ਅਪਵਿਤ੍ਰਃ ਪਵਿਤ੍ਰੋ ਵਾ (ਪਵਿਤ੍ਰੀਕਰਣ ਮੰਤਰ) — Word-by-Word Meaning
अपवित्रः पवित्रो वा
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
अपवित्रः
apavitraḥ
ਅਪਵਿੱਤਰ, ਅਸ਼ੁੱਧ
पवित्रः
pavitraḥ
ਪਵਿੱਤਰ, ਸ਼ੁੱਧ
वा
vā
ਜਾਂ
सर्व-अवस्थाम्
sarva-avasthām
ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਿਤੀ ਜਾਂ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ
गतः
gataḥ
ਪਹੁੰਚਿਆ / ਸਥਿਤ
अपि
api
ਵੀ
वा
vā
ਜਾਂ
यः
yaḥ
ਜੋ ਕੋਈ
स्मरेत्
smaret
ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ / ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
पुण्डरीकाक्षम्
puṇḍarīkākṣam
ਕਮਲਨਯਨ ਭਗਵਾਨ (ਵਿਸ਼ਨੂ)
सः
saḥ
ਉਹ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ
बाह्य-अभ्यन्तरः
bāhya-abhyantaraḥ
ਬਾਹਰੋਂ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ
शुचिः
śuciḥ
ਪਵਿੱਤਰ, ਸ਼ੁੱਧ
Complete Translation
ਮਨੁੱਖ ਭਾਵੇਂ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ — ਜੋ ਕੋਈ ਕਮਲਨਯਨ ਭਗਵਾਨ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਾਹਰੋਂ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Origin & History
Source: Traditional Pavitrikarana mantra (Vaishnava / Puranic ritual tradition; widely cited from Garuda and Padma Purana usage)
Author: Traditional (ancient ritual verse)
Period: Puranic / classical
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਿਕ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਆਰੰਭ ਬਣ ਗਿਆ। ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਪਾਸਕ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਹਰੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਅਧੂਰੀ ਹੈ। ਕਮਲਨਯਨ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ-ਬਾਹਰੋਂ ਪੂਰੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਸਧਾਰਨ ਘਰੇਲੂ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਯੱਗਾਂ ਤੱਕ ਅਣਗਿਣਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਦੀ ਦਹਿਲੀਜ਼ ਉੱਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਅਪਵਿਤ੍ਰਃ ਪਵਿਤ੍ਰੋ ਵਾ ਮੰਤਰ ਕਿਸ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?▼
ਇਹ ਪਵਿਤ੍ਰੀਕਰਣ ਮੰਤਰ ਹੈ — ਲਗਭਗ ਹਰ ਹਿੰਦੂ ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਣ ਸ਼ਲੋਕ। ਪੂਜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਪਾਸਕ, ਸਥਾਨ ਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੁੰਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ ਕੌਣ ਹੈ?▼
ਪੁੰਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ', ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸੁਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਮ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਮਰਨ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬਾਹਰੋਂ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਮੰਤਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?▼
ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਲ ਲੈ ਕੇ (ਅਕਸਰ ਕੁਸ਼ ਘਾਹ ਜਾਂ ਫੁੱਲ ਨਾਲ) ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ ਹੁਣ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਕੀ ਇਸ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਜਪਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?▼
ਹਾਂ। ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜਦੋਂ ਚਾਹੇ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇ — ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਅਧਿਐਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਾਰਜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ — ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਸਾਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਬਾਹਰੀ ਹਾਲਾਤ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →