ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ ਭਗਵਦ੍ ਗੀਤਾ 18.13 — ਪੰਚੈਤਾਨਿ ਮਹਾਬਾਹੋ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता १८.१३ — पञ्चैतानि महाबाहो
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
पञ्च एतानि
pañcha etāni
ਇਹ ਪੰਜ
महाबाहो
mahā-bāho
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੁ (ਅਰਜੁਨ)
कारणानि
kāraṇāni
ਕਾਰਨ; ਘਟਕ
निबोध मे
nibodha me
ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਜਾਣ; ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸਮਝ
सांख्ये
sānkhye
ਸਾਂਖ੍ਯ ਵਿੱਚ (ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ)
कृतान्ते
kṛitānte
ਕਰਮ ਦੀਆਂ (ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ) ਅੰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ; ਵੇਦਾਂਤ ਵਿੱਚ
प्रोक्तानि
proktāni
ਕਹੇ ਗਏ; ਦੱਸੇ ਗਏ
सिद्धये
siddhaye
ਸਿੱਧੀ ਲਈ
सर्वकर्मणाम्
sarva-karmaṇām
ਸਮੁੱਚੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ
Complete Translation
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ ਅਰਜੁਨ! ਕਰਮਾਂ ਦੀਆਂ (ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ) ਅੰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਂਖ੍ਯ-ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਜੋ ਪੰਜ ਕਾਰਨ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਜਾਣ।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 18, Verse 13
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਅਠਾਰ੍ਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਮੋਕਸ਼ ਸੰਨ੍ਯਾਸ ਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਸੰਨਿਆਸ ਬਾਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਰਮ ਦੇ ਸਰੂਪ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵੱਲ ਮੁੜਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ, ਸਾਂਖ੍ਯ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ, ਹਰ ਕਰਮ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੰਜ ਘਟਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ — ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਜੋ ਇਕੱਲੇ ਕਰਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਭਰਮ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਭਗਵਦ੍ ਗੀਤਾ 18.13 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਿਸ ਦਾ ਪਰਿਚਯ ਦਿੰਦੇ ਹਨ?▼
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਂਖ੍ਯ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ, ਸਮੁੱਚੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਦੇ ਪੰਜ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ। ਇਹ ਕਰਮ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦਾ ਪਰਿਚਯ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਰਮ ਦੇ ਪੰਜ ਘਟਕ ਕਿਹੜੇ ਹਨ?▼
ਅਗਲੇ ਸ਼ਲੋਕ (18.14) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: ਸਰੀਰ (ਕਰਮ ਦਾ ਅਧਿਸ਼ਠਾਨ), ਕਰਤਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇੰਦਰੀਆਂ ਜਾਂ ਕਰਣ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪ੍ਰਯਤਨ, ਅਤੇ ਦੈਵ (ਦੈਵੀ ਵਿਧਾਨ)। ਇਹ ਘਟਕ ਮਿਲ ਕੇ ਹਰ ਕਰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ?▼
ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਕਰਮ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਹੰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਅਨੇਕ ਘਟਕ ਮਿਲ ਕੇ ਕਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਨਾਲ ਇਕੱਲੇ ਕਰਤਾ ਹੋਣ ਦਾ ਮਿਥਿਆ ਭਾਵ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਗਰਵ ਅਤੇ ਆਸਕਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਮਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
'ਮਹਾਬਾਹੋ' ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
'ਮਹਾਬਾਹੋ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੁ (ਬਲਵਾਨ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲੇ)', ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਜੋ ਯੋਧੇ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਗਰਿਮਾ ਜਾਗ੍ਰਤ ਕਰਨ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →