ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ ਅਸ਼ਟਕਮ੍ Meaning — Line by Line
चन्द्रशेखर अष्टकम्
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ ਅਸ਼ਟਕਮ੍ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Verse 1. Chandrashekhara Chandrashekhara Chandrashekhara Pahi Mam
- Verse 2. Ratna-sanu-sharasanam Rajatadri-shringa-niketanam
- Verse 3. Pancha-padapa-pushpa-gandha-padambuja-dvaya-shobhitam
- Verse 4. Matta-varana-mukhya-charma-kritottariya-manoharam
- Verse 5. Yaksha-raja-sakham Bhagaksha-haram Bhujanga-vibhushanam
- Verse 6. Kundali-krita-kundalishvara-kundalam Vrisha-vahanam
- Verse 7. Bheshajam Bhava-roginam-akhilapadam-apaharinam
- Verse 8. Bhakta-vatsalam-architam Nidhim-akshayam Haridambaram
Chandrashekhara Chandrashekhara Chandrashekhara Pahi Mam
चन्द्रशेखर चन्द्रशेखर चन्द्रशेखर पाहि माम्। चन्द्रशेखर चन्द्रशेखर चन्द्रशेखर रक्ष माम्॥
Chandrashekhara Chandrashekhara Chandrashekhara Pahi Mam Chandrashekhara Chandrashekhara Chandrashekhara Raksha Mam
Meaningਹੇ ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ, ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ, ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ — ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ! ਹੇ ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ, ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ, ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ — ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਓ!
Ratna-sanu-sharasanam Rajatadri-shringa-niketanam
रत्नसानुशरासनं रजताद्रिशृङ्गनिकेतनं शिञ्जिनीकृतपन्नगेश्वरमच्युताननसायकम्। क्षिप्रदग्धपुरत्रयं त्रिदशालयैरभिवन्दितं चन्द्रशेखरमाश्रये मम किं करिष्यति वै यमः॥
Ratna-sanu-sharasanam Rajatadri-shringa-niketanam Shinjini-krita-pannageshvaram Achyutanana-sayakam Kshipra-dagdha-pura-trayam Tridashalayair-abhivanditam Chandrashekharam-ashraye Mama Kim Karishyati Vai Yamah
Meaningਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਰਤਨਮਯ ਪਰਬਤ (ਮੇਰੁ) ਹੈ, ਜੋ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਪਰਬਤ (ਕੈਲਾਸ) ਦੇ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਗਰਾਜ ਵਾਸੁਕਿ ਨੂੰ ਚਿੱਲਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੂੰ ਬਾਣ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੰਦਿਤ ਹਨ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ ਦੀ ਮੈਂ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਯਮਰਾਜ ਮੇਰਾ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
Pancha-padapa-pushpa-gandha-padambuja-dvaya-shobhitam
पञ्चपादपपुष्पगन्धपदाम्बुजद्वयशोभितं भाललोचनजातपावकदग्धमन्मथविग्रहम्। भस्मदिग्धकलेवरं भवनाशनं भवमव्ययं चन्द्रशेखरमाश्रये मम किं करिष्यति वै यमः॥
Pancha-padapa-pushpa-gandha-padambuja-dvaya-shobhitam Bhala-lochana-jata-pavaka-dagdha-manmatha-vigraham Bhasma-digdha-kalevaram Bhava-nashanam Bhavam-avyayam Chandrashekharam-ashraye Mama Kim Karishyati Vai Yamah
Meaningਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਚਰਨਕਮਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਅਤੇ ਪੂਜਿਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰ ਦੀ ਅਗਨ ਨਾਲ ਕਾਮਦੇਵ ਦਾ ਸਰੀਰ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਭਸਮ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ-ਬੰਧਨ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਆਪ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹਨ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ ਦੀ ਮੈਂ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਯਮਰਾਜ ਮੇਰਾ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
Matta-varana-mukhya-charma-kritottariya-manoharam
मत्तवारणमुख्यचर्मकृतोत्तरीयमनोहरं पङ्कजासनपद्मलोचनपूजिताङ्घ्रिसरोरुहम्। देवसिन्धुतरङ्गसीकरसिक्तशुभ्रजटाधरं चन्द्रशेखरमाश्रये मम किं करिष्यति वै यमः॥
Matta-varana-mukhya-charma-kritottariya-manoharam Pankajasana-padma-lochana-pujitanghri-saroruham Deva-sindhu-taranga-sikara-sikta-shubhra-jatadharam Chandrashekharam-ashraye Mama Kim Karishyati Vai Yamah
Meaningਜੋ ਮਤਵਾਲੇ ਗਜਰਾਜ ਦੇ ਚਰਮ ਦਾ ਉੱਤਰੀਯ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਮਨੋਹਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਕਮਲ ਕਮਲਾਸਨ ਕਮਲਲੋਚਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਵਨਦੀ ਗੰਗਾ ਦੀਆਂ ਤਰੰਗਾਂ ਦੇ ਜਲਕਣਾਂ ਨਾਲ ਸਿਕਤ ਉਜਲ ਜਟਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ ਦੀ ਮੈਂ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਯਮਰਾਜ ਮੇਰਾ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
Yaksha-raja-sakham Bhagaksha-haram Bhujanga-vibhushanam
यक्षराजसखं भगाक्षहरं भुजङ्गविभूषणं शैलराजसुतापरिष्कृतचारुवामकलेवरम्। क्ष्वेलनीलगलं परश्वधधारिणं मृगधारिणं चन्द्रशेखरमाश्रये मम किं करिष्यति वै यमः॥
Yaksha-raja-sakham Bhagaksha-haram Bhujanga-vibhushanam Shaila-raja-sutaparishkrita-charu-vama-kalevaram Kshvela-neela-galam Parashvadha-dharinam Mriga-dharinam Chandrashekharam-ashraye Mama Kim Karishyati Vai Yamah
Meaningਜੋ ਯਕਸ਼ਰਾਜ (ਕੁਬੇਰ) ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਗ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰ ਹਰੇ, ਜੋ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਖੱਬੇ ਅੰਗ ਨੂੰ ਪਰਬਤਰਾਜ-ਪੁੱਤਰੀ (ਪਾਰਵਤੀ) ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਠ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਨੀਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਸ਼ੁ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਗ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ ਦੀ ਮੈਂ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਯਮਰਾਜ ਮੇਰਾ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
Kundali-krita-kundalishvara-kundalam Vrisha-vahanam
कुण्डलीकृतकुण्डलीश्वरकुण्डलं वृषवाहनं नारदादिमुनीश्वरस्तुतवैभवं भुवनेश्वरम्। अन्धकान्तकमाश्रितामरपादपं शमनान्तकं चन्द्रशेखरमाश्रये मम किं करिष्यति वै यमः॥
Kundali-krita-kundalishvara-kundalam Vrisha-vahanam Naradadi-muneeshvara-stuta-vaibhavam Bhuvaneshvaram Andhakantakam-ashritamara-padapam Shamanantakam Chandrashekharam-ashraye Mama Kim Karishyati Vai Yamah
Meaningਜੋ ਕੁੰਡਲਿਤ ਨਾਗਰਾਜ ਨੂੰ ਕੁੰਡਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬਲਦ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੈਭਵ ਨਾਰਦ ਆਦਿ ਮੁਨੀਸ਼ਵਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਤੁਤ ਹੈ, ਜੋ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਹਨ, ਅੰਧਕਾਸੁਰ ਦੇ ਅੰਤਕ ਹਨ, ਸ਼ਰਨਾਗਤਾਂ ਲਈ ਕਲਪਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਹਨ, ਯਮ ਦੇ ਵੀ ਅੰਤਕ ਹਨ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ ਦੀ ਮੈਂ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਯਮਰਾਜ ਮੇਰਾ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
Bheshajam Bhava-roginam-akhilapadam-apaharinam
भेषजं भवरोगिणामखिलापदामपहारिणं दक्षयज्ञविनाशनं त्रिगुणात्मकं त्रिविलोचनम्। भुक्तिमुक्तिफलप्रदं सकलाघसङ्घनिबर्हणं चन्द्रशेखरमाश्रये मम किं करिष्यति वै यमः॥
Bheshajam Bhava-roginam-akhilapadam-apaharinam Daksha-yajna-vinashanam Triguna-atmakam Tri-vilochanam Bhukti-mukti-phala-pradam Sakalagha-sangha-nibarhanam Chandrashekharam-ashraye Mama Kim Karishyati Vai Yamah
Meaningਜੋ ਸੰਸਾਰ-ਰੋਗੀਆਂ ਲਈ ਔਸ਼ਧੀ ਹਨ, ਸਮਸਤ ਆਪਦਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਕਸ਼-ਯਜਞ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਤਮਕ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰ ਹਨ, ਜੋ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਕਸ਼ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਫਲਦਾਤਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ-ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਹਨ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ ਦੀ ਮੈਂ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਯਮਰਾਜ ਮੇਰਾ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
Bhakta-vatsalam-architam Nidhim-akshayam Haridambaram
भक्तवत्सलमर्चितं निधिमक्षयं हरिदम्बरं सर्वभूतपतिं परात्परमप्रमेयमनुत्तमम्। सोमवारिनभोहुताशनसोमपामरमेश्वरं चन्द्रशेखरमाश्रये मम किं करिष्यति वै यमः॥
Bhakta-vatsalam-architam Nidhim-akshayam Haridambaram Sarva-bhuta-patim Paratparam-aprameyam-anuttamam Soma-vari-nabho-hutashana-somapa-mareshvaram Chandrashekharam-ashraye Mama Kim Karishyati Vai Yamah
Meaningਜੋ ਭਗਤਵਤਸਲ, ਪੂਜਿਤ, ਅਕਸ਼ਯ ਨਿਧਿ, ਦਿਗੰਬਰ (ਆਕਾਸ਼ ਰੂਪੀ ਵਸਤ੍ਰਧਾਰੀ), ਸਰਵਭੂਤਪਤਿ, ਪਰਾਤਪਰ, ਅਪ੍ਰਮੇਯ ਅਤੇ ਅਨੁੱਤਮ ਹਨ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰ, ਜਲ, ਆਕਾਸ਼, ਅਗਨ, ਸੋਮਪਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹਨ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ ਦੀ ਮੈਂ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਯਮਰਾਜ ਮੇਰਾ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Traditional Shaiva stotra literature, popularly attributed to the sage Markandeya
Author: Traditionally attributed to Markandeya Rishi
Period: Classical (ancient)
ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ ਅਸ਼ਟਕਮ੍ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਬਾਲਕ ਜੋ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਨਿਯਤ ਸਮਾਂ ਆਇਆ ਅਤੇ ਯਮ ਦਾ ਫੰਦਾ ਉੱਤਰਿਆ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦਾ ਆਲਿੰਗਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਭਗਤੀ ਡੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀ। ਮ੍ਰਿਤਯੁੰਜਯ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਯਮ ਨੂੰ ਆਘਾਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਦੀ ਨਿਰਭੈ ਟੇਕ — 'ਮੈਂ ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਯਮ ਮੇਰਾ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?' — ਭਗਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਰਭੈਤਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?▼
ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦੇ ਦੇਵ ਯਮ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਿਉਂ ਹੈ?▼
ਕੀ ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ ਅਸ਼ਟਕਮ੍ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ?▼
ਇਸ ਅਸ਼ਟਕਮ੍ ਦੇ ਪਾਠ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਸਮਾਂ ਕਦੋਂ ਹੈ?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →