ਆਪਦਰਥੇ ਧਨੰ ਰਕਸ਼ੇਤ੍ (ਧਨ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ) — Word-by-Word Meaning
आपदर्थे धनं रक्षेत्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
आपदर्थे
āpad-arthe
ਬਿਪਤਾ ਜਾਂ ਸੰਕਟ ਦੇ (ਸਮੇਂ) ਲਈ
धनम्
dhanam
ਧਨ, ਦੌਲਤ
रक्षेत्
rakṣet
ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ / ਬਚਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ / ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ
दारान्
dārān
ਪਤਨੀ (ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ); ਗ੍ਰਿਹਸਥ
धनैः
dhanaiḥ
ਧਨ ਨਾਲ, ਧਨ ਦੁਆਰਾ
अपि
api
ਵੀ, ਅਤੇ
आत्मानम्
ātmānam
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਆਤਮ ਨੂੰ
सततम्
satatam
ਸਦਾ, ਨਿਰੰਤਰ, ਹਰ ਸਮੇਂ
दारैः
dāraiḥ
ਪਤਨੀ/ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ (ਤਿਆਗ ਕੇ ਵੀ)
धनैः अपि
dhanaiḥ api
ਅਤੇ ਧਨ ਨੂੰ (ਤਿਆਗ ਕੇ ਵੀ)
दारैरपि धनैरपि
dārair api dhanair api
ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਧਨ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਵੀ (ਪਹਿਲਾਂ ਆਤਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ)
रक्षेद् धनैरपि
rakṣed dhanair api
ਧਨ ਖਰਚ ਕੇ ਵੀ (ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ) ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ
Complete Translation
ਬਿਪਤਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਧਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ (ਸੰਗ੍ਰਹਿ) ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਧਨ ਨੂੰ ਖਰਚ ਕੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਆਪਣੇ ਆਤਮ (ਆਪਣੇ ਆਪ) ਦੀ ਸਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਧਨ ਦੋਵੇਂ ਤਿਆਗਣੇ ਪੈਣ। ਚਾਣਕਯ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਕ੍ਰਮ ਦੱਸਦੇ ਹਨ — ਧਨ ਬਿਪਤਾ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰਿਵਾਰ ਧਨ ਨਾਲੋਂ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਤਮ (ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤੇ ਹੋਂਦ) ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆਯੋਗ ਹੈ।
Origin & History
Source: Chanakya Niti
Author: Chanakya (Vishnugupta / Kautilya)
Period: Ancient India (c. 4th–3rd century BCE)
ਚੰਦਰਗੁਪਤ ਮੌਰਯ ਨੂੰ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਚਾਣਕਯ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਕਠਿਨ ਪਰਿਸ਼੍ਰਮ ਨਾਲ ਅਰਜਿਤ ਜੀਵਨ-ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਨੀਤੀ-ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਧਨ, ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਆਤਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਹਾਰਕ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਲਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਵੇਕੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਤੋਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਧਨ ਤੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਪਰ ਆਪਣੇ ਆਤਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
'ਆਪਦਰਥੇ ਧਨੰ ਰਕਸ਼ੇਤ੍' ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈ?▼
ਇਹ ਚਾਣਕਯ ਨੀਤੀ (ਨੀਤੀ ਦਰਪਣ) ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ — ਇਹ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਆਚਾਰੀਆ ਚਾਣਕਯ (ਕੌਟਿਲਯ / ਵਿਸ਼ਣੂਗੁਪਤ) ਨੂੰ ਆਰੋਪਿਤ ਸੂਕਤੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ।
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾਵਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਕੀ ਹੈ?▼
ਬਿਪਤਾ ਲਈ ਧਨ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਧਨ ਨੂੰ ਖਰਚ ਕੇ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰ (ਦਾਰ) ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਤਮ (ਆਤਮਨ੍) ਦੀ ਸਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਧਨ ਦੋਵੇਂ ਤਿਆਗਣੇ ਪੈਣ। ਪਹਿਲਾਂ ਆਤਮ, ਫਿਰ ਪਰਿਵਾਰ, ਫਿਰ ਧਨ — ਇਹ ਮੁੱਲ ਦਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਕ੍ਰਮ ਹੈ।
'ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ' ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੀ ਸੁਆਰਥੀ ਹੋਣਾ ਹੈ?▼
ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਅਸਲ ਬਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੁਆਰਥ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤੇ ਹੋਂਦ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਨਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਧਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ; ਇਸ ਲਈ ਆਤਮ-ਰੱਖਿਆ ਉਹ ਨੀਂਹ ਹੈ ਜੋ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਕਰਤੱਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →