ਓਮਿਤ੍ਯੇਤਦਕ੍ਸ਼ਰਮਿਦੰ ਸਰ੍ਵਮ੍ (ੴ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ) — Word-by-Word Meaning
ओमित्येतदक्षरमिदं सर्वम्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
ओम् इति
om iti
ਓਮ — ਇਹ ਅਕ੍ਸ਼ਰ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ
एतत् अक्षरम्
etat akṣaram
ਇਹ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਅਕ੍ਸ਼ਰ (ਅਕ੍ਸ਼ਰ ਦਾ ਅਰਥ 'ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ' ਵੀ ਹੈ)
इदम् सर्वम्
idam sarvam
ਇਹ ਸਭ, ਇਹ ਸਮਸਤ ਜਗਤ
तस्य उपव्याख्यानम्
tasya upavyākhyānam
ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਵੇਰਵਾ
भूतम्
bhūtam
ਭੂਤਕਾਲ
भवत्
bhavat
ਵਰਤਮਾਨ
भविष्यत्
bhaviṣyat
ਭਵਿੱਖ
इति सर्वम्
iti sarvam
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਭ
ओङ्कारः एव
oṁkāraḥ eva
ਓਂਕਾਰ ਹੀ (ਕੇਵਲ ਓਂਕਾਰ)
यत् च अन्यत्
yat ca anyat
ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੈ
त्रिकालातीतम्
trikālātītam
ਤਿੰਨਾਂ ਕਾਲਾਂ (ਭੂਤ, ਵਰਤਮਾਨ, ਭਵਿੱਖ) ਤੋਂ ਪਰੇ
तत् अपि ओङ्कारः एव
tad api oṁkāraḥ eva
ਉਹ ਵੀ ਓਂਕਾਰ ਹੀ ਹੈ
Complete Translation
ਓਮ — ਇਹ ਅਕ੍ਸ਼ਰ ਹੀ (ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ) ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਇਹ ਹੈ — ਜੋ ਕੁਝ ਭੂਤ, ਵਰਤਮਾਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਓਂਕਾਰ ਹੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਕਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਓਂਕਾਰ ਹੀ ਹੈ।
Origin & History
Source: Mandukya Upanishad, Verse 1
Author: Traditional (Upanishadic)
Period: Vedic / Upanishadic
ਮਾਂਡੂਕ੍ਯ ਉਪਨਿਸ਼ਦ, ਭਾਵੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਖੇਪ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਸਰਵਉੱਚ ਆਦਰ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹੈ; ਮੁਕਤਿਕਾ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਉਤਸੁਕ ਸਾਧਕ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਇਕੱਲਾ ਮਾਂਡੂਕ੍ਯ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਓਮ ਨੂੰ ਸਮਸਤ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸੰਪੂਰਨ ਸੱਤਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਆਤਮਾ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਦ — ਜਾਗ੍ਰਤ (ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰ), ਸੁਪਨ (ਤੈਜਸ), ਸੁਸ਼ੁਪਤੀ (ਪ੍ਰਾਜ੍ਞ) ਅਤੇ ਪਰਮ ਚਤੁਰਥ (ਤੁਰੀਯ) — ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਅਕ੍ਸ਼ਰ ਦਾ ਅਰਥ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਲੋਕ ਵੇਦਾਂਤ ਦੇ ਓਮ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗਹਿਰੇ ਧਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਓਮਿਤ੍ਯੇਤਦਕ੍ਸ਼ਰਮਿਦੰ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਓਮ — ਇਹ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਅਕ੍ਸ਼ਰ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ'। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਸਤ ਜਗਤ, ਭੂਤ-ਵਰਤਮਾਨ-ਭਵਿੱਖ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਜੋ ਕਾਲਾਤੀਤ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਅਕ੍ਸ਼ਰ ਓਮ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਮ ਸੱਤਾ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈ?▼
ਇਹ ਮਾਂਡੂਕ੍ਯ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ, ਜੋ ਅਥਰਵਵੇਦ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਮਾਂਡੂਕ੍ਯ ਪ੍ਰਧਾਨ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਓਮ ਦੇ ਅਰਥ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।
ਓਮ ਨੂੰ 'ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ' ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ?▼
ਓਮ ਨੂੰ ਉਹ ਆਦਿ ਧੁਨੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਮਸਤ ਨਾਮ-ਰੂਪ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਧੁਨੀ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਕਟਤਮ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਹਮ ਸਮਸਤ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਦਮਾਨ ਸਭ ਦਾ ਮੂਲ ਤੱਤ ਹੈ, ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਓਮ ਵੀ ਇਹ ਸਮਸਤ ਜਗਤ ਅਤੇ ਕਾਲਾਤੀਤ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।
ਓਮ ਦਾ ਚੇਤਨਾ ਦੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਸੰਬੰਧ ਹੈ?▼
ਮਾਂਡੂਕ੍ਯ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਓਮ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਧੁਨੀਆਂ — ਅ, ਉ ਅਤੇ ਮ — ਜਾਗ੍ਰਤ, ਸੁਪਨ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ੁਪਤੀ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਓਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਚੁੱਪ ਤੁਰੀਯ ਅਰਥਾਤ ਚੌਥੀ, ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਓਮ ਦਾ ਧਿਆਨ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਨਾ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →