ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੦.੨੧ — ਆਦਿਤ੍ਯਾਨਾਮਹੰ ਵਿਸ਼੍ਣੁਃ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता १०.२१ — आदित्यानामहं विष्णुः
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
आदित्यानाम्
ādityānām
ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਯਾਂ ਵਿੱਚ (ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ)
अहम्
aham
ਮੈਂ
विष्णुः
viṣhṇuḥ
ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ
ज्योतिषाम्
jyotiṣhām
ਜੋਤਿਰਮਯ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ
रविः
raviḥ
ਸੂਰਜ
अंशुमान्
anśhu-mān
ਤੇਜੱਸਵੀ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ
मरीचिः
marīchiḥ
ਮਰੀਚੀ
मरुताम्
marutām
ਮਰੁਤਾਂ ਵਿੱਚ (ਵਾਯੂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ)
अस्मि
asmi
ਮੈਂ ਹਾਂ
नक्षत्राणाम्
nakṣhatrāṇām
ਨਛੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ
अहम्
aham
ਮੈਂ
शशी
śhaśhī
ਚੰਦਰਮਾ
Complete Translation
ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਯਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹਾਂ; ਜੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਤੇਜੱਸਵੀ ਸੂਰਜ ਹਾਂ; ਮਰੁਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਮਰੀਚੀ ਹਾਂ; ਅਤੇ ਨਛੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਚੰਦਰਮਾ ਹਾਂ।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 10, Verse 21
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਦਸਵੇਂ ਅਧਿਆਇ, ਵਿਭੂਤੀ ਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਅਰਜੁਨ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਭਿਵਯਕਤੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰ ਸਕਣ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਭੂਤੀਆਂ ਦੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸੂਚੀ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਰੰਭ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਅਨੇਕ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੱਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਰਜੁਨ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਤੇਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇ ਉੱਥੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ।
Frequently Asked Questions
ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੧੦.੨੧ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?▼
ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਭੂਤੀਆਂ (ਦਿਵਯ ਐਸ਼ਵਰਯਾਂ) ਦਾ ਵਰਣਨ ਆਰੰਭ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਹ ਆਦਿਤਯਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜੱਸਵੀ ਸੂਰਜ, ਮਰੁਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰੀਚੀ ਅਤੇ ਨਛੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਾ ਹਨ। ਸਿੱਖਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਹਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿਮਾਮਈ ਅਤੇ ਤੇਜੋਮਈ ਹੈ, ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਰਣਿਤ ਵਿਭੂਤੀਆਂ ਕੀ ਹਨ?▼
ਵਿਭੂਤੀਆਂ ਭਗਵਾਨ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਭਿਵਯਕਤੀਆਂ ਜਾਂ ਐਸ਼ਵਰਯ ਹਨ। ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਕਰ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਨੇਕ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੱਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ — ਦੇਵਤਿਆਂ, ਜੋਤਾਂ, ਨਛੱਤਰਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਰਬਤਾਂ, ਨਦੀਆਂ ਆਦਿ ਵਿੱਚ — ਤਾਂ ਜੋ ਅਰਜੁਨ ਸਮੁੱਚੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਸਕੇ।
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਜੋੜਦੇ ਹਨ?▼
ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜੱਸਵੀ ਜੋਤਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸ੍ਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਵਯ ਉਪਸਥਿਤੀ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਸਾਡੀ ਨਜ਼ਰ ਸਿਮਰਨ ਅਤੇ ਉਪਾਸਨਾ ਦਾ ਕਾਰਜ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੈਂ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਾਂ?▼
ਜਦੋਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਦੇਖੋ, ਚੰਦ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰੋ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਪਰਮ ਸੁੰਦਰ ਵਸਤੂ ਦੇਖੋ, ਯਾਦ ਕਰੋ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਦੀ ਇੱਕ ਚਿੰਗਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਸਾਧਾਰਨ ਪਲ ਵੀ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇ ਜੀਵੰਤ ਸਿਮਰਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →