ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੫.੮ — ਨੈਵ ਕਿੰਚਿਤ੍ਕਰੋਮੀਤਿ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ५.८ — नैव किंचित्करोमीति
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
न एव
na eva
ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ, ਕਦਾਪਿ ਨਹੀਂ
किंचित्
kiñchit
ਕੁਝ ਵੀ
करोमि
karomi
ਮੈਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ
इति
iti
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ
युक्तः
yuktaḥ
ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਯੁਕਤ ਪੁਰਖ
मन्येत
manyeta
ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ
तत्त्व-वित्
tattva-vit
ਤੱਤ੍ਵ ਦਾ ਜਾਣੂ
पश्यन्
paśhyan
ਵੇਖਦਾ
श्रृण्वन्
śhṛiṇvan
ਸੁਣਦਾ
स्पृशन्
spṛiśhan
ਛੂੰਹਦਾ
जिघ्रन्
jighran
ਸੁੰਘਦਾ
अश्नन्
aśhnan
ਖਾਂਦਾ
गच्छन्
gachchhan
ਚੱਲਦਾ
स्वपन्
svapan
ਸੌਂਦਾ
श्वसन्
śhvasan
ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ
Complete Translation
ਤੱਤ੍ਵ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਪੁਰਖ — ਵੇਖਦਾ, ਸੁਣਦਾ, ਛੂੰਹਦਾ, ਸੁੰਘਦਾ, ਖਾਂਦਾ, ਚੱਲਦਾ, ਸੌਂਦਾ ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ — ਇਹ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ', ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਕਿ ਇੰਦਰੀਆਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 5, Verse 8
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਪੰਜਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਕਰਮ-ਸੰਨਿਆਸ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸੰਨਿਆਸ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦਾ ਸਮਨਵੈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੁਕਤ ਮੁਨੀ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਲੋਕ ੫.੮ ਅਤੇ ੫.੯ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਪੁਰਖ ਦੇਹ ਦੀ ਹਰ ਕਿਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਇਸੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਦਰੀਆਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ — ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਬੱਝਦਾ ਨਹੀਂ।
Frequently Asked Questions
ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੫.੮ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ ਕੀ ਹੈ?▼
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਤਮਗਿਆਨੀ ਤੱਤ੍ਵਵੇਤਾ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੁਭਾਵਿਕ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅੰਦਰੋਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।' ਉਹ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਕਰਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਕੇਵਲ ਇੰਦਰੀਆਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਵਰਤ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਅਲਿਪਤ ਸਾਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
'ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ' ਦਾ ਅਸਲ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?▼
ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਸਰੀਰਕ ਨਿਸ਼ਕਿਰਿਆਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੁਨੀ ਵੇਖਦਾ, ਸੁਣਦਾ, ਖਾਂਦਾ ਅਤੇ ਚੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਦੇਹ-ਮਨ ਦੀ ਥਾਂ ਅਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਤਾਦਾਤਮ੍ਯ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਹੀ ਸਾਰਾ ਕਰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਇਹ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਹੰਕਾਰ ਦੇ ਝੂਠੇ ਕਰਤ੍ਰਿਤ੍ਵ-ਭਾਵ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸ਼ਲੋਕ ੫.੯ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਜੁੜਿਆ ਹੈ?▼
ਸ਼ਲੋਕ ੫.੮ ਅਤੇ ੫.੯ ਇੱਕੋ ਨਿਰੰਤਰ ਕਥਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਲੋਕ ੫.੮ ਵੇਖਣ, ਸੁਣਨ, ਛੂਹਣ, ਸੁੰਘਣ, ਖਾਣ, ਚੱਲਣ, ਸੌਣ ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਲੋਕ ੫.੯ ਬੋਲਣ, ਤਿਆਗਣ, ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ, ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਅਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਸਭ ਇਸ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਕਿ ਇੰਦਰੀਆਂ ਹੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਤਮਾ ਨਹੀਂ।
ਮੈਂ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਲਾਗੂ ਕਰਾਂ?▼
ਆਪਣੇ ਕਰਤੱਵ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਭਾਵ ਜਗਾਓ ਕਿ ਦੇਹ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਸੁਭਾਵਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਤੁਸੀਂ, ਸਾਖੀ ਆਤਮਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਅਨਾਸਕਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ। ਅਕਰਤ੍ਰਿਤ੍ਵ ਦਾ ਇਹ ਭਾਵ ਤਣਾਅ, ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਅੰਦਰੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →