ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 11.9 — ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਰਾਜਨ੍ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ११.९ — एवमुक्त्वा ततो राजन्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
सञ्जयः उवाच
sañjayaḥ uvācha
ਸੰਜੈ ਨੇ ਕਿਹਾ
एवम् उक्त्वा
evam uktvā
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ
ततः
tataḥ
ਤਦ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ
राजन्
rājan
ਹੇ ਰਾਜਨ੍ (ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ)
महायोगेश्वरः
mahā-yoga-īśhvaraḥ
ਮਹਾਨ ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ
हरिः
hariḥ
ਸ਼੍ਰੀਹਰਿ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ)
दर्शयामास
darśhayām āsa
ਵਿਖਾਇਆ; ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ
पार्थाय
pārthāya
ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ (ਪਾਰਥ ਨੂੰ)
परमम्
paramam
ਪਰਮ
रूपम् ऐश्वरम्
rūpam aiśhwaram
ਐਸ਼੍ਵਰਯਮਈ (ਵਿਸ਼ਵ) ਰੂਪ
Complete Translation
ਸੰਜੈ ਨੇ ਕਿਹਾ -- ਹੇ ਰਾਜਨ੍! ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਯੋਗੇਸ਼ਵਰ ਸ਼੍ਰੀਹਰਿ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਰਮ ਐਸ਼੍ਵਰਯਮਈ (ਵਿਸ਼ਵ) ਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 9
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ, ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ-ਦਰਸ਼ਨ ਯੋਗ, ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪਣੀ ਦਿੱਵ ਮਹਿਮਾ ਵਿਖਾਉਣ ਦਾ ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਦਿੱਵਚਕਸ਼ੁ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੰਜੈ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਉਸ ਨਿਰਣਾਇਕ ਪਲ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਮਹਾਯੋਗੇਸ਼ਵਰ ਸ਼੍ਰੀਹਰਿ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਰਮ, ਐਸ਼੍ਵਰਯਮਈ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ — ਉਹੀ ਦਰਸ਼ਨ ਜੋ ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 11.9 ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?▼
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ — ਮਹਾਯੋਗੇਸ਼ਵਰ — ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਰਮ, ਐਸ਼੍ਵਰਯਮਈ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ, ਇਹ ਸੰਜੈ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਉਹ ਪਲ ਹੈ ਜਦੋਂ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ-ਦਰਸ਼ਨ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ 'ਮਹਾਯੋਗੇਸ਼ਵਰ' ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ?▼
'ਮਹਾਯੋਗੇਸ਼ਵਰ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਮਹਾਨ ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ। ਇਹ ਉਪਾਧੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀ ਦਿੱਵ, ਰਹੱਸਮਈ ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਵਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਕੌਣ ਅਤੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ?▼
ਸੰਜੈ ਇਸ ਨੂੰ ਨੇਤਰਹੀਣ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸੁਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਵੇਦ ਵਿਆਸ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਵ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਸੰਜੈ ਰਣਭੂਮੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦਾ ਇਹ ਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਸਨ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →