ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੧.੪੩ — ਪਿਤਾਸਿ ਲੋਕਸ੍ਯ ਚਰਾਚਰਸ੍ਯ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ११.४३ — पितासि लोकस्य चराचरस्य
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
पिता
pitā
ਪਿਤਾ
असि
asi
ਆਪ ਹੋ
लोकस्य
lokasya
ਜਗਤ ਦੇ
चराचरस्य
charācharasya
ਸਮੂਹ ਚਰ ਅਤੇ ਅਚਰ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ
त्वम् अस्य
tvam asya
ਇਸ (ਜਗਤ) ਦੇ ਆਪ
पूज्यः
pūjyaḥ
ਪੂਜਨੀਕ
च
cha
ਅਤੇ
गुरुः गरीयान्
guruḥ garīyān
ਸਭ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਗੁਰੂ; ਮਹਾਨ ਗੁਰੂ
न त्वत्समः
na tvat-samaḥ
ਆਪ ਦੇ ਸਮਾਨ ਕੋਈ ਨਹੀਂ
अस्ति
asti
ਹੈ
अभ्यधिकः
abhyadhikaḥ
ਵੱਧ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ; ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ
कुतः अन्यः
kutaḥ anyaḥ
ਫਿਰ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ
लोकत्रये
loka-traye
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ
अप्रतिमप्रभाव
apratima-prabhāva
ਹੇ ਅਪ੍ਰਤਿਮ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੇ
Complete Translation
ਆਪ ਇਸ ਚਰਾਚਰ ਜਗਤ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹੋ; ਆਪ ਹੀ ਇਸ ਦੇ ਪੂਜਨੀਕ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਗੁਰੂ ਹੋ। ਹੇ ਅਪ੍ਰਤਿਮ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੇ! ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪ ਦੇ ਸਮਾਨ ਵੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਆਪ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 43
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ ਦਰਸ਼ਨ ਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਵਿਸਮੈਕਾਰੀ ਵਿਰਾਟ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਸਮੂਹ ਚਰਾਚਰ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਪਰਮ ਪੂਜਨੀਕ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਤੁਲਨੀਕ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Frequently Asked Questions
ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੧.੪੩ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਕਿਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ?▼
ਅਰਜੁਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਸਮੂਹ ਚਰਾਚਰ ਜਗਤ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਪਰਮ ਪੂਜਨੀਕ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟਤਮ ਗੁਰੂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸਮਾਨ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਤਾਂ ਕੋਈ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
'ਚਰਾਚਰਸ੍ਯ' ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
'ਚਰਾਚਰਸ੍ਯ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਚਰ ਅਤੇ ਅਚਰ ਦਾ' — ਅਰਥਾਤ ਸਮੂਹ ਸਜੀਵ ਅਤੇ ਨਿਰਜੀਵ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦਾ। ਅਰਜੁਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇਸ ਸਮੂਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਦੇ ਉਦਗਮ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
ਅਰਜੁਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ 'ਅਪ੍ਰਤਿਮਪ੍ਰਭਾਵ' ਕਿਉਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ?▼
'ਅਪ੍ਰਤਿਮਪ੍ਰਭਾਵ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਹੇ ਅਤੁਲਨੀਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ'। ਵਿਰਾਟ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਵਿਅਕਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਮਰਥ੍ਯ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਸਰਵਥਾ ਅਤੁਲਨੀਕ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿਸਮੈ ਅਤੇ ਨੇੜਤਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜੋੜਦਾ ਹੈ?▼
ਇਹ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਵਾਤਸਲ੍ਯ ਦਾ ਸੰਗਮ ਹੈ: ਅਰਜੁਨ ਅਤੁਲਨੀਕ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਪਿਤਾ' ਅਤੇ 'ਗੁਰੂ' ਕਹਿ ਕੇ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਸਮੂਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਭਗਵਾਨ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨੇੜਿਓਂ ਵੀ ਨਾਲ ਹਨ, ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →