ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੬.੪੬ — ਤਪਸ੍ਵਿਭ੍ਯੋਧਿਕੋ ਯੋਗੀ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता 6.46 — तपस्विभ्योऽधिको योगी
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
तपस्विभ्यः
tapasvibhyaḥ
ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਨਾਲੋਂ
अधिकः
adhikaḥ
ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ
योगी
yogī
ਯੋਗੀ
ज्ञानिभ्यः
jñānibhyaḥ
(ਕੇਵਲ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ) ਗਿਆਨੀਆਂ ਨਾਲੋਂ
अपि
api
ਵੀ
मतः
mataḥ
ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ
अधिकः
adhikaḥ
ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ
कर्मिभ्यः
karmibhyaḥ
ਕਰਮਕਾਂਡ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲੋਂ
च
cha
ਅਤੇ
अधिकः
adhikaḥ
ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ
योगी
yogī
ਯੋਗੀ
तस्मात्
tasmāt
ਇਸ ਲਈ
योगी
yogī
ਯੋਗੀ
भव
bhava
ਬਣ
अर्जुन
arjuna
ਹੇ ਅਰਜੁਨ
Complete Translation
ਯੋਗੀ ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ ਅਤੇ (ਕੇਵਲ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ) ਗਿਆਨੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਕਰਮਕਾਂਡ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਯੋਗੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਤੂੰ ਯੋਗੀ ਬਣ।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 6, Verse 46
Author: Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa)
Period: Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)
ਜਦੋਂ ਧਿਆਨਯੋਗ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸਾਧਕਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਯੋਗੀ ਬਣਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਧਿਆਨ ਸਬੰਧੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਆਖਰੀ ਸ਼ਲੋਕ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰੇਮੀ ਭਗਤ ਨੂੰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਤਮ ਯੋਗੀ ਕਹਿ ਕੇ ਸਲਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੬.੪੬ ਕੀ ਐਲਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ?▼
ਇਹ ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਤਪੱਸਵੀ, ਕੇਵਲ ਸ਼ਾਸਤਰ-ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਕਰਮਕਾਂਡ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਾਲੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਐਲਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇਸ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ — 'ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਤੂੰ ਯੋਗੀ ਬਣ।'
ਇੱਥੇ ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕਿਉਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ?▼
ਕਿਉਂਕਿ ਯੋਗੀ ਧਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਹਿਰਦੇ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਬਾਹਰੀ ਤਪੱਸਿਆ, ਕੇਵਲ ਬੌਧਿਕ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਰਮਕਾਂਡ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਤੱਖ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਨੁਭੂਤੀ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਬਾਹਰੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੀ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ?▼
ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸਗੋਂ ਸੱਚੇ ਯੋਗ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਤਪੱਸਿਆ, ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਕੀਮਤੀ ਪੌੜੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਯੋਗੀ ਜੋ ਅੰਦਰੂਨੀ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਧਿਆਇ ਕਿਵੇਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ?▼
ਠੀਕ ਅਗਲੇ, ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ (੬.੪੭) ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਭਗਤ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਯੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਦੇ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →