ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੧.੫੩ — ਨਾਹੰ ਵੇਦੈਰ੍ਨ ਤਪਸਾ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ११.५३ — नाहं वेदैर्न तपसा
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
न अहम्
na aham
ਮੈਂ ਨਹੀਂ
वेदैः
vedaiḥ
ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ
न तपसा
na tapasā
ਨਾ ਤਪ ਨਾਲ; ਨਾ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ
न दानेन
na dānena
ਨਾ ਦਾਨ ਨਾਲ
न च इज्यया
na cha ijyayā
ਨਾ ਯੱਗ ਜਾਂ ਕਰਮਕਾਂਡ ਨਾਲ
शक्यः
śhakyaḥ
ਸੰਭਵ; ਸਮਰੱਥ
एवंविधः
evaṁ-vidhaḥ
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
द्रष्टुम्
draṣhṭum
ਵੇਖਿਆ ਜਾਣਾ; ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ
दृष्टवान् असि
dṛiṣhṭavān asi
ਤੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ
माम्
mām
ਮੈਨੂੰ
यथा
yathā
ਜਿਵੇਂ
Complete Translation
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ (ਵਿਸ਼੍ਵ) ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਨਾ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ, ਨਾ ਤਪ ਨਾਲ, ਨਾ ਦਾਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਨਾ ਯੱਗ ਨਾਲ ਹੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 53
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ ਦਰਸ਼ਨ ਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਕੇ ਫਿਰ ਸਮੇਟਣ ਪਿੱਛੋਂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇਸ ਦੀ ਦੁਰਲੱਭਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਦਰਸ਼ਨ ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨ, ਤਪ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਯੱਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ — ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਵਲ ਅਨੰਨ੍ਯ ਭਗਤੀ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੧.੫੩ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ?▼
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਲੌਕਿਕ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ ਉਸ ਨੇ ਹੁਣੇ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ, ਤਪ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਯੱਗ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਅਜਿਹਾ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤਿ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਬਾਹਰੀ ਸਾਧਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਜੇ ਵੇਦਾਂ ਜਾਂ ਯੱਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?▼
ਇਸ ਦਾ ਉੱਤਰ ਅਗਲਾ ਸ਼ਲੋਕ (੧੧.੫੪) ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਕੇਵਲ ਅਨੰਨ੍ਯ, ਇਕਨਿਸ਼ਟ ਭਗਤੀ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ, ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਹੋਰ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਸੀਮਾ ਵਿਖਾ ਕੇ ਇਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮਕਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ?▼
ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਦ੍ਰਿਸ਼੍ਟੀਕੋਣ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨ, ਤਪ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਯੱਗ ਮੁੱਲਵਾਨ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸਰਵੋੱਚ ਰੂਪ ਦਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰਾ ਸਕਦੇ। ਉਹ ਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰੇਮਮਯੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੀਤਾ ਸਰਵੋੱਚ ਮਾਰਗ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →