ਭਾਗ੍ਯ ਸੂਕਤਮ੍ Meaning — Line by Line
भाग्य सूक्तम्
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of ਭਾਗ੍ਯ ਸੂਕਤਮ੍ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Verse 1. Prātaragniṃ prātarindraṃ havāmahe prātarmitrāvaruṇā prātaraśvinā |
- Verse 2. Prātarjitaṃ bhagamugraṃ huvema vayaṃ putramaditeryo vidhartā |
- Verse 3. Bhaga praṇetarbhaga satyarādho bhagemāṃ dhiyamudavā dadannaḥ |
- Verse 4. Utedānīṃ bhagavantaḥ syāmota prapitva uta madhye ahnām |
- Verse 5. Bhaga eva bhagavāँ astu devāstena vayaṃ bhagavantaḥ syāma |
- Verse 6. Samadhvarāyoṣaso namanta dadhikrāveva śucaye padāya |
- Verse 7. Aśvāvatīrgomatīrna uṣāso vīravatīḥ sadamucchantu bhadrāḥ |
Prātaragniṃ prātarindraṃ havāmahe prātarmitrāvaruṇā prātaraśvinā |
प्रातरग्निं प्रातरिन्द्रं हवामहे प्रातर्मित्रावरुणा प्रातरश्विना । प्रातर्भगं पूषणं ब्रह्मणस्पतिं प्रातः सोममुत रुद्रं हुवेम ॥१॥
Prātaragniṃ prātarindraṃ havāmahe prātarmitrāvaruṇā prātaraśvinā | prātarbhagaṃ pūṣaṇaṃ brahmaṇaspatiṃ prātaḥ somamuta rudraṃ huvema ||1||
Meaningਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲ ਅਸੀਂ ਅਗਨੀ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਪ੍ਰਾਤਃ ਇੰਦਰ ਦਾ, ਪ੍ਰਾਤਃ ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦਾ, ਪ੍ਰਾਤਃ ਦੋਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀਕੁਮਾਰਾਂ ਦਾ; ਪ੍ਰਾਤਃ ਅਸੀਂ ਭਗ, ਪੂਸ਼ਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਣਸਪਤੀ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਪ੍ਰਾਤਃ ਸੋਮ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ।
Prātarjitaṃ bhagamugraṃ huvema vayaṃ putramaditeryo vidhartā |
प्रातर्जितं भगमुग्रं हुवेम वयं पुत्रमदितेर्यो विधर्ता । आध्रश्चिद्यं मन्यमानस्तुरश्चिद्राजा चिद्यं भगं भक्षीत्याह ॥२॥
Prātarjitaṃ bhagamugraṃ huvema vayaṃ putramaditeryo vidhartā | ādhraścidyaṃ manyamānasturaścidrājā cidyaṃ bhagaṃ bhakṣītyāha ||2||
Meaningਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲ ਅਸੀਂ ਸਦਾ-ਵਿਜਈ, ਉਗ੍ਰ ਭਗ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ — ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਧਾਰਣਕਰਤਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਤੋਂ ਅਸਹਾਇ, ਵੇਗਵਾਨ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਸਭ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ — 'ਮੈਨੂੰ ਮੇਰਾ ਭਾਗ ਦਿਓ'।
Bhaga praṇetarbhaga satyarādho bhagemāṃ dhiyamudavā dadannaḥ |
भग प्रणेतर्भग सत्यराधो भगेमां धियमुदवा ददन्नः । भग प्र णो जनय गोभिरश्वैर्भग प्र नृभिर्नृवन्तः स्याम ॥३॥
Bhaga praṇetarbhaga satyarādho bhagemāṃ dhiyamudavā dadannaḥ | bhaga pra ṇo janaya gobhiraśvairbhaga pra nṛbhirnṛvantaḥ syāma ||3||
Meaningਹੇ ਭਗ, ਸਾਡੇ ਨੇਤਾ! ਹੇ ਸੱਚੇ-ਧਨ ਵਾਲੇ ਭਗ! ਹੇ ਭਗ, ਸਾਡੀ ਇਸ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨੂੰ ਸਫਲ ਕਰੋ, ਸਾਨੂੰ ਸਾਡਾ ਅੰਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਹੇ ਭਗ, ਸਾਨੂੰ ਗਊਆਂ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਾਂ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਕਰੋ; ਹੇ ਭਗ, ਅਸੀਂ ਵੀਰ ਪੁਰਖਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਸੰਤਾਨਵਾਨ ਹੋਈਏ।
Utedānīṃ bhagavantaḥ syāmota prapitva uta madhye ahnām |
उतेदानीं भगवन्तः स्यामोत प्रपित्व उत मध्ये अह्नाम् । उतोदिता मघवन्सूर्यस्य वयं देवानां सुमतौ स्याम ॥४॥
Utedānīṃ bhagavantaḥ syāmota prapitva uta madhye ahnām | utoditā maghavansūryasya vayaṃ devānāṃ sumatau syāma ||4||
Meaningਅਸੀਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਭਾਗਵਾਨ ਹੋਈਏ, ਪੂਰਵਾਹਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਤੇ ਦਿਨ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਵੀ; ਅਤੇ ਹੇ ਐਸ਼ਵਰਯਵਾਨ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਉਦੈ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਅਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਰਹੀਏ।
Bhaga eva bhagavāँ astu devāstena vayaṃ bhagavantaḥ syāma |
भग एव भगवाँ अस्तु देवास्तेन वयं भगवन्तः स्याम । तं त्वा भग सर्व इज्जोहवीति स नो भग पुरएता भवेह ॥५॥
Bhaga eva bhagavāँ astu devāstena vayaṃ bhagavantaḥ syāma | taṃ tvā bhaga sarva ijjohavīti sa no bhaga puraetā bhaveha ||5||
Meaningਹੇ ਦੇਵਤਿਓ, ਭਗ ਹੀ ਐਸ਼ਵਰਯ ਦਾ ਦਾਤਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਅਸੀਂ ਭਾਗਵਾਨ ਬਣੀਏ। ਹੇ ਭਗ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਭਗ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਅਗ੍ਰਣੀ ਬਣੋ।
Samadhvarāyoṣaso namanta dadhikrāveva śucaye padāya |
समध्वरायोषसो नमन्त दधिक्रावेव शुचये पदाय । अर्वाचीनं वसुविदं भगं नो रथमिवाश्वा वाजिन आ वहन्तु ॥६॥
Samadhvarāyoṣaso namanta dadhikrāveva śucaye padāya | arvācīnaṃ vasuvidaṃ bhagaṃ no rathamivāśvā vājina ā vahantu ||6||
Meaningਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲ ਦੀਆਂ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਸਾਡੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕਰਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਦਧਿਕ੍ਰਾ ਵਾਂਗ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ; ਤੇਜ਼ ਅਸ਼ਵਾਂ ਵਾਂਗ ਜੋ ਰਥ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਭਗ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਲੈ ਆਉਣ।
Aśvāvatīrgomatīrna uṣāso vīravatīḥ sadamucchantu bhadrāḥ |
अश्वावतीर्गोमतीर्न उषासो वीरवतीः सदमुच्छन्तु भद्राः । घृतं दुहाना विश्वतः प्रपीता यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥७॥
Aśvāvatīrgomatīrna uṣāso vīravatīḥ sadamucchantu bhadrāḥ | ghṛtaṃ duhānā viśvataḥ prapītā yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||7||
Meaningਕਲਿਆਣਮਈ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਸਦਾ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਉਦੈ ਹੋਣ, ਅਸ਼ਵ, ਗਊ ਅਤੇ ਵੀਰ ਸੰਤਾਨ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਘਿਓ ਵਹਾਉਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪਰਿਪੂਰਨ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਓ, ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਕਲਿਆਣਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Rigveda (Mandala 7, Sukta 41)
Author: Rishi Vasishtha Maitravaruni
Period: Vedic period (c. 1500-1000 BCE)
ਭਾਗ੍ਯ ਸੂਕਤਮ੍ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਮੰਡਲ ਦਾ ਭਗ-ਸੂਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਆਰੋਪਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲੀਨ ਸੂਕਤ (ਪ੍ਰਾਤਰਨੁਵਾਕ) ਹੈ: ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਮੇਂ ਰਿਸ਼ੀ ਸਮੁੱਚੇ ਤੇਜਸਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ — ਅਗਨੀ, ਇੰਦਰ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ, ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ, ਪੂਸ਼ਾ, ਬ੍ਰਹਮਣਸਪਤੀ, ਸੋਮ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ — ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਸੌਭਾਗ ਦੇ ਆਦਿਤਯ ਭਗ ਵੱਲ ਮੁੜ ਕੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਉਪਾਸਕ ਨੂੰ ਗਊ, ਅਸ਼ਵ, ਵੀਰ ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਚਿਰਸਥਾਈ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦਾ ਉਸਦਾ ਉਚਿਤ ਭਾਗ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਭਗ ਨਿਯਤੀ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਨ, ਇਹ ਸੂਕਤ ਧਨ, ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਾਰੰਭ ਲਈ ਇੱਕ ਪਿਆਰੀ ਵੈਦਿਕ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਬਣ ਗਿਆ।
Frequently Asked Questions
ਭਾਗ੍ਯ ਸੂਕਤਮ੍ ਕੀ ਹੈ?▼
ਭਗ ਕੌਣ ਹਨ?▼
ਭਾਗ੍ਯ ਸੂਕਤਮ੍ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?▼
ਭਾਗ੍ਯ ਸੂਕਤਮ੍ ਦਾ ਸ਼੍ਰੀ ਸੂਕਤਮ੍ ਨਾਲ ਕੀ ਸੰਬੰਧ ਹੈ?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →