ਬੁਧ ਕਵਚਮ੍
ਬੁਧ ਕਵਚਮ੍ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤਪੁਰਾਣ ਦਾ ਬੁਧ ਕਵਚ ਬੁਧ — ਬੁੱਧੀ, ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਗ੍ਰਹ — ਦੀ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਕਵਚ-ਸਤੁਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਕਸ਼੍ਯਪ ਹਨ। ਪੁਸਤਕ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ, ਕੁੰਕੁਮ-ਵਰਨ, ਪੀਤਾਂਬਰਧਾਰੀ, ਚੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਰੋਹਿਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੁਧ ਦਾ ਚਿੱਤਰਨ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਗਤ ਦੇ ਅੰਗ-ਪ੍ਰਤ੍ਯੰਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਫਲਸ਼ਰੁਤੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਕਵਚ ਸਮੂਹ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼, ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਸ਼ਮਨ, ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਯੂ, ਆਰੋਗ੍ਯ, ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਸਰਵਤ੍ਰ ਵਿਜਯ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Brahma-Vaivarta Purana (Budha Kavacham) · Sage Kashyapa (rishi of the mantra) · Puranic
ਬੁਧ ਕਵਚਮ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਸੰਰਖਿਅਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀ ਕਸ਼੍ਯਪ ਇਸ ਦੇ ਦ੍ਰਸ਼ਟਾ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼੍ਟੁਪ੍ ਇਸ ਦਾ ਛੰਦ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਗ੍ਰਹ (ਨਵਗ੍ਰਹ) ਕਵਚ-ਸਤੁਤੀਆਂ ਦੇ ਉਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ ਜੋ ਗ੍ਰਹ-ਸ਼ਾਂਤੀ, ਅਰਥਾਤ ਨੌ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਬੁਧ ਚੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਤਾਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ, ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ; ਪੁਸਤਕ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ, ਉਹ ਇਸ ਕਵਚ ਦੁਆਰਾ ਭਗਤ ਦੇ ਅੰਗ-ਪ੍ਰਤ੍ਯੰਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ, ਆਰੋਗ੍ਯ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਲਈ ਸੱਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਕਵਚ ਦੀ ਫਲਸ਼ਰੁਤੀ ਵਚਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਬੁਧ ਦੇ ਇਸ ਦਿਵ੍ਯ ਕਵਚ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ 'ਸਰਵਤ੍ਰ ਵਿਜਯੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ' — ਪਾਪ ਅਤੇ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਆਯੂ, ਆਰੋਗ੍ਯ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਨਾਲ ਧੰਨ — ਕਿਉਂਕਿ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਸੌਮ੍ਯ ਸੁਆਮੀ ਉਸ ਭਗਤ ਦੇ ਹਰ ਅੰਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਸ਼੍ਰੀਗਣੇਸ਼ਾਯ ਨਮਃ । ਅਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀਬੁਧਕਵਚਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਕਸ਼੍ਯਪ ਰਿਸ਼ਿਃ, ਅਨੁਸ਼੍ਟੁਪ੍ ਛਨ੍ਦਃ, ਬੁਧੋ ਦੇਵਤਾ, ਬੁਧਪ੍ਰੀਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਜਪੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ ॥
śrīgaṇeśāya namaḥ | asya śrībudhakavacastotramantrasya kaśyapa ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, budho devatā, budhaprītyarthaṃ jape viniyogaḥ ||
ਅਰਥ:ਸ਼੍ਰੀਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਸ ਬੁਧ ਕਵਚ ਸਤੋਤ੍ਰ ਮੰਤਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਕਸ਼੍ਯਪ ਹਨ, ਛੰਦ ਅਨੁਸ਼੍ਟੁਪ੍ ਹੈ, ਦੇਵਤਾ ਬੁਧ ਹਨ; ਬੁਧ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਜਾਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੁਧਸ੍ਤੁ ਪੁਸ੍ਤਕਧਰਃ ਕੁਙ੍ਕੁਮਸ੍ਯ ਸਮਦ੍ਯੁਤਿਃ । ਪੀਤਾਮ੍ਬਰਧਰਃ ਪਾਤੁ ਪੀਤਮਾਲ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨਃ ॥ ੧॥
budhastu pustakadharaḥ kuṅkumasya samadyutiḥ | pītāmbaradharaḥ pātu pītamālyānulepanaḥ || 1||
ਅਰਥ:ਪੁਸਤਕ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ, ਕੁੰਕੁਮ ਵਰਗੀ ਕਾਂਤੀ ਵਾਲੇ, ਪੀਤਾਂਬਰਧਾਰੀ, ਪੀਲੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਅਨੁਲੇਪਨ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਬੁਧ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।
ਕਟਿਂ ਚ ਪਾਤੁ ਮੇ ਸੌਮ੍ਯਃ ਸ਼ਿਰੋਦੇਸ਼ਂ ਬੁਧਸ੍ਤਥਾ । ਨੇਤ੍ਰੇ ਜ੍ਞਾਨਮਯਃ ਪਾਤੁ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇ ਪਾਤੁ ਨਿਸ਼ਾਪ੍ਰਿਯਃ ॥ ੨॥
kaṭiṃ ca pātu me saumyaḥ śirodeśaṃ budhastathā | netre jñānamayaḥ pātu śrotre pātu niśāpriyaḥ || 2||
ਅਰਥ:ਸੌਮ੍ਯ ਮੇਰੀ ਕਮਰ ਅਤੇ ਸਿਰ-ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਗਿਆਨਮਯ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ, ਨਿਸ਼ਾਪ੍ਰਿਯ ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।
ਘ੍ਰਾਣਂ ਗਨ੍ਧਪ੍ਰਿਯਃ ਪਾਤੁ ਜਿਹ੍ਵਾਂ ਵਿਦ੍ਯਾਪ੍ਰਦੋ ਮਮ । ਕਣ੍ਠਂ ਪਾਤੁ ਵਿਧੋਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਭੁਜੌ ਪੁਸ੍ਤਕਭੂਸ਼ਣਃ ॥ ੩॥
ghrāṇaṃ gandhapriyaḥ pātu jihvāṃ vidyāprado mama | kaṇṭhaṃ pātu vidhoḥ putro bhujau pustakabhūṣaṇaḥ || 3||
ਅਰਥ:ਗੰਧਪ੍ਰਿਯ ਮੇਰੇ ਨੱਕ ਦੀ, ਵਿਦ੍ਯਾਪ੍ਰਦ ਮੇਰੀ ਜੀਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਵਿਧੁ (ਚੰਦ੍ਰ) ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰੇ ਕੰਠ ਦੀ, ਪੁਸਤਕਭੂਸ਼ਣ ਮੇਰੀਆਂ ਭੁਜਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।
ਵਕ੍ਸ਼ਃ ਪਾਤੁ ਵਰਾਙ੍ਗਸ਼੍ਚ ਹ੍ਰਿਦਯਂ ਰੋਹਿਣੀਸੁਤਃ । ਨਾਭਿਂ ਪਾਤੁ ਸੁਰਾਰਾਧ੍ਯੋ ਮਧ੍ਯਂ ਪਾਤੁ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰਃ ॥ ੪॥
vakṣaḥ pātu varāṅgaśca hṛdayaṃ rohiṇīsutaḥ | nābhiṃ pātu surārādhyo madhyaṃ pātu khageśvaraḥ || 4||
ਅਰਥ:ਵਰਾਂਗ ਮੇਰੀ ਛਾਤੀ ਦੀ, ਰੋਹਿਣੀਸੁਤ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਸੁਰਾਰਾਧ੍ਯ ਮੇਰੀ ਨਾਭੀ ਦੀ, ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ ਮੇਰੇ ਮੱਧਭਾਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।
ਜਾਨੁਨੀ ਰੌਹਿਣੇਯਸ਼੍ਚ ਪਾਤੁ ਜਙ੍ਘੇऽਖਿਲਪ੍ਰਦਃ । ਪਾਦੌ ਮੇ ਬੋਧਨਃ ਪਾਤੁ ਪਾਤੁ ਸੌਮ੍ਯੋऽਖਿਲਂ ਵਪੁਃ ॥ ੫॥
jānunī rauhiṇeyaśca pātu jaṅghe'khilapradaḥ | pādau me bodhanaḥ pātu pātu saumyo'khilaṃ vapuḥ || 5||
ਅਰਥ:ਰੌਹਿਣੇਯ ਮੇਰੇ ਗੋਡਿਆਂ ਦੀ, ਅਖਿਲਪ੍ਰਦ ਮੇਰੀਆਂ ਪਿੰਜਣੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਬੋਧਨ ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ, ਅਤੇ ਸੌਮ੍ਯ ਮੇਰੇ ਸਮੁੱਚੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।
ਏਤਦ੍ਧਿ ਕਵਚਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸਰ੍ਵਰੋਗਪ੍ਰਸ਼ਮਨਂ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਨਿਵਾਰਣਮ੍ ॥ ੬॥
etaddhi kavacaṃ divyaṃ sarvapāpapraṇāśanam | sarvarogapraśamanaṃ sarvaduḥkhanivāraṇam || 6||
ਅਰਥ:ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਕਵਚ ਸਮੂਹ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ, ਸਮੂਹ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਸ਼ਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਆਯੁਰਾਰੋਗ੍ਯਸ਼ੁਭਦਂ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਪ੍ਰਵਰ੍ਧਨਮ੍ । ਯਃ ਪਠੇਚ੍ਛ੍ਰਿਣੁਯਾਦ੍ਵਾਪਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਿਜਯੀ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੭॥
āyurārogyaśubhadaṃ putrapautrapravardhanam | yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi sarvatra vijayī bhavet || 7||
ਅਰਥ:ਇਹ ਆਯੂ, ਆਰੋਗ੍ਯ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ-ਪੋਤਰਿਆਂ ਦੀ ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸਰਵਤ੍ਰ ਵਿਜਯੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
॥ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤਪੁਰਾਣੇ ਬੁਧਕਵਚਂ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਮ੍ ॥
|| iti śrībrahmavaivartapurāṇe budhakavacaṃ sampūrṇam ||
ਅਰਥ:ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਬੁਧ ਕਵਚ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ਬੁਧ ਕਵਚਮ੍ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਗ ਉੱਤੇ ਬੁਧ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅੰਗ-ਪ੍ਰਤ੍ਯੰਗ 'ਕਵਚ', ਹਾਨੀ ਅਤੇ ਅਨਿਸ਼ਟ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬੁਧ ਬੁੱਧੀ, ਬਾਣੀ, ਵਿਦਿਆ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ — ਤਿੱਖੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ, ਗਿਆਨ, ਵਾਕ-ਪਟੁਤਾ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਪਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਇਹ ਕਵਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀ ਫਲਸ਼ਰੁਤੀ ਸਮੂਹ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਸ਼ਮਨ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ — ਆਰੋਗ੍ਯ ਲਈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬੁਧ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਨਾਯੂ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਆਯੂ, ਆਰੋਗ੍ਯ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ (ਪੁੱਤਰ-ਪੋਤਰੇ) ਦੀ ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੰਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਠਕ ਜਾਂ ਸਰੋਤਾ ਵੀ 'ਸਰਵਤ੍ਰ ਵਿਜਯੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ' — ਸਮੂਹ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਆਹ੍ਵਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਨਮ-ਕੁੰਡਲੀ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਜਾਂ ਪੀੜਿਤ ਬੁਧ ਅਤੇ ਬੁਧ ਦੋਸ਼ ਦਾ ਪਾਰੰਪਰਿਕ ਪਰਿਹਾਰ।
ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ, ਬੁਧ ਦੇ ਵਾਰ, ਹਰੇ ਜਾਂ ਪੀਲੇ ਅਰਪਣ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਹੈ।
ਬੁਧ ਕਵਚਮ੍ ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਬੁਧ ਜਾਂ ਨਵਗ੍ਰਹ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਸਾਹਮਣੇ ਉੱਤਰ ਜਾਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬੈਠੋ, ਜੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਘਿਉ ਦਾ ਦੀਵਾ ਅਤੇ ਹਰੇ ਜਾਂ ਪੀਲੇ ਫੁੱਲ, ਹਰੀ ਮੂੰਗ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਜਾਂ ਹਰੇ ਵਸਤਰ ਦੇ ਅਰਪਣ ਨਾਲ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਨਿਯੋਗ, ਫੇਰ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਹਰ ਅੰਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਵਚ-ਸ਼ਲੋਕ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਫਲਸ਼ਰੁਤੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ। ਇਹ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਔਖੀ ਬੁਧ ਦਸ਼ਾ ਦੀ ਅਵਧੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ਬੁਧ ਕਵਚਮ੍ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ