શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૨.૭ — કાર્પણ્યદોષોપહતસ્વભાવઃ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੨.੭ — ਕਾਰ੍ਪਣ੍ਯਦੋਸ਼ੋਪਹਤਸ੍ਵਭਾਵਃ in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
આ શ્લોક ભગવદ્ ગીતાનો મહાન વળાંક છે. પોતાના કર્તવ્ય વિશે અભિભૂત અને ભ્રમિત અર્જુન પોતાનું અભિમાન ત્યજીને, પોતાની દુર્બળતા સ્વીકારતાં, શિષ્ય ભાવે શ્રીકૃષ્ણની શરણમાં આવી જાય છે. તેઓ શ્રીકૃષ્ણને પ્રાર્થના કરે છે કે જે ખરેખર શ્રેયસ્કર હોય, તે જ નિશ્ચયપૂર્વક કહે. આ વિનમ્ર શરણાગતિનો ક્ષણ છે, જે સમગ્ર ગીતા-ઉપદેશનું દ્વાર ખોલી દે છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 7 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
બીજા અધ્યાય સાંખ્યયોગમાં અર્જુનનો શોક ચરમે પહોંચે છે. યુદ્ધનો ઇનકાર કરી વિષાદમાં ડૂબેલા અર્જુન અંતે સમજે છે કે તેઓ પોતાનું સંકટ એકલા ઉકેલી શકતા નથી. આ શ્લોકમાં તેઓ શિષ્ય ભાવે શ્રીકૃષ્ણની પૂર્ણ શરણમાં આવી જાય છે અને સ્પષ્ટ માર્ગદર્શનની પ્રાર્થના કરે છે, જેથી શ્રીકૃષ્ણ ગીતાનો કેન્દ્રીય ઉપદેશ આરંભ કરે છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
ભક્તિ પરંપરા માને છે કે જે ક્ષણે કોઈ સાધક સાચા મનથી કહે છે 'હું આપનો શિષ્ય છું; હું આપની શરણમાં છું', જેમ અર્જુન અહીં કહે છે, તે જ ક્ષણે ભગવાન સ્વયં તે આત્માના માર્ગદર્શનની જવાબદારી લઈ લે છે — અને સમગ્ર ગીતાની કૃપા વહેવા લાગે છે.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
કાર્પણ્યદોષોપહતસ્વભાવઃ પૃચ્છામિ ત્વાં ધર્મસંમૂઢચેતાઃ। યચ્છ્રેયઃ સ્યાન્નિશ્િચતં બ્રૂહિ તન્મે શિષ્યસ્તેઽહં શાધિ માં ત્વાં પ્રપન્નમ્॥
kārpaṇya-doṣhopahata-svabhāvaḥ pṛichchhāmi tvāṁ dharma-sammūḍha-chetāḥ yach-chhreyaḥ syānniśhchitaṁ brūhi tanme śhiṣhyaste ’haṁ śhādhi māṁ tvāṁ prapannam
અર્થ:મારો સ્વભાવ કાયરતાના દોષથી અભિભૂત થઈ ગયો છે; મારું મન મારા કર્તવ્ય વિશે મોહિત છે. હું આપને પૂછું છું — જે મારા માટે ખરેખર શ્રેયસ્કર હોય, તે નિશ્ચયપૂર્વક કહો. હું આપનો શિષ્ય છું; આપની શરણમાં આવેલા મને ઉપદેશ આપો.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੨.੭ — ਕਾਰ੍ਪਣ੍ਯਦੋਸ਼ੋਪਹਤਸ੍ਵਭਾਵਃ પાઠના લાભ
વિનમ્રતા અને શરણાગતિનું પરમ મૂલ્ય શીખવે છે
ગુરુ પાસે કેવી રીતે જવું — શિષ્ય રૂપે, જે ખરેખર શ્રેયસ્કર છે તેની શોધમાં — તે દર્શાવે છે
સંકટ સમયે અહંકાર અને આત્મનિર્ભરતાના દેખાવને મિટાવે છે
પોતાની મૂંઝવણ ભગવાનને સોંપીને શાંતિ લાવે છે
સાધકને 'પ્રેયસ' (કેવળ પ્રિય) ને બદલે 'શ્રેયસ' (ખરેખર હિતકારી) માગવાની પ્રેરણા આપે છે
ઉચ્ચ જ્ઞાન અને માર્ગદર્શન ગ્રહણ કરવા હૃદય ખોલે છે
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੨.੭ — ਕਾਰ੍ਪਣ੍ਯਦੋਸ਼ੋਪਹਤਸ੍ਵਭਾਵਃ જપ વિધિ
જ્યારે પણ મન વ્યાકુળ હોય અને સાચા માર્ગ વિશે અનિશ્ચિત હોય, ત્યારે આ શ્લોકનો પાઠ કરો. તેને ધીમે-ધીમે જપો, અર્જુનની વિનમ્રતા આત્મસાત્ કરો, અને એ જ શરણાગતિ-ભાવે તમારી મૂંઝવણ ભગવાનને અર્પિત કરો. માર્ગદર્શન માગતા પહેલાં કે કઠિન નિર્ણય લેતા પહેલાં તે ખાસ પ્રભાવશાળી છે; 'શિષ્યસ્તે અહમ્' (હું આપનો શિષ્ય છું) શબ્દોને અહંકાર મિટાવવા અને દિવ્ય દિશાને આમંત્રવા દો.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੨.੭ — ਕਾਰ੍ਪਣ੍ਯਦੋਸ਼ੋਪਹਤਸ੍ਵਭਾਵਃ શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ