ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੭.੩ — ਮਨੁਸ਼੍ਯਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰੇਸ਼ੁ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ७.३ — मनुष्याणां सहस्रेषु
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
मनुष्याणाम्
manuṣhyāṇām
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ
सहस्रेषु
sahasreṣhu
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ
कश्चित्
kaśhchit
ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ
यतति
yatati
ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
सिद्धये
siddhaye
ਪੂਰਨਤਾ ਲਈ
यतताम्
yatatām
ਯਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ
अपि
api
ਵੀ
सिद्धानाम्
siddhānām
ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ
कश्चित्
kaśhchit
ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ
माम्
mām
ਮੈਨੂੰ
वेत्ति
vetti
ਜਾਣਦਾ ਹੈ
तत्त्वतः
tattvataḥ
ਤੱਤ ਤੋਂ, ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
Complete Translation
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਹੀ ਪੂਰਨਤਾ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਤੱਤ ਤੋਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 7, Verse 3
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਸੱਤਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਗਿਆਨ-ਵਿਗਿਆਨ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਨੁਭੂਤੀ ਸਹਿਤ ਆਪਣੇ ਦਿਵਯ ਸਰੂਪ ਦਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਗੂੜ੍ਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦਾ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਪੂਰਨਤਾ ਖੋਜਣਾ ਹੀ ਕਿੰਨਾ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਨਾ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਦੁਰਲੱਭ — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਜੋ ਗਿਆਨ ਹੁਣ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ ਉਸ ਦੇ ਮੁੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
Frequently Asked Questions
ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੭.੩ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਹੀ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਪੂਰਨਤਾ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਸਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਅਸਾਧਾਰਨ ਆਤਮਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੱਤ ਤੋਂ ਜਾਣਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸੱਚੀ ਆਤਮ-ਸਿੱਧੀ ਦੀ ਦੁਰਲੱਭਤਾ ਅਤੇ ਮੁੱਲ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸਾਧਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ?▼
ਨਹੀਂ, ਇਹ ਨਿਰਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ। ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਖੋਜ ਦੀ ਦੁਰਲੱਭਤਾ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਇਹ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਕਾਂਖਿਆ ਦੇ ਅਪਾਰ ਮੁੱਲ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਅਤੇ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਕਿ ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦੁਰਲੱਭਤਮ ਅਤੇ ਸਰਵਉੱਚ ਟੀਚੇ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਯਤਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਤੱਤ ਤੋਂ ਜਾਣਨਾ' (ਤੱਤਵਤਃ) ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ 'ਤੱਤਵਤਃ' ਜਾਣਨਾ ਅਰਥਾਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੱਤ ਤੋਂ ਜਾਣਨਾ — ਕੇਵਲ ਬੌਧਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਮ ਸਰੂਪ ਦੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਅਨੁਭੂਤੀ ਦੁਆਰਾ। ਇਹ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਮਾਰਗ ਦੀ ਪਰਾਕਾਸ਼ਠਾ ਹੈ, ਸਧਾਰਨ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਡੂੰਘੀ।
ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਵਰਣਿਤ ਵਿਰਲੇ ਸਾਧਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?▼
ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਠਾ, ਭਗਤੀ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਸਾਧਨਾ ਕਰਕੇ। ਇਮਾਨਦਾਰ ਸਾਧਨਾ, ਭਗਵਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਨਾਗਤੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਸੱਚੀ ਲਾਲਸਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰਲੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯਤਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿਵਯ ਨੂੰ ਜਾਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →