Mantra.Tips

ਬਿਲ੍ਵਾਸ਼੍ਟਕਮ੍ Meaning — Line by Line

बिल्वाष्टकम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ਬਿਲ੍ਵਾਸ਼੍ਟਕਮ੍ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Tridalam trigunakaram trinetram cha triyayudham
  2. Verse 2. Trishakhaih bilvapatraishcha hyachchhidraih komalaih shubhaih
  3. Verse 3. Akhanda bilva patrena pujite nandikeshvare
  4. Verse 4. Shaligrama shilamekam vipranam jatu charpayet
  5. Verse 5. Dantikoti sahasrani vajapeya shatani cha
  6. Verse 6. Lakshmyastanuta utpannam mahadevasya cha priyam
  7. Verse 7. Darshanam bilvavrikshasya sparshanam papanashanam
  8. Verse 8. Kashikshetranivasam cha kalabhairavadarshanam
  9. Verse 9. Mulato brahmarupaya madhyato vishnurupine
  10. Verse 10. Bilvashtakamidam punyam yah pathet shivasannidhau
Verse 1#

Tridalam trigunakaram trinetram cha triyayudham

त्रिदलं त्रिगुणाकारं त्रिनेत्रं त्रियायुधम् त्रिजन्मपापसंहारं एकबिल्वं शिवार्पणम् १॥

Tridalam trigunakaram trinetram cha triyayudham Trijanmapapasamharam ekabilvam shivarpanam

Meaningਇੱਕ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਪੱਤੇ, ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ (ਤਿੰਨ ਗੁਣ), ਸ਼ਿਵ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ — ਇਹ ਇੱਕ ਬਿਲਵ ਪੱਤਰ ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 2#

Trishakhaih bilvapatraishcha hyachchhidraih komalaih shubhaih

त्रिशाखैः बिल्वपत्रैश्च ह्यच्छिद्रैः कोमलैः शुभैः शिवपूजां करिष्यामि ह्येकबिल्वं शिवार्पणम् २॥

Trishakhaih bilvapatraishcha hyachchhidraih komalaih shubhaih Shivapujam karishyami hyekabilvam shivarpanam

Meaningਤ੍ਰਿਦਲ ਬਿਲਵ ਪੱਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਅਖੰਡ, ਕੋਮਲ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹਨ, ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗਾ — ਇਹ ਇੱਕ ਬਿਲਵ ਪੱਤਰ ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 3#

Akhanda bilva patrena pujite nandikeshvare

अखण्ड बिल्व पत्रेण पूजिते नन्दिकेश्वरे शुद्ध्यन्ति सर्वपापेभ्यो ह्येकबिल्वं शिवार्पणम् ३॥

Akhanda bilva patrena pujite nandikeshvare Shuddhyanti sarvapapebhyo hyekabilvam shivarpanam

Meaningਜਦੋਂ ਨੰਦਿਕੇਸ਼ਵਰ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਅਖੰਡ ਬਿਲਵ ਪੱਤਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਇੱਕ ਬਿਲਵ ਪੱਤਰ ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 4#

Shaligrama shilamekam vipranam jatu charpayet

शालिग्राम शिलामेकां विप्राणां जातु चार्पयेत् सोमयज्ञ महापुण्यं एकबिल्वं शिवार्पणम् ४॥

Shaligrama shilamekam vipranam jatu charpayet Somayajna mahapunyam ekabilvam shivarpanam

Meaningਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਸ਼ਿਲਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੋਮਯੱਗ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ — ਇਹ ਇੱਕ ਬਿਲਵ ਪੱਤਰ ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 5#

Dantikoti sahasrani vajapeya shatani cha

दन्तिकोटि सहस्राणि वाजपेय शतानि कोटिकन्या महादानं एकबिल्वं शिवार्पणम् ५॥

Dantikoti sahasrani vajapeya shatani cha Kotikanya mahadanam ekabilvam shivarpanam

Meaningਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਹਾਥੀ ਦਾਨ ਕਰਨ, ਸੌ ਵਾਜਪੇਯ ਯੱਗ ਅਤੇ ਕਰੋੜ ਕੰਨਿਆਦਾਨ ਦੇ ਮਹਾਨ ਦਾਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ — ਇਹ ਇੱਕ ਬਿਲਵ ਪੱਤਰ ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 6#

Lakshmyastanuta utpannam mahadevasya cha priyam

लक्ष्म्यास्तनुत उत्पन्नं महादेवस्य प्रियम् बिल्ववृक्षं प्रयच्छामि ह्येकबिल्वं शिवार्पणम् ६॥

Lakshmyastanuta utpannam mahadevasya cha priyam Bilvavriksham prayachchhami hyekabilvam shivarpanam

Meaningਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਅਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਅਤਿ ਪਿਆਰਾ ਇਹ ਬਿਲਵ ਰੁੱਖ ਮੈਂ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ — ਇਹ ਇੱਕ ਬਿਲਵ ਪੱਤਰ ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 7#

Darshanam bilvavrikshasya sparshanam papanashanam

दर्शनं बिल्ववृक्षस्य स्पर्शनं पापनाशनम् अघोरपापसंहारं एकबिल्वं शिवार्पणम् ७॥

Darshanam bilvavrikshasya sparshanam papanashanam Aghorapapasamharam ekabilvam shivarpanam

Meaningਬਿਲਵ ਰੁੱਖ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਪਰਸ਼ ਪਾਪ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਘੋਰ (ਅਘੋਰ) ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਵੀ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਇੱਕ ਬਿਲਵ ਪੱਤਰ ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 8#

Kashikshetranivasam cha kalabhairavadarshanam

काशीक्षेत्रनिवासं कालभैरवदर्शनम् प्रयागमाधवं दृष्ट्वा ह्येकबिल्वं शिवार्पणम्

Kashikshetranivasam cha kalabhairavadarshanam Prayagamadhavam drishtva hyekabilvam shivarpanam

Meaningਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ, ਕਾਲਭੈਰਵ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਮਾਧਵ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਇੱਕ ਬਿਲਵ ਪੱਤਰ ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 9#

Mulato brahmarupaya madhyato vishnurupine

मूलतो ब्रह्मरूपाय मध्यतो विष्णुरूपिणे अग्रतः शिवरूपाय ह्येकबिल्वं शिवार्पणम् ८॥

Mulato brahmarupaya madhyato vishnurupine Agratah shivarupaya hyekabilvam shivarpanam

Meaningਇਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਰੂਪ, ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਰੂਪ ਅਤੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ — ਇਹ ਇੱਕ ਬਿਲਵ ਪੱਤਰ ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 10#

Bilvashtakamidam punyam yah pathet shivasannidhau

बिल्वाष्टकमिदं पुण्यं यः पठेत् शिवसन्निधौ सर्वपाप विनिर्मुक्तः शिवलोकमवाप्नुयात्

Bilvashtakamidam punyam yah pathet shivasannidhau Sarvapapa vinirmuktah shivalokamavapnuyat

Meaningਜੋ ਕੋਈ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਬਿਲਵਾਸ਼ਟਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Word-by-Word Breakdown

एकबिल्वं शिवार्पणम्
Ekabilvam Shivarpanam
ਇਹ ਇੱਕ ਬਿਲਵ (ਬੇਲ) ਪੱਤਰ ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ
त्रिदलं
Tridalam
ਤ੍ਰਿਦਲ (ਬਿਲਵ) ਪੱਤਰ
त्रिगुणाकारं
Trigunakaram
ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ (ਸੱਤਵ, ਰਜਸ, ਤਮਸ) ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ
त्रिनेत्रं
Trinetram
ਸ਼ਿਵ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ
त्रिजन्मपापसंहारं
Trijanma-papa-samharam
ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ
नन्दिकेश्वरे
Nandikeshvare
ਨੰਦਿਕੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ/ਨੂੰ (ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ)
पापनाशनम्
Papanashanam
ਪਾਪ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ
शिवलोकम्
Shivalokam
ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਧਾਮ (ਸ਼ਿਵਲੋਕ)

Origin & History

Source: Traditional Shaiva stotra

Author: Traditional (attributed in the Shaiva canon)

Period: Ancient / medieval

ਬਿਲਵਾਸ਼ਟਕ ਬਿਲਵ ਪੱਤਰ ਅਰਪਣ ਵੇਲੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸਤੋਤਰ ਹੈ — ਸ਼ਿਵ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਬਿਲਵ ਪੱਤਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਪੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੋਲੇਨਾਥ ਸ਼ਿਵ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਅਰਪੇ ਇੱਕ ਬਿਲਵ ਪੱਤਰ ਨਾਲ ਵੀ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ — ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਇਹ ਮਾਨਤਾ ਇਹ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੇ ਯੱਗ ਨਾਲੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

Frequently Asked Questions

ਬਿਲਵਾਸ਼ਟਕਮ ਕੀ ਹੈ?
ਬਿਲਵਾਸ਼ਟਕਮ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਤੋਤਰ ਹੈ ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਬਿਲਵ ਪੱਤਰ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ 'ਏਕਬਿਲਵੰ ਸ਼ਿਵਾਰਪਣਮ' — 'ਇਹ ਇੱਕ ਬਿਲਵ ਪੱਤਰ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਹੈ' — ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਅਰਪਣ ਦੇ ਅਪਾਰ ਪੁੰਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬਿਲਵ ਪੱਤਰ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਤਿੰਨ ਦਲਾਂ ਵਾਲਾ ਬਿਲਵ ਪੱਤਰ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਤਿੰਨ ਨੇਤਰਾਂ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਿਰੇ ਸ਼ਿਵ ਹਨ, ਇਹ ਬਿਲਵਾਸ਼ਟਕ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਅਤਿ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਬਿਲਵਾਸ਼ਟਕਮ ਕਦੋਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਪੂਜਾ ਵੇਲੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੋਮਵਾਰ, ਪ੍ਰਦੋਸ਼, ਪਵਿੱਤਰ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਸ਼ੁਭ ਹੈ।
ਇੱਕ ਬਿਲਵ ਪੱਤਰ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ?
ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਖੰਡ ਬਿਲਵ ਪੱਤਰ ਅਰਪਣ ਕਰਨਾ ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਧੋ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯੱਗਾਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਾਨ ਬਰਾਬਰ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਤੋਤਰ ਆਖਦਾ ਹੈ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →