ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 2.71 — ਵਿਹਾਯ ਕਾਮਾਨ੍ਯਃ ਸਰਵਾਨ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता 2.71 — विहाय कामान्यः सर्वान्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
विहाय
vihāya
ਤਿਆਗ ਕੇ, ਛੱਡ ਕੇ
कामान्
kāmān
ਸੰਸਾਰਕ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨੂੰ
यः
yaḥ
ਜੋ
सर्वान्
sarvān
ਸਾਰੀਆਂ
पुमान्
pumān
ਇੱਕ ਪੁਰਖ
चरति
charati
ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ, ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ
निःस्पृहः
niḥspṛihaḥ
ਸਪ੍ਰਿਹਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ
निर्ममः
nirmamaḥ
ਮਮਤਾ-ਭਾਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ
निरहंकारः
nirahankāraḥ
ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ
सः
saḥ
ਉਹ ਪੁਰਖ
शान्तिम्
śhāntim
ਪੂਰਨ ਸ਼ਾਂਤੀ
अधिगच्छति
adhigachchhati
ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
Complete Translation
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਸਪ੍ਰਿਹਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮਮਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 71
Author: Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa)
Period: Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)
ਜਿਵੇਂ ਦੂਜਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤੀ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇਸ ਕਾਮਨਾ-ਰਹਿਤ ਸ਼ਲੋਕ ਨਾਲ ਗਿਆਨੀ ਪੁਰਖ ਦੀ ਆਪਣੀ ਤਸਵੀਰ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਿਆਨੀ ਜਨ ਕਿਵੇਂ ਜੀਉਂਦੇ ਅਤੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਂਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਕਾਮਨਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਤੱਕ ਦੇ ਸੰਖੇਪ ਨਕਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 2.71 ਕੀ ਵਚਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ?▼
ਇਹ ਵਚਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਸਪ੍ਰਿਹਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮਮਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ (ਨਿਰਮਮ) ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ (ਨਿਰਹੰਕਾਰ) ਹੋ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਤਿਆਗ ਦਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਫਲ ਹੈ।
ਨਿਰਮਮ ਅਤੇ ਨਿਰਹੰਕਾਰ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
ਨਿਰਮਮ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਮੇਰਾ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ — ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਵਸਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮਮਤਾ-ਰਹਿਤਤਾ। ਨਿਰਹੰਕਾਰ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ — ਸਰੀਰ, ਪਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਆਤਮਾ ਦਾ ਝੂਠਾ ਤਾਦਾਤਮ ਨਾ ਕਰਨਾ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਹੰਕਾਰ-ਰਹਿਤ ਗਿਆਨੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ?▼
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਦਬਾਉਣ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਰਾਹੀਂ ਕਾਮਨਾ ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਹਿਰਦਾ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਸੁਭਾਵਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਝੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਸਲੀ, ਸਹਿਜ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਇੰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਉਂ ਹੈ?▼
ਇਹ ਸਥਿਤਪ੍ਰਜੰਨ ਪ੍ਰਕਰਣ ਦਾ ਸਿਖਰਲਾ ਸੂਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਸਥਿਤੀ — ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਅਵਸਥਾ — ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਲੋਕ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →