मिळाला. अशा प्रकारे जो कोणी श्रद्धेने भगवान शिवाचे सोळा सोमवार व्रत करतो, त्याची प्रत्येक खरी मनोकामना पूर्ण होते. 'ॐ नमः शिवाय.'
The Fruit of the Vrat
भगवान शिवाचे सोळा सोमवार व्रत सुयोग्य जीवनसाथी, दांपत्य सुख, संतती तसेच विघ्न व दुःख निवारणासाठी पाळले जाते. अविवाहित कन्या सुयोग्य वरासाठी, आणि दांपत्य गृहशांती व संततीसाठी पाळतात. कथेनुसार याचा प्रभाव दुरावलेल्यांना भेटवण्यापर्यंत आणि रोग्यांना निरोग करण्यापर्यंत पोहोचतो.
Mantras & Aarti for this Puja
Frequently Asked Questions
When is the Solah Somvar vrat begun?
It can be started on any Monday, though the Mondays of the holy month of Shravan, or the first Monday of the bright fortnight, are considered especially auspicious. It runs for sixteen consecutive Mondays, concluded by an udyapan on the seventeenth.
How is the Solah Somvar vrat kept?
On each of the sixteen Mondays the devotee bathes early, worships the Shivalinga with water, milk, bel-patra and white flowers, hears the katha, and takes a single sattvic meal. On the seventeenth Monday, churma or sweet prasad is prepared and shared to complete the vrat.
What wishes does the Solah Somvar vrat grant?
It is especially kept for a good marriage and a suitable partner, for harmony between husband and wife, and for children — but, as the katha teaches, Lord Shiva fulfils every sincere wish offered with faith.