ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੨.੨੭ — ਜਾਤਸ੍ਯ ਹਿ ਧ੍ਰੁਵੋ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁਃ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता २.२७ — जातस्य हि ध्रुवो मृत्युः
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
जातस्य
jātasya
ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੀ
हि
hi
ਕਿਉਂਕਿ, ਨਿਸ਼ਚੈ ਹੀ
ध्रुवः
dhruvaḥ
ਨਿਸ਼ਚਿਤ, ਅਵਸ਼੍ਯੰਭਾਵੀ
मृत्युः
mṛityuḥ
ਮੌਤ
ध्रुवम्
dhruvam
ਨਿਸ਼ਚਿਤ
जन्म
janma
ਜਨਮ
मृतस्य
mṛitasya
ਮਰੇ ਹੋਏ ਦਾ
च
cha
ਅਤੇ
तस्मात्
tasmāt
ਇਸ ਲਈ
अपरिहार्ये अर्थे
aparihārye arthe
ਇਸ ਅਪਰਿਹਾਰ੍ਯ / ਅਟੱਲ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ
न
na
ਨਹੀਂ
त्वम्
tvam
ਤੂੰ
शोचितुम्
śhochitum
ਸ਼ੋਕ ਕਰਨਾ, ਵਿਲਾਪ ਕਰਨਾ
अर्हसि
arhasi
ਤੈਨੂੰ ਉਚਿਤ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੋਭਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
Complete Translation
ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਮੌਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਜਨਮ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਅਟੱਲ ਅਤੇ ਅਪਰਿਹਾਰ੍ਯ ਹੈ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੋਕ ਕਰਨਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 27
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਦੂਜੇ ਅਧਿਆਏ ਸਾਂਖ੍ਯ ਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਦੇ ਯੁੱਧਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਦ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਿੱਤ ਅਤੇ ਅਵਧ੍ਯ ਹੋਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੁਣ ਸਰੀਰਕ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ੋਕ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਜੇ ਕੋਈ ਮੌਤ ਨੂੰ ਵਾਸਤਵਿਕ ਵੀ ਮੰਨੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪੁਨਰਜਨਮ ਦੇ ਇੱਕ ਅਪਰਿਹਾਰ੍ਯ ਚੱਕਰ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਵਿਲਾਪ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ।
Frequently Asked Questions
ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੨.੨੭ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?▼
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਮਰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਪੁਨਰਜਨਮ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਚੱਕਰ ਅਪਰਿਹਾਰ੍ਯ ਹੈ, ਇਸ ਉੱਤੇ ਸ਼ੋਕ ਕਰਨਾ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਮੌਤ ਦੀ ਸਵੀਕਾਰ੍ਯਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਤਮਾ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਪਰੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਿਉਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ੋਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ?▼
ਕਿਉਂਕਿ ਮੌਤ ਇੱਕ ਅਪਰਿਹਾਰ੍ਯ, ਸਹਜ ਨਿਯਮ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ — ਜੋ ਜਨਮਿਆ ਹੈ ਉਸ ਨੇ ਮਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਣਾ ਹੈ। ਸ਼ੋਕ ਹਾਨੀ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਆਤਮਾ (ਆਤਮਨ) ਕਦੇ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਕੇਵਲ ਅਨਿੱਤ ਸਰੀਰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਅਪਰਿਹਾਰ੍ਯ ਉੱਤੇ ਸ਼ੋਕ ਕੇਵਲ ਮੋਹ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦਿਹਾਂਤ ਸਮੇਂ ਸਹਾਇਕ ਹੈ?▼
ਹਾਂ। ਵਿਯੋਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਂਤ੍ਵਨਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਦ੍ਧ੍ਰਿਤ ਗੀਤਾ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਮੌਤ ਨੂੰ ਅੰਤ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਸੰਕ੍ਰਮਣ ਵਜੋਂ ਕੋਮਲਤਾ ਨਾਲ ਮੁੜ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ੋਕਾਕੁਲ ਨੂੰ ਇਸ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਤਮਾ ਜੀਵਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਆਤਮਾ ਦੀ ਅਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਜੁੜਿਆ ਹੈ?▼
ਇਹ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪੂਰਵ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਤਮਾ ਨਿੱਤ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ। ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਕੇਵਲ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਨ। ੨.੨੭ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਇਸ ਅਨੁਭੂਤੀ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡਾ ਵਾਸਤਵਿਕ ਸਰੂਪ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਅਛੂਤਾ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →