ਸ਼੍ਰੀਮਦਭਗਵਦਗੀਤਾ ੧.੪੭ — ਏਵਮੁਕਤ੍ਵਾਰ੍ਜੁਨਃ ਸੰਖ੍ਯੇ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता १.४७ — एवमुक्त्वार्जुनः संख्ये
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
सञ्जयः उवाच
sañjayaḥ uvācha
ਸੰਜਯ ਨੇ ਕਿਹਾ
एवम् उक्त्वा
evam uktvā
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਹਿ ਕੇ; ਇੰਝ ਕਹਿ ਕੇ
अर्जुनः
arjunaḥ
ਅਰਜੁਨ
संख्ये
saṅkhye
ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ
रथोपस्थे
ratha-upasthe
ਰਥ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ; ਰਥ ਦੀ ਬੈਠਕ ਉੱਤੇ
उपाविशत्
upāviśhat
ਬੈਠ ਗਏ
विसृज्य
visṛijya
ਤਿਆਗ ਕੇ; ਹੇਠਾਂ ਰੱਖ ਕੇ
सशरम्
sa-śharam
ਬਾਣਾਂ ਸਹਿਤ
चापम्
chāpam
ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ
शोक
śhoka
ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ; ਦੁੱਖ ਨਾਲ
संविग्न
saṁvigna
ਉਦਵਿਗਨ; ਵਿਆਕੁਲ
मानसः
mānasaḥ
ਮਨ ਵਾਲੇ
Complete Translation
ਸੰਜਯ ਨੇ ਕਿਹਾ -- ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਹਿ ਕੇ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਉਦਵਿਗਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਅਰਜੁਨ ਬਾਣ ਸਹਿਤ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਰਥ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਗਏ।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 1, Verse 47
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਆਪਣੇ ਸਵਜਨਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂਜਨਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਵਿਅਕਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਰਜੁਨ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਨਾਲ ਹਤੋਤਸਾਹ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਇਸ ਸਮਾਪਨ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੰਜਯ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਤੋਂ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਬਾਣ ਛੁੱਟ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ੋਕ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਮਨ ਨਾਲ ਰਥ ਦੀ ਬੈਠਕ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਏ -- ਉਹ ਪਲ ਜੋ ਅੱਗੇ ਦੇ ਅਧਿਆਇਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਸ਼੍ਰੀਮਦਭਗਵਦਗੀਤਾ ੧.੪੭ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?▼
ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ, ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਅਭਿਭੂਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਬਾਣ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖ ਕੇ ਰਥ ਦੀ ਬੈਠਕ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੰਜਯ ਇਸ ਪਲ ਦਾ ਵਰਣਨ ਅੰਨ੍ਹੇ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਰਜੁਨ ਕਿਹੜਾ ਧਨੁਸ਼ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ?▼
ਅਰਜੁਨ ਗਾਂਡੀਵ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦਿਵਯ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ, ਬਾਣਾਂ ਸਹਿਤ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਯੁਗ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਰ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਤਿਆਗਣਾ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੋਕ ਅਤੇ ਭਰਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਪੂਰਨਤਾ ਨਾਲ ਅਭਿਭੂਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਆਇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?▼
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਨਾਮ ਅਰਜੁਨ ਵਿਸ਼ਾਦ ਯੋਗ ਹੈ -- ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਸ਼ੋਕ ਦਾ ਯੋਗ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤਨ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਅਗਲਾ ਅਧਿਆਇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਆਰੰਭ ਕਰ ਸਕੇ, ਜੋ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਭਗਵਦਗੀਤਾ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਵਸਰ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਅਧਿਆਤਮਕ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਕੀ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ?▼
ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਪਲ ਅਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਯਤਨ ਅਤੇ ਹਉਮੈ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤਿਆਗਣ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਸਾਧਕ ਆਪਣੀ ਅਸਹਾਇਤਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸੱਚੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਦੁਆਰ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →