Mantra.Tips

ਦਾਰਿਦ੍ਰਯ ਦਹਨ ਸ਼ਿਵ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ Meaning — Line by Line

दारिद्र्य दहन शिव स्तोत्रम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ਦਾਰਿਦ੍ਰਯ ਦਹਨ ਸ਼ਿਵ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Vishveshvaraya Narakarnava Taranaya
  2. Verse 2. Gauripriyaya Rajanishakala Dharaya
  3. Verse 3. Bhaktipriyaya Bhavarogabhayapahaya
  4. Verse 4. Charmambaraya Shavabhasma Vilepanaya
  5. Verse 5. Panchananaya Phaniraja Vibhushanaya
  6. Verse 6. Bhanupriyaya Bhavasagara Taranaya
  7. Verse 7. Ramapriyaya raghunathavarapradaya
  8. Verse 8. Mukteshvaraya phaladaya ganeshvaraya
  9. Verse 9. Vasishthena kritam stotram sarvaroganivaranam
Verse 1#

Vishveshvaraya Narakarnava Taranaya

विश्वेश्वराय नरकार्णवतारणाय कर्णामृताय शशिशेखरभूषणाय। कर्पूरकान्तिधवलाय जटाधराय दारिद्र्यदुःखदहनाय नमः शिवाय॥

Vishveshvaraya Narakarnava Taranaya Karnamritaya Shashishekharabhushanaya Karpurakanti Dhavalaya Jatadharaya Daridrya Duhkha Dahanaya Namah Shivaya

Meaningਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ, ਨਰਕ ਰੂਪੀ ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਤਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰੇ, ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ ਭੂਸ਼ਣ ਵਾਲੇ, ਕਪੂਰ-ਕਾਂਤੀ ਵਾਂਗ ਧਵਲ, ਜਟਾਧਾਰੀ — ਦਾਰਿਦ੍ਰਯ-ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 2#

Gauripriyaya Rajanishakala Dharaya

गौरीप्रियाय रजनीशकलाधराय कालान्तकाय भुजगाधिपकंकणाय। गंगाधराय गजराजविमर्दनाय दारिद्र्यदुःखदहनाय नमः शिवाय॥

Gauripriyaya Rajanishakala Dharaya Kalantakaya Bhujagadhipa Kankanaya Gangadharaya Gajaraja Vimardanaya Daridrya Duhkha Dahanaya Namah Shivaya

Meaningਗੌਰੀਪ੍ਰਿਯ, ਚੰਦ੍ਰਕਲਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤਕ, ਸਰਪਰਾਜ ਦਾ ਕੰਗਣ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ, ਗੰਗਾਧਰ, ਗਜਰਾਜ ਦਾ ਮਰਦਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ — ਦਾਰਿਦ੍ਰਯ-ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 3#

Bhaktipriyaya Bhavarogabhayapahaya

भक्तिप्रियाय भवरोगभयापहाय उग्राय दुर्गभवसागरतारणाय। ज्योतिर्मयाय गुणनामसुनृत्यकाय दारिद्र्यदुःखदहनाय नमः शिवाय॥

Bhaktipriyaya Bhavarogabhayapahaya Ugraya Durgabhava Sagara Taranaya Jyotirmayaya Gunanama Sunrityakaya Daridrya Duhkha Dahanaya Namah Shivaya

Meaningਭਗਤੀਪ੍ਰਿਯ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੋਗ ਅਤੇ ਭੈ ਨੂੰ ਹਰਨ ਵਾਲੇ, ਉਗ੍ਰ, ਦੁਰਗਮ ਭਵਸਾਗਰ ਤੋਂ ਤਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਜਯੋਤਿਰਮਯ, ਗੁਣ-ਨਾਮਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ — ਦਾਰਿਦ੍ਰਯ-ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 4#

Charmambaraya Shavabhasma Vilepanaya

चर्माम्बराय शवभस्मविलेपनाय भालेक्षणाय मणिकुण्डलमण्डिताय। मंजीरपादयुगलाय जटाधराय दारिद्र्यदुःखदहनाय नमः शिवाय॥

Charmambaraya Shavabhasma Vilepanaya Bhalekshanaya Manikundalamandtaya Manjeerapadayugalaya Jatadharaya Daridrya Duhkha Dahanaya Namah Shivaya

Meaningਚਰਮ-ਵਸਤ੍ਰਧਾਰੀ, ਸ਼ਵ-ਭਸਮ ਨਾਲ ਲਿਪਤ, ਮੱਥੇ ਤੇ ਤੀਜਾ ਨੇਤਰ ਵਾਲੇ, ਮਣਿਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਦੋਹਾਂ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨੂਪੁਰ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ, ਜਟਾਧਾਰੀ — ਦਾਰਿਦ੍ਰਯ-ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 5#

Panchananaya Phaniraja Vibhushanaya

पञ्चाननाय फणिराजविभूषणाय हेमांशुकाय भुवनत्रयमण्डिताय। आनन्दभूमिवरदाय तमोमयाय दारिद्र्यदुःखदहनाय नमः शिवाय॥

Panchananaya Phaniraja Vibhushanaya Hemamshukaya Bhuvanatraya Manditaya Anandabhumivaradaya Tamomayaya Daridrya Duhkha Dahanaya Namah Shivaya

Meaningਪੰਚਾਨਨ (ਪੰਜ ਮੁਖਾਂ ਵਾਲੇ), ਫਣਿਰਾਜ ਨਾਲ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ, ਸੁਨਹਿਰੀ-ਵਸਤ੍ਰਧਾਰੀ, ਤਿੰਨਾਂ ਭੁਵਨਾਂ ਦੇ ਆਭੂਸ਼ਣ, ਆਨੰਦ-ਭੂਮੀ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਤਮਸ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਤ — ਦਾਰਿਦ੍ਰਯ-ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 6#

Bhanupriyaya Bhavasagara Taranaya

भानुप्रियाय भवसागरतारणाय कालान्तकाय कमलासनपूजिताय। नेत्रत्रयाय शुभलक्षणलक्षिताय दारिद्र्यदुःखदहनाय नमः शिवाय॥

Bhanupriyaya Bhavasagara Taranaya Kalantakaya Kamalasana Poojitaya Netratrayaya Shubhalakshana Lakshitaya Daridrya Duhkha Dahanaya Namah Shivaya

Meaningਭਾਨੁਪ੍ਰਿਯ, ਭਵਸਾਗਰ ਤੋਂ ਤਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤਕ, ਕਮਲਾਸਨ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ, ਤ੍ਰਿਨੇਤਰ, ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਅੰਕਿਤ — ਦਾਰਿਦ੍ਰਯ-ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 7#

Ramapriyaya raghunathavarapradaya

रामप्रियाय रघुनाथवरप्रदाय नागप्रियाय नरकार्णवतारणाय। पुण्याय पुण्यभरिताय सुरार्चिताय दारिद्र्यदुःखदहनाय नमः शिवाय॥

Ramapriyaya raghunathavarapradaya Nagapriyaya narakarnavataranaya Punyaya punyabharitaya surarchitaya Daridryaduhkhadahanaya namah shivaya

Meaningਉਸ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ — ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਅਤੇ ਰਘੁਨਾਥ ਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਨਰਕ-ਰੂਪੀ ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਤਾਰਨ ਵਾਲੇ; ਪੁੰਨ-ਸਰੂਪ, ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ — ਜੋ ਦਾਰਿਦ੍ਰਯ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 8#

Mukteshvaraya phaladaya ganeshvaraya

मुक्तेश्वराय फलदाय गणेश्वराय गीताप्रियाय वृषभेश्वरवाहनाय। मातङ्गचर्मवसनाय महेश्वराय दारिद्र्यदुःखदहनाय नमः शिवाय॥

Mukteshvaraya phaladaya ganeshvaraya Gitapriyaya vrishabheshvaravahanaya Matangacharmavasanaya maheshvaraya Daridryaduhkhadahanaya namah shivaya

Meaningਉਸ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ — ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ, ਫਲਦਾਤਾ ਅਤੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ; ਗੀਤ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਰਾਜ (ਨੰਦੀ) ਤੇ ਸਵਾਰ; ਗਜਚਰਮ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ — ਜੋ ਦਾਰਿਦ੍ਰਯ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 9#

Vasishthena kritam stotram sarvaroganivaranam

वसिष्ठेन कृतं स्तोत्रं सर्वरोगनिवारणम्। सर्वसम्पत्करं शीघ्रं पुत्रपौत्रादिवर्धनम्। त्रिसन्ध्यं यः पठेन्नित्यं हि स्वर्गमवाप्नुयात्॥

Vasishthena kritam stotram sarvaroganivaranam Sarvasampatkaram shighram putrapautradivardhanam Trisandhyam yah pathennityam sa hi svargamavapnuyat

Meaningਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵਸਿਸ਼ਠ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਸਮੂਹ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਛੇਤੀ ਹੀ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ-ਪੋਤਰਿਆਂ ਦੀ ਵ੍ਰਿਧੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਤ੍ਰਿਕਾਲ (ਸਵੇਰ, ਦੁਪਹਿਰ, ਸ਼ਾਮ) ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Word-by-Word Breakdown

दारिद्र्य
Daridrya
ਗ਼ਰੀਬੀ, ਦਰਿਦ੍ਰਤਾ
दुःख
Duhkha
ਦੁੱਖ, ਪੀੜਾ
दहन
Dahana
ਸਾੜਨਾ, ਭਸਮ ਕਰਨਾ
विश्वेश्वर
Vishveshvara
ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸੁਆਮੀ
नरकार्णवतारण
Narakarnava Tarana
ਨਰਕ ਰੂਪੀ ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਤਾਰਨ ਵਾਲੇ
शशिशेखर
Shashishekhara
ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ (ਸ਼ਿਵ)
कर्पूरकान्ति
Karpurakanti
ਕਪੂਰ ਦੀ ਕਾਂਤੀ (ਸ਼ੁੱਧ ਚਿੱਟਾ)
गौरीप्रिय
Gauripriya
ਗੌਰੀ (ਪਾਰਵਤੀ) ਦੇ ਪਿਆਰੇ
कालान्तक
Kalantaka
ਮੌਤ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ
गंगाधर
Gangadhara
ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
भवरोग
Bhavaroga
ਸੰਸਾਰਿਕ ਹੋਂਦ ਦਾ ਰੋਗ
ज्योतिर्मय
Jyotirmaya
ਦਿਵ੍ਯ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ
भालेक्षण
Bhalekshana
ਮੱਥੇ ਤੇ ਨੇਤਰ (ਤੀਜਾ ਨੇਤਰ)
पञ्चानन
Panchanan
ਪੰਚਮੁਖ (ਸ਼ਿਵ)
नेत्रत्रय
Netratraya
ਤ੍ਰਿਨੇਤਰ

Origin & History

Source: Hindu devotional tradition

Author: Unknown (attributed to ancient tradition)

Period: Medieval period

ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਇੱਕ ਸਰਬ-ਵਿਆਪੀ ਮਨੁੱਖੀ ਚਿੰਤਾ — ਗ਼ਰੀਬੀ — ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਦਿਵ੍ਯ ਚਿੱਤਰ ਘੜਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਧ੍ਰੁਵਪਦ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ: 'ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯ-ਦੁੱਖ-ਦਹਨਾਯ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ' — ਗ਼ਰੀਬੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਸ ਧ੍ਰੁਵਪਦ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਵ੍ਰਿਤੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬਲ ਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਚੇਤਨ ਤੇ ਅਚੇਤਨ ਦੋਹਾਂ ਪੱਧਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Frequently Asked Questions

ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯ ਦਹਨ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?
ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯ = ਗ਼ਰੀਬੀ। ਦਹਨ = ਭਸਮ ਕਰਨਾ/ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ। ਇਸ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ 'ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਹ ਸਤੁਤੀ ਜੋ ਗ਼ਰੀਬੀ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ'। ਇਸ ਦੇ ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਅੰਤ ਇਸੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਰਥਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਕਿੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ?
ਭਾਰਤ ਭਰ ਦੇ ਭਗਤ ਨਿਯਮਿਤ ਪਾਠ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਰਥਿਕ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਕਰਮ ਦੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਗ਼ਰੀਬੀ ਦੇ ਮੂਲ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਜੋ ਵੀ ਆਰਥਿਕ ਔਕੜਾਂ, ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਖੜੋਤ, ਕਰਜ਼ਾ ਜਾਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਆਤਮਿਕ ਸੰਪਦਾ — ਅਗਿਆਨ ਤੇ ਮੋਹ ਦੀ 'ਗ਼ਰੀਬੀ' ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ — ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →