ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੨.੪੦ — ਨੇਹਾਭਿਕ੍ਰਮਨਾਸ਼ੋऽਸ੍ਤਿ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता २.४० — नेहाभिक्रमनाशोऽस्ति
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
न
na
ਨਹੀਂ
इह
iha
ਇਸ ਵਿੱਚ (ਕਰਮਯੋਗ ਦੇ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ)
अभिक्रम
abhikrama
ਜਤਨ, ਉੱਦਮ
नाशः
nāśhaḥ
ਨਾਸ਼, ਹਾਨੀ
अस्ति
asti
ਹੈ
प्रत्यवायः
pratyavāyaḥ
ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਫਲ, ਦੋਸ਼
न
na
ਨਹੀਂ
विद्यते
vidyate
ਹੈ, ਹੁੰਦਾ ਹੈ
स्वल्पम्
su-alpam
ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ
अपि
api
ਵੀ
अस्य
asya
ਇਸ ਦਾ
धर्मस्य
dharmasya
ਇਸ ਧਰਮ / ਅਭਿਆਸ ਦਾ
त्रायते
trāyate
ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ
महतः
mahataḥ
ਮਹਾਨ ਤੋਂ
भयात्
bhayāt
ਡਰ ਤੋਂ
Complete Translation
ਇਸ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜਤਨ ਕਦੇ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਪ੍ਰਬਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਇਸ ਧਰਮ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਅਭਿਆਸ ਵੀ ਮਹਾਨ ਡਰ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 40
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਦੂਜੇ ਅਧਿਆਏ ਸਾਂਖਯਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕਰਮ (ਬੁੱਧੀਯੋਗ / ਕਰਮਯੋਗ) ਦੇ ਮਾਰਗ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਿਆਂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਜਤਨ ਕਦੇ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਅਧੂਰੇ ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਹਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ — ਇਸ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਮਹਾਨ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੨.੪੦ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?▼
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਰਮਯੋਗ ਦੇ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਜਤਨ ਕਦੇ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਅਧੂਰੇ ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਹਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਤਰੱਕੀ ਵੀ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਮਹਾਨ ਡਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਰੰਭ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਰਹਿਣ ਲਈ ਸ਼ੁੱਧ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਜਿਸ 'ਮਹਾਨ ਡਰ' ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੀ ਹੈ?▼
'ਮਹਾਨ ਡਰ' (ਮਹਤੋ ਭਯਾਤ੍) ਨੂੰ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਡਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਜਨਮ, ਮਰਨ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਅਨੰਤ ਚੱਕਰ। ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕਰਮਯੋਗ ਦੇ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਅਭਿਆਸ ਵੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਇਸ ਮੂਲ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਆਮ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ?▼
ਆਮ, ਫਲ-ਮੁਖੀ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧੂਰਾ ਜਤਨ ਹਾਨੀ ਜਾਂ ਦੋਸ਼ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕਰਮਯੋਗ ਦੇ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਹਰ ਸੱਚਾ ਜਤਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਅਧੂਰਾ ਰਹੇ ਤਾਂ ਵੀ ਕੋਈ ਹਾਨੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਫਲ ਨਹੀਂ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਪਿਆਰਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ?▼
ਇਹ ਬਹੁਤ ਭਰੋਸਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧੀਮੀ ਤਰੱਕੀ ਜਾਂ ਅਪੂਰਨ ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਜਤਨ ਕਦੇ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਸਾਧਕ — ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸੋਮਾ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →