ਅਯਮ੍ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮ (ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ) — Word-by-Word Meaning
अयम् आत्मा ब्रह्म
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
सर्वम्
sarvam
ਸਭ, ਸਮਸਤ (ਸਮਸਤ ਜਗਤ)
हि
hi
ਨਿਸ਼ਚੈ ਹੀ, ਵਸਤੁਤਃ, ਕਿਉਂਕਿ
एतत्
etat
ਇਹ
ब्रह्म
brahma
ਬ੍ਰਹਮ, ਪਰਮ ਸੱਤਾ
अयम्
ayam
ਇਹ (ਅੰਤਃਸਥਿਤ ਆਤਮਾ)
आत्मा
ātmā
ਆਤਮਾ, ਅੰਤਰਾਤਮਾ
अयम् आत्मा ब्रह्म
ayam ātmā brahma
'ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ' — ਉਹ ਮਹਾਵਾਕ੍ਯ ਜੋ ਅੰਤਰਤਮ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਪਰਮ ਤੱਤ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੱਸਦਾ ਹੈ
सः अयम् आत्मा
saḥ ayam ātmā
ਇਹੀ ਆਤਮਾ
चतुष्पात्
catuṣpāt
ਚਾਰ ਪਾਦ/ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵਾਲੀ (ਜਾਗ੍ਰਤ, ਸੁਪਨ, ਸੁਸ਼ੁਪਤੀ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਤੁਰੀਯ)
ओमित्येतदक्षरम्
om ityetad akṣaram
ਓਮ, ਇਹ ਅਕ੍ਸ਼ਰ, ਇਹ ਸਭ ਹੈ (ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਦਾ ਆਰੰਭ, ਜੋ ਓਮ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਰਦਾ ਹੈ)
Complete Translation
ਇਹ ਸਭ ਨਿਸ਼ਚੈ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ। ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ। ਇਹੀ ਆਤਮਾ ਚਾਰ ਪਾਦ (ਅਵਸਥਾਵਾਂ) ਵਾਲੀ ਹੈ — ਜਾਗ੍ਰਤ, ਸੁਪਨ, ਸੁਸ਼ੁਪਤੀ ਅਤੇ ਤੁਰੀਯ (ਚੌਥੀ ਅਵਸਥਾ) ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਚੈਤਨ੍ਯਸਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤਕਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।
Origin & History
Source: Mandukya Upanishad, Verse 2
Author: Traditional (Upanishadic)
Period: Vedic / Upanishadic
ਮਾਂਡੂਕ੍ਯ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਓਮ ਅਕ੍ਸ਼ਰ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਹੈ, ਸਮਸਤ ਭੂਤ, ਵਰਤਮਾਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ, ਤਥਾ ਜੋ ਕੁਝ ਕਾਲਾਤੀਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸ਼ਲੋਕ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ — 'ਇਹ ਸਭ ਨਿਸ਼ਚੈ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ; ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ,' ਅਤੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਆਤਮਾ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਦ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਜਾਗ੍ਰਤ, ਸੁਪਨ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ੁਪਤੀ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਤਥਾ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤੁਰੀਯ — ਚੌਥੀ, ਮੌਨ, ਅਦ੍ਵੈਤ ਆਤਮਾ — ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਇੰਨੀ ਸਘਨ ਹੈ ਕਿ ਪਰੰਪਰਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੌੜਪਾਦ ਦੀ ਕਾਰਿਕਾ ਸਮੇਤ ਇਕੱਲੇ ਮਾਂਡੂਕ੍ਯ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਹੀ ਮੋਕ੍ਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਅਯਮ੍ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
ਅਯਮ੍ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ'। ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਤਮਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਦਾ ਯਥਾਰਥ ਸਰੂਪ, ਪਰਮ ਅਨੰਤ ਸੱਤਾ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਅਯਮ੍ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈ?▼
ਇਹ ਮਾਂਡੂਕ੍ਯ ਉਪਨਿਸ਼ਦ (ਸ਼ਲੋਕ ੨) ਤੋਂ ਹੈ, ਜੋ ਅਥਰਵਵੇਦ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਮਾਂਡੂਕ੍ਯ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਓਮ ਅਕ੍ਸ਼ਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪੂਰਨ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਂਡੂਕ੍ਯ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਚਾਰ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਹਨ?▼
ਆਤਮਾ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਪਾਦ ਹਨ: ਜਾਗ੍ਰਤ ਅਵਸਥਾ (ਬਾਹਰੀ ਜਗਤ ਦਾ ਅਨੁਭਵ), ਸੁਪਨ ਅਵਸਥਾ (ਮਨ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਗਤ), ਸੁਸ਼ੁਪਤੀ (ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਭਿੰਨ ਆਨੰਦ) ਅਤੇ ਤੁਰੀਯ, ਚੌਥੀ — ਸ਼ੁੱਧ ਅਦ੍ਵੈਤ ਚੈਤਨ੍ਯ, ਜੋ ਯਥਾਰਥ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ।
ਅਯਮ੍ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਓਮ ਨਾਲ ਅਭ੍ਯਾਸ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?▼
ਮਾਂਡੂਕ੍ਯ ਓਮ ਦੀਆਂ ਅ, ਉ, ਮ ਧੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਗ੍ਰਤ, ਸੁਪਨ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ੁਪਤੀ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਓਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਚੁੱਪ ਨੂੰ ਤੁਰੀਯ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। 'ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ' ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਓਮ ਦਾ ਧਿਆਨ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਚੌਥੀ, ਮੁਕਤੀਦਾਯਕ ਆਤਮ-ਅਨੁਭੂਤੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →