Mantra.Tips

ਦੁਰਗਾ ਸੂਕਤਮ੍ Meaning — Line by Line

दुर्गा सूक्तम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ਦੁਰਗਾ ਸੂਕਤਮ੍ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Om jatavedase sunavama somamaratiyato nidahati vedah
  2. Verse 2. Tamagnivarnam tapasa jvalantim vairochanim karmaphaleshu jushtam
  3. Verse 3. Agne tvam paraya navyo asman svastibhirati durgani vishva
  4. Verse 4. Vishvani no durgaha jatavedah sindhum na nava duritatiparshi
  5. Verse 5. Pritanajitam sahamanamugramagnim huvema paramatsadhasthat
  6. Verse 6. Pratnoshi kamidyo adhvareshu sanachcha hota navyashcha satsi
  7. Verse 7. Gobhirjushtamayujo nishiktam tavendra vishnoranusamcharema
Verse 1#

Om jatavedase sunavama somamaratiyato nidahati vedah

जातवेदसे सुनवाम सोममरातीयतो निदहाति वेदः नः पर्षदति दुर्गाणि विश्वा नावेव सिन्धुं दुरितात्यग्निः

Om jatavedase sunavama somamaratiyato nidahati vedah Sa nah parshadati durgani vishva naveva sindhum duritatyagnih

Meaningਅਸੀਂ ਜਾਤਵੇਦਸ੍ (ਅਗਨੀ, ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ) ਲਈ ਸੋਮ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ਵਣ ਕਰੀਏ; ਉਹ ਸਾਡੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਧਨ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇ। ਉਹ ਅਗਨੀ, ਜਿਵੇਂ ਬੇੜੀ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਸੰਕਟਾਂ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਰ ਲੰਘਾਏ — ਹਰ ਔਖਿਆਈ ਤੋਂ ਪਾਰ।

Verse 2#

Tamagnivarnam tapasa jvalantim vairochanim karmaphaleshu jushtam

तामग्निवर्णां तपसा ज्वलन्तीं वैरोचनीं कर्मफलेषु जुष्टाम् दुर्गां देवीं शरणमहं प्रपद्ये सुतरसि तरसे नमः

Tamagnivarnam tapasa jvalantim vairochanim karmaphaleshu jushtam Durgam devim sharanamaham prapadye sutarasi tarase namah

Meaningਅਗਨੀ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਤਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਤੇਜੋਮਈ ਸ਼ਕਤੀ, ਕਰਮਫਲ ਲਈ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਉਸ ਦੁਰਗਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ — ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਸਾਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ, ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 3#

Agne tvam paraya navyo asman svastibhirati durgani vishva

अग्ने त्वं पारया नव्यो अस्मान् स्वस्तिभिरति दुर्गाणि विश्वा पूश्च पृथ्वी बहुला उर्वी भवा तोकाय तनयाय शंयोः

Agne tvam paraya navyo asman svastibhirati durgani vishva Pushcha prithvi bahula na urvi bhava tokaya tanayaya shamyoh

Meaningਹੇ ਸਤੁਤੀ-ਯੋਗ ਅਗਨੀ, ਸ਼ੁਭ ਮਾਰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਾਰੇ ਸੰਕਟਾਂ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾਓ; ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਅਕਾਸ਼ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੋਣ — ਸਾਡੀ ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੂੰ ਕਲਿਆਣ ਬਖਸ਼ੋ।

Verse 4#

Vishvani no durgaha jatavedah sindhum na nava duritatiparshi

विश्वानि नो दुर्गहा जातवेदः सिन्धुं नावा दुरितातिपर्षि अग्ने अत्रिवन्मनसा गृणानोऽस्माकं बोध्यविता तनूनाम्

Vishvani no durgaha jatavedah sindhum na nava duritatiparshi Agne atrivanmanasa grinanosmakam bodhyavita tanunam

Meaningਹੇ ਜਾਤਵੇਦਸ੍, ਸਾਰੇ ਸੰਕਟਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ, ਜਿਵੇਂ ਬੇੜੀ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਹਰ ਔਖਿਆਈ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾਓ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਡੇ ਮਨ ਨਾਲ ਅਤ੍ਰਿ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਂਗ ਸਤੁਤੀ-ਯੋਗ, ਸਾਡੀ ਆਤਮਾ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਬਣੋ।

Verse 5#

Pritanajitam sahamanamugramagnim huvema paramatsadhasthat

पृतनाजितं सहमानमुग्रमग्निं हुवेम परमात्सधस्थात् नः पर्षदति दुर्गाणि विश्वा क्षामद्देवो अति दुरितात्यग्निः

Pritanajitam sahamanamugramagnim huvema paramatsadhasthat Sa nah parshadati durgani vishva kshamaddevo ati duritatyagnih

Meaningਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਉਗਰ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਪਰਮ ਧਾਮ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਪ੍ਰਚੰਡ ਦੇਵ ਸਾਰੇ ਸੰਕਟਾਂ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਰ ਲੰਘਾਏ — ਹਰ ਔਖਿਆਈ ਤੋਂ ਪਾਰ।

Verse 6#

Pratnoshi kamidyo adhvareshu sanachcha hota navyashcha satsi

प्रत्नोषि कमीड्यो अध्वरेषु सनाच्च होता नव्यश्च सत्सि स्वां चाग्ने तनुवं पिप्रयस्वास्मभ्यं सौभगमायजस्व

Pratnoshi kamidyo adhvareshu sanachcha hota navyashcha satsi Svam chagne tanuvam piprayasvasmabhyam cha saubhagamayajasva

Meaningਹੇ ਆਰਾਧ੍ਯ ਅਗਨੀ, ਤੁਸੀਂ ਯੱਗ-ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋ; ਹੋਤਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਵਿਦਮਾਨ ਹੋ — ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵੀ ਅਤੇ ਨਿੱਤ ਨਵੇਂ ਵੀ। ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਸੌਭਾਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ।

Verse 7#

Gobhirjushtamayujo nishiktam tavendra vishnoranusamcharema

गोभिर्जुष्टमयुजो निषिक्तं तवेन्द्र विष्णोरनुसंचरेम नाकस्य पृष्ठमभि संवसानो वैष्णवीं लोक इह मादयन्ताम्

Gobhirjushtamayujo nishiktam tavendra vishnoranusamcharema Nakasya prishthamabhi samvasano vaishnavim loka iha madayantam

Meaningਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਅਨੁਪਮ, ਸਰਵ-ਵਿਆਪੀ ਉਸ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪਰਮ ਪਦ ਦਾ ਅਸੀਂ ਸਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰੀਏ। ਦਿਉਲੋਕ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਦੇਵਗਣ ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦਿਤ ਹੋਣ।

Word-by-Word Breakdown

जातवेदसे
Jatavedase
ਅਗਨੀ (ਵਹਨੀ), ਸਰਵਗਿਆਨੀ ਨੂੰ
सोम
Soma
ਪਵਿੱਤਰ ਹਵਿਸ਼੍ਯ / ਅੰਮ੍ਰਿਤ
दुर्गाणि
Durgani
ਸੰਕਟ, ਮੁਸੀਬਤਾਂ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ
नावा
Nava
ਬੇੜੀ ਵਾਂਗ
सिन्धुं
Sindhum
ਸਮੁੰਦਰ
अग्निवर्णां
Agnivarnam
ਅਗਨੀ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੀ
तपसा ज्वलन्तीं
Tapasa Jvalanteem
ਤਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ
वैरोचनीं
Vairochaneem
ਤੇਜੋਮਈ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ
कर्मफलेषु
Karmaphaleshu
ਕਰਮ ਦੇ ਫਲਾਂ ਵਿੱਚ
दुर्गां
Durgam
ਦੁਰਗਾ — ਜੋ ਦੁਰਾਰਾਧ੍ਯ / ਦੁਰਜੈ ਹੈ
शरणम्
Sharanam
ਸ਼ਰਨ, ਆਸਰਾ
प्रपद्ये
Prapadye
ਮੈਂ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ / ਸਮਰਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ
स्वस्तिभिः
Svastibhih
ਕਲਿਆਣ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਸਹਿਤ
दुर्गहा
Durgaha
ਸੰਕਟਾਂ ਦੀ ਨਾਸ਼ਿਨੀ

Origin & History

Source: Rigveda & Taittiriya Aranyaka (Yajurveda)

Author: Vedic Rishis

Period: 1500-1000 BCE

ਦੁਰਗਾ ਸੂਕ੍ਤਮ੍ ਮਨੁੱਖੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਵਿੱਚ ਦਿਵਯ ਇਸਤਰੀ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਤੋਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਗਵੇਦ ਅਤੇ ਤੈੱਤਿਰੀਯ ਆਰਣ੍ਯਕ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਅਗਨੀ — ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੈਦਿਕ ਮਾਧਿਅਮ — ਦੁਆਰਾ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਅਸੰਭਵ ਆਪਦਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ 'ਦੁਰਗਾ' ਦੀ ਉਹ ਧਾਰਨਾ ਇਸੇ ਸੂਕ੍ਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ — ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਸਤ ਦੁਰਗਾ-ਉਪਾਸਨਾ ਦਾ ਮੂਲ ਗ੍ਰੰਥ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

Frequently Asked Questions

ਦੁਰਗਾ ਸੂਕ੍ਤਮ੍ ਕੀ ਹੈ?
ਇਹ ਰਿਗਵੇਦ ਅਤੇ ਤੈੱਤਿਰੀਯ ਆਰਣ੍ਯਕ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਵੈਦਿਕ ਸਤੋਤ੍ਰ ਹੈ, ਜੋ ਅਗਨੀ ਰਾਹੀਂ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੈਦਿਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜ਼ਿਕਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਮੂਲ ਸਰੋਤ ਹੈ।
ਦੁਰਗਾ ਅਗਨੀ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ?
ਇਸ ਵੈਦਿਕ ਸਤੋਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ 'ਅਗਨੀਵਰਣਾਂ' (ਅਗਨੀ ਦੇ ਰੰਗ ਦੀ) ਅਤੇ 'ਤਪਸਾ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤੀਂ' (ਤਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ) ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਗਨੀ ਉਸ ਪਰਿਵਰਤਨਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਜੋ ਅਗਿਆਨ, ਬੁਰਾਈ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ — ਇਹੀ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?
'ਦੁਰਗਾ' ਸ਼ਬਦ ਇਸੇ ਸੂਕ੍ਤ ਦੇ 'ਦੁਰਗਾਣਿ' ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ/ਆਪਦਾਵਾਂ ਜੋ ਪਾਰ ਕਰਨੀਆਂ ਔਖੀਆਂ ਹਨ'। ਦੁਰਗਾ ਉਹ ਦੇਵੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਰਲੰਘ੍ਯ ਆਪਦਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ (ਤਾਰ) ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਪ੍ਰਚੰਡ ਸਾਗਰ ਪਾਰ ਕਰਾਉਂਦੀ ਬੇੜੀ ਵਾਂਗ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →