ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੮.੭੩ — ਨਸ਼੍ਟੋ ਮੋਹਃ ਸ੍ਮ੍ਰਿਤਿਰ੍ਲਬ੍ਧਾ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता १८.७३ — नष्टो मोहः स्मृतिर्लब्धा
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
अर्जुनः उवाच
arjunaḥ uvācha
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕਿਹਾ
नष्टः मोहः
naṣhṭaḥ mohaḥ
ਮੇਰਾ ਮੋਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ
स्मृतिः लब्धा
smṛitiḥ labdhā
ਸਮ੍ਰਿਤੀ (ਤੱਤ੍ਵ-ਗਿਆਨ) ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ
त्वत्प्रसादात्
tvat-prasādāt
ਆਪ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ
मया
mayā
ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ
अच्युत
achyuta
ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ (ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ)
स्थितः अस्मि
sthitaḥ asmi
ਮੈਂ (ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ) ਸਥਿਤ ਹਾਂ
गतसन्देहः
gata-sandehaḥ
ਸੰਸ਼ਾ-ਰਹਿਤ
करिष्ये
kariṣhye
ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ; ਮੈਂ ਪਾਲਣ ਕਰਾਂਗਾ
वचनं तव
vachanaṁ tava
ਆਪ ਦਾ ਵਚਨ; ਆਪ ਦਾ ਆਦੇਸ਼
Complete Translation
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕਿਹਾ -- ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ! ਆਪ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮੋਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸਮ੍ਰਿਤੀ (ਤੱਤ੍ਵ-ਗਿਆਨ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੰਸ਼ਾ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ (ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ) ਸਥਿਤ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਪ ਦੇ ਵਚਨ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਾਂਗਾ।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 18, Verse 73
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਅਠਾਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ 'ਮੋਕਸ਼ ਸੰਨਿਆਸ ਯੋਗ' ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪੂਰਨ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਮੋਹ ਦੂਰ ਹੋਇਆ ਕਿ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਰਜੁਨ ਇਹ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਅਚ੍ਯੁਤ ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਬੋਧਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਪੱਕਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਰਮ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਵਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ -- ਇਹੀ ਸੰਕਲਪ ਗੀਤਾ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੮.੭੩ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਕੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ?▼
ਅਰਜੁਨ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੋਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੱਤ੍ਵ-ਗਿਆਨ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਮੁੱਚੇ ਸੰਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਗੀਤਾ ਦੀ ਪਰਾਕਾਸ਼ਠਾ ਕਿਉਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?▼
ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫਲ ਹੋਇਆ। ਜਿਹੜੇ ਅਰਜੁਨ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਭਰਮ ਵਿੱਚ ਆਰੰਭ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਮੋਹ ਅਤੇ ਸੰਸ਼ੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਕਰਤੱਵ ਕਰਨ ਲਈ ਤਤਪਰ ਹੋ ਕੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੋਕ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਵੱਲ ਇਹ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਹੀ ਸਮੁੱਚੇ ਸੰਵਾਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਹੈ।
'ਨਸ਼੍ਟੋ ਮੋਹਃ ਸ੍ਮ੍ਰਿਤਿਰ੍ਲਬ੍ਧਾ' ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਮੇਰਾ ਮੋਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਸਮ੍ਰਿਤੀ (ਤੱਤ੍ਵ-ਗਿਆਨ) ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ'। ਅਰਜੁਨ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਸਕਤੀ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਭਰਮ ਮਿਟ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੱਚੇ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਕਰਤੱਵ ਦਾ ਗਿਆਨ ਮੁੜ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ।
'ਕਰਿਸ਼੍ਯੇ ਵਚਨੰ ਤਵ' ਦਾ ਕੀ ਮਹੱਤਵ ਹੈ?▼
'ਕਰਿਸ਼੍ਯੇ ਵਚਨੰ ਤਵ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਮੈਂ ਆਪ ਦੇ ਵਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ'। ਇਹ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਪਾਲਣ ਦਾ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਹੈ। ਇਹ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਯਥਾਰਥ ਪਰਾਕਾਸ਼ਠਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ -- ਕੇਵਲ ਸਮਝ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਣ ਦਾ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਨਿਸ਼ਚਾ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →