ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੮.੭੨ — ਕੱਚਿਦੇਤੱਛ੍ਰੁਤੰ ਪਾਰ੍ਥ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता १८.७२ — कच्चिदेतच्छ्रुतं पार्थ
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
कच्चित्
kachchit
ਕੀ; ਹੋਇਆ ਕਿ
एतत्
etat
ਇਹ
श्रुतम्
śhrutam
ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ; ਸਰਵਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
पार्थ
pārtha
ਹੇ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ)
त्वया
tvayā
ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ
एकाग्रेण चेतसा
eka-agreṇa chetasā
ਇਕਾਗਰ, ਸਥਿਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ
कच्चित्
kachchit
ਕੀ; ਹੋਇਆ ਕਿ
अज्ञानसंमोहः
ajñāna-sammohaḥ
ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਮੋਹ
प्रनष्टः
pranaṣhṭaḥ
ਨਸ਼ਟ ਹੋਇਆ; ਦੂਰ ਹੋਇਆ
ते
te
ਤੇਰਾ
धनञ्जय
dhanañjaya
ਹੇ ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ, ਧਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ)
Complete Translation
ਹੇ ਪਾਰਥ! ਕੀ ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ? ਹੇ ਧਨੰਜਯ! ਕੀ ਤੇਰਾ ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਮੋਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ?
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 18, Verse 72
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਅਠਾਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ 'ਮੋਕਸ਼ ਸੰਨਿਆਸ ਯੋਗ' ਵਿੱਚ, ਆਪਣਾ ਸੰਪੂਰਨ ਉਪਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਇੱਕ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਅਰਜੁਨ ਵੱਲ ਮੁੜਦੇ ਹਨ। ਕੀ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਇਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਕੀ ਉਸ ਦਾ ਅਗਿਆਨ ਦਾ ਮੋਹ ਦੂਰ ਹੋਇਆ ਉਹ ਇਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ -- ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤੱਗ ਉੱਤਰ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੮.੭੨ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਕੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ?▼
ਆਪਣੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਮਾਪਨ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ, ਸਥਿਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ, ਅਤੇ ਕੀ ਉਸ ਦਾ ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਮੋਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਪਦੇਸ਼ ਨੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਸਰ ਪਾਇਆ ਕਿ ਨਹੀਂ -- ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਉਹ ਸਨੇਹਪੂਰਨ ਪਰੀਖਿਆ ਹੈ।
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਇਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਨਹੀਂ -- ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਇਹ ਕਿਉਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ?▼
ਗਹਿਰਤਮ ਗਿਆਨ ਕੇਵਲ ਇਕਾਗਰ, ਸਥਿਰ ਸਰਵਣ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਗ੍ਰਹਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁੱਛ ਕੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਵਿੱਤਰ ਉਪਦੇਸ਼ ਪੂਰਨ ਇਕਾਗਰਤਾ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਪੱਕਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਤਮਸਾਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਨਹੀਂ।
ਜਿਹੜਾ 'ਅਗਿਆਨ-ਸੰਮੋਹ' ਨਸ਼ਟ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੀ ਹੈ?▼
'ਅਗਿਆਨ-ਸੰਮੋਹ' ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਮੋਹ ਜਾਂ ਭਰਮ ਹੈ -- ਉਹੀ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਅਭਿਭੂਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸੰਪੂਰਨ ਗੀਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਇਸੇ ਮੋਹ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਪੂਰਨ ਹੋਇਆ ਕਿ ਨਹੀਂ।
ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਾ ਅਰਜੁਨ ਕੀ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ?▼
ਠੀਕ ਅਗਲੇ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ (੧੮.੭੩) ਅਰਜੁਨ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਮੋਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਮਝ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਵਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ -- ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਪੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →