ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 7.8 — ਰਸੋਹਮਪ੍ਸੁ ਕੌਂਤੇਯ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ७.८ — रसोऽहमप्सु कौन्तेय
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
रसः
rasaḥ
ਰਸ, ਸਵਾਦ, ਸਾਰ
अहम्
aham
ਮੈਂ ਹਾਂ
अप्सु
apsu
ਜਲ ਵਿੱਚ
कौन्तेय
kaunteya
ਹੇ ਕੁੰਤੀ-ਪੁੱਤਰ (ਅਰਜੁਨ)
प्रभा
prabhā
ਪ੍ਰਭਾ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਤੇਜ
अस्मि
asmi
ਮੈਂ ਹਾਂ
शशिसूर्ययोः
śhaśhi-sūryayoḥ
ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦਾ
प्रणवः
praṇavaḥ
ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਖਰ ਓਂ
सर्ववेदेषु
sarva-vedeṣhu
ਸਮੂਹ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ
शब्दः
śhabdaḥ
ਸ਼ਬਦ, ਧੁਨੀ
खे
khe
ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ
पौरुषम्
pauruṣham
ਸਮਰੱਥਾ, ਪੁਰਖਤਾ, ਪੌਰੁਸ਼
नृषु
nṛiṣhu
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ
Complete Translation
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ! ਜਲ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਰਸ ਹਾਂ; ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹਾਂ; ਸਮੂਹ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਣਵ (ਓਂਕਾਰ) ਹਾਂ; ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਖਤਾ (ਸਮਰੱਥਾ) ਹਾਂ।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 7, Verse 8
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਸੱਤਵੇਂ ਅਧਿਆਇ, ਗਿਆਨ-ਵਿਗਿਆਨ ਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪਣੀਆਂ ਦਿਵ੍ਯ ਵਿਭੂਤੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਇੱਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕਿਵੇਂ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਉਸ ਪ੍ਰਕਟੀਕਰਣ ਦਾ ਆਰੰਭ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਲ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਵੇਦ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਾਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਰਜੁਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਪਛਾਣਨਾ ਸਿੱਖੇ।
Frequently Asked Questions
ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 7.8 ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?▼
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਾ ਸਾਰ ਹਨ — ਜਲ ਵਿੱਚ ਰਸ, ਸੂਰਜ-ਚੰਦਰਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਓਂਕਾਰ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥਾ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੱਬ ਸਾਰੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਾਰ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ।
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਲ ਦੇ ਰਸ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਜੋੜਦੇ ਹਨ?▼
ਇਹ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਅਨੁਭਵ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਜੀਵੰਤ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹਨ। ਹਰ ਵਸਤੂ ਦਾ ਸੂਖਮ, ਸਾਰਭੂਤ ਗੁਣ — ਉਹ ਰਸ ਜੋ ਜਲ ਨੂੰ ਤਰੋਤਾਜ਼ਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜੋ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਰੱਬ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਵੇਖ ਸਕੀਏ।
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ 'ਪ੍ਰਣਵ' (ਓਂ) ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਕੀ ਹੈ?▼
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹੀ ਓਂ ਹਨ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਖਰ ਜੋ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਓਂ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਪ੍ਰਤੀਕ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਸਰੂਪ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਜਾਪ ਰੱਬ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਹ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਮੈਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਾਂ?▼
ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਵਸਤੂ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਵਜੋਂ ਵਰਤੋ: ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਜਲ ਪੀਂਦੇ ਹੋ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਦੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਰਤਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਦੀਆਂ ਹੀ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਧਾਰਨ ਪਲਾਂ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →