ਬ੍ਰਹਮਾਨੰਦੰ ਪਰਮਸੁਖਦੰ (ਗੁਰੂ / ਦਕਸ਼ਿਣਾਮੂਰਤੀ ਧਿਆਨ) — Word-by-Word Meaning
ब्रह्मानन्दं परमसुखदं (गुरु / दक्षिणामूर्ति ध्यान)
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
ब्रह्मानन्दं
Brahmānandaṃ
ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਆਨੰਦ-ਸਰੂਪ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਆਨੰਦ ਹੈ
परमसुखदं
Paramasukhadaṃ
ਪਰਮ ਸੁਖ ਦੇ ਦਾਤਾ
केवलं
Kevalaṃ
ਕੇਵਲ ਇੱਕ, ਅਦੁਤੀ, ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ
ज्ञानमूर्तिं
Jñānamūrtiṃ
ਗਿਆਨ/ਬੋਧ ਦੀ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਮੂਰਤੀ
द्वन्द्वातीतं
Dvandvātītaṃ
ਸਮੂਹ ਦਵੰਦਾਂ (ਸੁਖ-ਦੁੱਖ, ਠੰਢ-ਤਾਪ) ਤੋਂ ਪਰੇ
गगनसदृशं
Gaganasadṛśaṃ
ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ — ਸਰਵ-ਵਿਆਪੀ, ਨਿਰਲੇਪ, ਅਨੰਤ
तत्त्वमस्यादिलक्ष्यम्
Tattvamasyādilakṣyam
'ਤਤ੍ਵਮਸਿ' (ਤਤ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਸਿ) ਆਦਿ ਮਹਾਵਾਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਏ ਲਕਸ਼
एकं
Ekaṃ
ਇੱਕ, ਅਦੁਤੀ
नित्यं
Nityaṃ
ਨਿੱਤ, ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ
विमलम्
Vimalam
ਸ਼ੁੱਧ, ਨਿਰਮਲ, ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ
अचलं
Achalaṃ
ਅਚਲ, ਅਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ, ਸਥਿਰ
सर्वधीसाक्षिभूतं
Sarvadhīsākṣibhūtaṃ
ਸਮੂਹ ਬੁੱਧੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਕਸ਼ੀ
भावातीतं
Bhāvātītaṃ
ਸਾਰੇ ਭਾਵ ਤੇ ਕਲਪਨਾ ਤੋਂ ਅਤੀਤ
त्रिगुणरहितं
Triguṇarahitaṃ
ਤਿੰਨਾਂ ਗੁਣਾਂ (ਸੱਤ੍ਵ, ਰਜਸ੍, ਤਮਸ੍) ਤੋਂ ਰਹਿਤ
सद्गुरुं
Sadguruṃ
ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ (ਅੰਤਰ-ਆਤਮਾ / ਦਕਸ਼ਿਣਾਮੂਰਤੀ)
तं नमामि
Taṃ namāmi
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ / ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ
Complete Translation
ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਆਨੰਦ-ਸਰੂਪ, ਪਰਮ ਸੁਖ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਕੇਵਲ (ਅਦੁਤੀ) ਇੱਕ, ਸ਼ੁੱਧ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਮੂਰਤੀ ਉਸ ਸਦਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਜੋ ਸਮੂਹ ਦਵੰਦਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪ, ਅਤੇ 'ਤਤ੍ਵਮਸਿ' ਆਦਿ ਮਹਾਵਾਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਏ ਲਕਸ਼ ਹਨ; ਜੋ ਇੱਕ, ਨਿੱਤ, ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਅਚਲ ਹਨ, ਹਰ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਸਾਕਸ਼ੀ, ਸਾਰੇ ਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਅਤੀਤ ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ।
Origin & History
Source: Traditional Guru-stotra / Dakshinamurti dhyana shloka (Advaita Vedanta tradition)
Author: Unknown (traditional; widely used in Vedantic and monastic lineages)
Period: Classical / medieval
ਇਹ ਇਕੱਲਾ ਧਿਆਨ ਸ਼ਲੋਕ ਅਦਵੈਤ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਸਨਾਤਨ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੁਰੂ-ਵੰਦਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਦਕਸ਼ਿਣਾਮੂਰਤੀ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜਿਆ ਹੈ — ਬੋਹੜ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਬਿਰਾਜਮਾਨ, ਆਪਣੇ ਮੌਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਿਸ਼ ਬਣ ਕੇ ਆਏ ਬਜ਼ੁਰਗ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੰਕੇ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸਰੂਪ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਮੂਹ ਵੇਦਾਂਤਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਗੁਰੂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਅਭਿੰਨ ਉਹ ਸੁਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਮਨਾਂ ਦੇ ਸਾਕਸ਼ੀ, ਦਵੰਦਾਂ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ।
Frequently Asked Questions
ਬ੍ਰਹਮਾਨੰਦੰ ਪਰਮਸੁਖਦੰ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ?▼
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸਦਗੁਰੂ — ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ — ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਾਕਾਰ ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਸਮਾਨ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਦਕਸ਼ਿਣਾਮੂਰਤੀ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਜਵਾਨ, ਮੌਨ ਸਰੂਪ, ਜੋ ਸਥਿਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਅਧਿਐਨ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਉਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?▼
ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਸਹੀ ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਗੁਰੂ ਅੱਗੇ ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਯਾਦ ਕਿ ਆਤਮਾ ਸਾਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਸਾਕਸ਼ੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੇਦਾਂਤ ਕਲਾਸਾਂ ਤੇ ਧਿਆਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਰੰਭਕ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ (ਧਿਆਨ ਸ਼ਲੋਕ) ਹੈ।
'ਤਤ੍ਵਮਸ੍ਯਾਦਿ ਲਕਸ਼੍ਯਮ੍' ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਹੀ ਉਹ 'ਲਕਸ਼' ਜਾਂ ਸਤਿ ਹਨ, ਜਿਸ ਵੱਲ 'ਤਤ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਸਿ' — 'ਉਹ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ' — ਆਦਿ ਮਹਾਨ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵਾਕ (ਮਹਾਵਾਕ) ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜੀਵਾਤਮਾ ਦੀ ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਜੀਉਂਦੇ ਗੁਰੂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੈ?▼
ਨਹੀਂ। ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ 'ਗੁਰੂ' ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੁਚੇਤਨਾ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੈ; ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਇਕੱਲੇ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਸਾਕਸ਼ੀ-ਮੌਜੂਦਗੀ ਵੱਲ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →