ਦੁੰ ਬੀਜ ਮੰਤਰ (ੴ ਦੁੰ ਦੁਰਗਾਯੈ ਨਮਃ) — Word-by-Word Meaning
दुं बीज मंत्र (ॐ दुं दुर्गायै नमः)
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
ॐ
Om
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਆਦਿ ਨਾਦ — ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਸਪੰਦਨ
दुं
Dum
ਦੁਰਗਾ ਬੀਜ — ਵੀਰ ਮਾਤਾ ਦਾ ਬੀਜ, ਰੱਖਿਆ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਅਜੇਯਤਾ ਦੀ ਧੁਨੀ
द
Da
ਦੁਰਗਾ ਅਤੇ ਭਗਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਰਗੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ
उ
U
ਉਪਾਸਨਾ ਅਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸੁਰ — ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੋਸ਼ਕ ਰੱਖਿਆ
ं (बिन्दु)
Anusvara (Bindu)
ਬੀਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਮੁਹਰਬੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਨਾਸਿਕ ਨਾਦ ਅਤੇ ਬਿੰਦੂ
दुर्गायै
Durgayai
ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ — ਅਜੇਯ ਦੇਵੀ, ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ 'ਕਿਲ੍ਹਾ' ਜਾਂ 'ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਬੁਰਾਈ ਨਾ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ'
नमः
Namah
ਮੈਂ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਸਮਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ — ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਤਾ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਿਆਂ
दुर्गा
Durga
ਬੁਰਾਈ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸਭ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਉਗ੍ਰ, ਰੱਖਿਅਕ ਰੂਪ (ਦੁਰਗਾ = ਦੁਰਗਮ, ਅਜੇਯ)
शक्ति
Shakti
ਦੁਰਗਾ ਵਿੱਚ ਨਿਹਿਤ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਨਾਰੀ-ਊਰਜਾ
रक्षा
Raksha
ਰੱਖਿਆ — ਦੁਰਗਾ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਰੱਖਿਆ-ਕਵਚ ਦਿੰਦੀ ਹੈ
दुर्ग
Durga (fort)
ਕਿਲ੍ਹਾ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥ, ਅਭੇਦ ਸ਼ਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ
अभय
Abhaya
ਅਭੈ — ਮਾਤਾ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਨਿਰਭੈਤਾ
सिंह
Simha
ਸਿੰਘ — ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਵਾਹਨ, ਹੌਸਲੇ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ
बीज
Beej
ਬੀਜ — ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨ ਸ਼ਕਤੀ ਸਮਾਈ ਹੋਈ ਹੈ
विघ्न-नाश
Vighna-nasha
ਭਗਤ ਦੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਵਿਘਨਾਂ ਅਤੇ ਸੰਕਟਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਰਣ
चामुण्डायै
Chamundayai
ਚਾਮੁੰਡਾ ਨੂੰ — ਉਗ੍ਰ ਦੁਰਗਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੰਡ ਅਤੇ ਮੁੰਡ ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਵਧ ਕੀਤਾ (ਨਵਾਰਣ ਮੰਤਰ ਤੋਂ)
विच्चे
Vichche
ਨਵਾਰਣ ਮੰਤਰ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਬੀਜ, ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਆਵਾਹਨ
Complete Translation
ੴ ਦੁੰ — ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਧੁਨੀ ਅਜੇਯ ਮਾਤਾ ਦੁਰਗਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਬੀਜ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਓਮ ਦੁੰ, ਸਾਰੀ ਬੁਰਾਈ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸਭ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
Origin & History
Source: Tantric tradition; Shakta Agamas, Devi Mahatmya tradition and bija-mantra texts
Author: Tantric and Vedic seers (traditional)
Period: Ancient
ਸ਼ਾਕਤ ਤੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁੰ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ — ਉਹ ਅਜੇਯ ਮਾਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਉਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੁਰਾਈ ਭੇਦ ਨਾ ਸਕੇ'। ਦੇਵੀ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ (ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਦੀ ਸੰਹਾਰਿਣੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਅਕਾ ਵਜੋਂ ਗੌਰਵਾਨ੍ਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੀਜ-ਨਾਦ ਉਸ ਵੀਰ-ਕਿਰਪਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਅੱਖਰ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ 'ਓਮ ਦੁੰ ਦੁਰਗਾਯੈ ਨਮਃ' ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਰੱਖਿਆ-ਮੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ੴ ਦੁੰ ਦੁਰਗਾਯੈ ਨਮਃ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?▼
ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਓਮ, ਮੈਂ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ' — ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੀਜ-ਨਾਦ 'ਦੁੰ' ਰਾਹੀਂ ਆਵਾਹਿਤ। 'ਦੁੰ' (ਦੁੰ) ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ, ਜੋ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਊਰਜਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; 'ਦੁਰਗਾਯੈ' ਦਾ ਅਰਥ 'ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ'; ਅਤੇ 'ਨਮਃ' ਦਾ ਅਰਥ 'ਮੈਂ ਨਮਨ/ਸਮਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ'। ਮਿਲ ਕੇ ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਣਾਮ ਹੈ ਜੋ ਅਜੇਯ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ ਲਈ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹੈ।
ਦੁੰ ਬੀਜ ਕਿਸ ਦੇਵਤੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ?▼
ਦੁੰ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਬੀਜ ਹੈ — ਬੁਰਾਈ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਤਾ ਦਾ ਉਗ੍ਰ ਅਤੇ ਰੱਖਿਅਕ ਰੂਪ। ਇਹ ਅਨੇਕ ਦੁਰਗਾ-ਮੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ-ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਬੀਜ ਹੈ।
ਦੁੰ ਮੰਤਰ ਕਿਸ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?▼
ਇਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਖ਼ਤਰੇ, ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ, ਡਰ ਅਤੇ ਅੜਚਣਾਂ ਤੋਂ — ਅਤੇ ਔਖੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੌਸਲਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਦੇ ਆਵਾਹਨ ਲਈ। 'ਦੁਰਗਾ' ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥ ਹੀ 'ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ' ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੀਜ ਮੰਤਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਕਟ-ਨਿਵਾਰਣ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ।
ਦੁੰ ਮੰਤਰ ਜਪਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ ਕਦੋਂ ਹੈ?▼
ਨਵਰਾਤਰੀ — ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਅਸ਼ਟਮੀ ਅਤੇ ਨਵਮੀ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ — ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਕਾਲ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਦਾ ਬ੍ਰਹਮ ਮੁਹੂਰਤ ਵੀ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ 'ਤੇ ਨਿੱਤ ਜਪ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →