ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੧.੫੪ — ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵਨਨ੍ਯਯਾ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ११.५४ — भक्त्या त्वनन्यया
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
भक्त्या
bhaktyā
ਭਗਤੀ ਦੁਆਰਾ
तु
tu
ਪਰੰਤੂ, ਹੀ
अनन्यया
ananyayā
ਅਨੰਨ੍ਯ, ਇਕਨਿਸ਼ਟ, ਅਵਿਭਾਜਿਤ
शक्यः
śhakyaḥ
ਸ਼ਕ੍ਯ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਯੋਗ
अहम्
aham
ਮੈਂ
एवंविधः
evam-vidhaḥ
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
अर्जुन
arjuna
ਹੇ ਅਰਜੁਨ
ज्ञातुम्
jñātum
ਜਾਣਿਆ ਜਾਣਾ
द्रष्टुम्
draṣhṭum
ਵੇਖਿਆ ਜਾਣਾ
च
cha
ਅਤੇ
तत्त्वेन
tattvena
ਤੱਤਵਤਃ, ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ
प्रवेष्टुम्
praveṣhṭum
ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ (ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਨੂੰ)
च
cha
ਅਤੇ
परंतप
parantapa
ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ (ਅਰਜੁਨ)
Complete Translation
ਪਰੰਤੂ ਹੇ ਪਰੰਤਪ ਅਰਜੁਨ! ਅਨੰਨ੍ਯ ਭਗਤੀ ਦੁਆਰਾ ਮੈਂ ਤੱਤਵਤਃ 'ਜਾਣਨ', 'ਵੇਖਣ' ਅਤੇ 'ਪ੍ਰਵੇਸ਼' ਕਰਨ (ਇੱਕਮਿੱਕ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ) ਲਈ ਵੀ ਸ਼ਕ੍ਯ ਹਾਂ।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 54
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ, ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ ਦਰਸ਼ਨ ਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਲੌਕਿਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵਿਸਮਿਤ ਹੋਣ ਪਿੱਛੋਂ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਸੌਮ੍ਯ, ਪ੍ਰੇਮਮਯ ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਮੁੜ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਰੂਪ ਤੱਕ ਅਧਿਐਨ, ਤਪ ਜਾਂ ਯੱਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੇਵਲ ਅਨੰਨ੍ਯ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ — ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਉਸ ਮਹਾਨ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮਮਯ ਸਮਾਪਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੧.੫੪ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?▼
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕੇਵਲ ਅਨੰਨ੍ਯ ਭਗਤੀ — ਇਕਨਿਸ਼ਟ, ਅਵਿਭਾਜਿਤ ਭਗਤੀ — ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਤੱਤਵਤਃ ਜਾਣੇ, ਵੇਖੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ ਦਰਸ਼ਨ ਪਿੱਛੋਂ ਤੁਰੰਤ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸ਼ੁੱਧ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਈਸ਼੍ਵਰ-ਸਾਕਸ਼ਾਤਕਾਰ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟਤਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੱਖਤਮ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਅਨੰਨ੍ਯ ਭਗਤੀ ਕੀ ਹੈ?▼
ਅਨੰਨ੍ਯ ਭਗਤੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਅਵਿਭਾਜਿਤ, ਅਨੰਨ੍ਯ, ਪੂਰਨ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਭਗਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਿਰਦਾ ਕੇਵਲ ਭਗਵਾਨ ਵੱਲ ਹੀ ਮੁੜਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਕਸ਼੍ਯ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ। ਇਹ ਵਿਖੇਪ ਜਾਂ ਗੂੜ੍ਹ ਸੁਆਰਥ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ — ਉਹੀ ਗੁਣ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਇੰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਉਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?▼
ਕਿਉਂਕਿ ਆਪਣੇ ਵਿਸਮੈਕਾਰੀ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਣ ਪਿੱਛੋਂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੱਚਾ ਮਿਲਨ ਸ਼ਕਤੀ, ਅਧਿਐਨ ਜਾਂ ਕਰਮਕਾਂਡ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੀਤਾ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਯੋਗ ਨੂੰ ਸਰਵੋੱਚ ਮੰਨਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਬਲ ਸਮਰਥਨ ਹੈ।
ਮੈਂ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦੀ ਰੋਜ਼ਮੱਰਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤੋਂ ਕਰਾਂ?▼
ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਾਏ ਕਿ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਾਰ ਭਗਵਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਆਪਣੀ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰ ਸਕੋ, ਅਤੇ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਪ ਅਤੇ ਨਿਤ੍ਯ ਸਿਮਰਨ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਕੋਲ ਸੱਚੇ, ਅਵਿਭਾਜਿਤ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੇ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →