ਗਣਾਧਿਪ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ (ਗਣਾਧਿਪਤਾਸ਼ਟਕਮ੍) Meaning — Line by Line
गणाधिप स्तोत्रम् (गणाधिपताष्टकम्)
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of ਗਣਾਧਿਪ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ (ਗਣਾਧਿਪਤਾਸ਼ਟਕਮ੍) with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Verse 1. śriyam anapāyinīṁ pradiśatu śrita-kalpataruḥ
- Verse 2. dvirada-mukho dhunotu duritāni duranta-mada-
- Verse 3. gaja-vadano dhinotu dhiyam ādhi-payodhi-vala-
- Verse 4. atula-balo'ti-velam aghavan-mati-darpa-hara-
- Verse 5. haratu vipattim eṣa bhagavān sakalāpad-udāra-
- Verse 6. jagati vibhūtayaḥ sakala-siddhi-vidhāyi-gaṇā-
- Verse 7. paṭhatu gaṇādhipāṣṭakam idaṁ su-jano'nudinaṁ
śriyam anapāyinīṁ pradiśatu śrita-kalpataruḥ
श्रियमनपायिनीं प्रदिशतु श्रितकल्पतरुः शिवतनयः शिरोविधृतशीतमयूखशिशुः । सकलसुरासुरादिशरणीकरणीयपदः करटिमुखः करोतु करुणाजलधिः कुशलम् ॥१॥
śriyam anapāyinīṁ pradiśatu śrita-kalpataruḥ śiva-tanayaḥ śiro-vidhṛta-śīta-mayūkha-śiśuḥ । sakala-surāsurādi-śaraṇī-karaṇīya-padaḥ karaṭi-mukhaḥ karotu karuṇā-jaladhiḥ kuśalam ॥1॥
Meaningਸ਼ਿਵਪੁੱਤਰ ਅਖੁੱਟ ਸ਼੍ਰੀ (ਸੰਪਤੀ) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ — ਜੋ ਸ਼ਰਣਾਗਤਾਂ ਲਈ ਕਲਪਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ੀਤਲ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਲਚੰਦਰ ਨੂੰ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਧਾਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਸਾਰੇ ਸੁਰ-ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਰਣ ਹਨ; ਉਹ ਕਰੁਣਾ ਦੇ ਸਾਗਰ, ਗਜਮੁਖ, ਸਾਡਾ ਕੁਸ਼ਲ ਕਰਨ।
dvirada-mukho dhunotu duritāni duranta-mada-
द्विरदमुखो धुनोतु दुरितानि दुरन्तमद- त्रिदशविरोधियूथकुमुदाकरतिग्मकरः । कलुषमपाकरोतु कृपया कलभेन्द्रमुखः कुलगिरिनन्दिनीकुतुकदोहनसंहननः ॥२॥
dvirada-mukho dhunotu duritāni duranta-mada- tridaśa-virodhi-yūtha-kumudākara-tigma-karaḥ । kaluṣam apākarotu kṛpayā kalabhendra-mukhaḥ kula-giri-nandinī-kutuka-dohana-saṁhananaḥ ॥2॥
Meaningਗਜਮੁਖ ਸਾਡੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ — ਜੋ ਅਣਅੜਿਕ ਮਦ ਵਾਲੇ ਦੇਵਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਕੁਮੁਦ-ਸਮੂਹ ਲਈ ਪ੍ਰਚੰਡ ਸੂਰਜ ਸਮਾਨ ਹਨ; ਉਹ ਕਲਭੇਨ੍ਦ੍ਰਮੁਖ, ਕੁਲਪਰਬਤ ਦੀ ਨੰਦਿਨੀ (ਪਾਰਵਤੀ) ਦੇ ਆਲਿੰਗਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਕਲੁਸ਼ ਧੋ ਦੇਣ।
gaja-vadano dhinotu dhiyam ādhi-payodhi-vala-
गजवदनो धिनोतु धियमाधिपयोधिवल- त्सुजनमनःप्लवायितपदाम्बुरुहोऽविरतम् । दिशतु शतक्रतुप्रभृतिनिर्जरतर्जनकृ- द्दितिजचमूचमूरुमृगराडिभराजमुखः ॥३॥
gaja-vadano dhinotu dhiyam ādhi-payodhi-vala- t su-jana-manaḥ-plavāyita-padāmburuho'viratam । diśatu śata-kratu-prabhṛti-nirjara-tarjana-kṛ- d ditija-chamū-chamūru-mṛga-rāḍ ibha-rāja-mukhaḥ ॥3॥
Meaningਗਜਵਦਨ ਸਾਡੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਕਰਨ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਕਮਲ ਸੱਜਣਾਂ ਦੇ ਮਨ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬੇੜੀ ਸਮਾਨ ਹਨ; ਉਹ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਦੈਤ ਸੈਨਾ ਲਈ ਸਿੰਘਮੁਖ ਸਮਾਨ ਗਜਰਾਜਮੁਖ, ਸਾਨੂੰ ਅਭੀਸ਼ਟ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ।
atula-balo'ti-velam aghavan-mati-darpa-hara-
अतुलबलोऽतिवेलमघवन्मतिदर्पहर- स्फुरदहितापकारिमहिमा वपुषीढविधुः । निजरदशूलपाशनवशालिशिरोरिगदा- कुवलयमातुलुङ्गकमलेक्षुशरासकरः ॥४॥
atula-balo'ti-velam aghavan-mati-darpa-hara- sphurad-ahitāpakāri-mahimā vapuṣīḍha-vidhuḥ । nija-rada-śūla-pāśa-nava-śāli-śiro'ri-gadā- kuvalaya-mātuluṅga-kamalekṣu-śarāsa-karaḥ ॥4॥
Meaningਜੋ ਅਤੁਲ ਬਲ ਵਾਲੇ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਅਤਿ ਮਦ ਅਤੇ ਦਰਪ ਨੂੰ ਹਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਹਿਤਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ, ਚੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਢੱਕਣ ਵਾਲੀ ਦੇਹਕਾਂਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ — ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦੰਦ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਪਾਸ਼, ਨਵੀਨ ਧਾਨ ਦੀ ਬੱਲੀ, ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਦਾ ਕੱਟਿਆ ਸਿਰ, ਗਦਾ, ਨੀਲਕਮਲ, ਮਾਤੁਲੁੰਗ (ਬਿਜੌਰਾ), ਕਮਲ ਅਤੇ ਇਕਸ਼ੁ-ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਦੇ ਹਨ।
haratu vipattim eṣa bhagavān sakalāpad-udāra-
हरतु विपत्तिमेष भगवान् सकलापदुदार- श्रवणसुधाधुनीमुदितमानसकैरवकः । रचयतु संपदः सपदि देवशिखामणिर- प्यनुदिनमुन्नतिं वितनुतां वरकुञ्जरवक्त्रः ॥५॥
haratu vipattim eṣa bhagavān sakalāpad-udāra- śravaṇa-sudhā-dhunī-mudita-mānasa-kairavakaḥ । rachayatu saṁpadaḥ sapadi deva-śikhā-maṇir- apy anu-dinam unnatiṁ vitanutāṁ vara-kuñjara-vaktraḥ ॥5॥
Meaningਇਹ ਭਗਵਾਨ ਸਾਰੀ ਵਿਪਤੀ ਹਰਨ — ਜੋ ਹਰ ਆਪਤੀ ਵਿੱਚ ਉਦਾਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਰੂਪੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਕੁਮੁਦ ਸਮਾਨ ਖਿੜ ਉੱਠਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਦੇਵਸ਼ਿਖਾਮਣੀ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਗਜਮੁਖ, ਛੇਤੀ ਸੰਪਤੀ ਰਚਣ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ ਉੱਨਤੀ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨ।
jagati vibhūtayaḥ sakala-siddhi-vidhāyi-gaṇā-
जगति विभूतयः सकलसिद्धिविधायि-गणा- धिपपदपङ्कजस्मरणमात्रत एव नृणाम् । प्रभवति यस्य तस्य परमेश्वरमेकमजं शरणमुपास्महे जगति सर्वहितैकपरम् ॥६॥
jagati vibhūtayaḥ sakala-siddhi-vidhāyi-gaṇā- dhipa-pada-paṅkaja-smaraṇa-mātrata eva nṛṇām । prabhavati yasya tasya parameśvaram ekam ajaṁ śaraṇam upāsmahe jagati sarva-hitaika-param ॥6॥
Meaningਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਕੇਵਲ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇ ਦਾਤਾ ਗਣਾਧਿਪ ਦੇ ਚਰਨਕਮਲ ਦੇ ਸਮਰਣਮਾਤਰ ਨਾਲ ਜਗਤ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਭੂਤੀਆਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ — ਉਸ ਇਕਮਾਤਰ ਅਜ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਦੀ, ਜੋ ਜਗਤ ਦੇ ਸਰਵਹਿਤ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਸ਼ਰਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
paṭhatu gaṇādhipāṣṭakam idaṁ su-jano'nudinaṁ
पठतु गणाधिपाष्टकमिदं सुजनोऽनुदिनं कठिनशुचाकुठावलिकठोरकुठारवरम् । विमतपराभवोद्भटनिदाघनवीनघनं विमलवचोविलासकमलाकरबालरविम् ॥७॥
paṭhatu gaṇādhipāṣṭakam idaṁ su-jano'nudinaṁ kaṭhina-śuchā-kuṭhāvali-kaṭhora-kuṭhāra-varam । vimata-parābhavod-bhaṭa-nidāgha-navīna-ghanaṁ vimala-vacho-vilāsa-kamalākara-bāla-ravim ॥7॥
Meaningਸੱਜਣ ਰੋਜ਼ ਇਸ ਗਣਾਧਿਪਾਸ਼ਟਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ — ਜੋ ਕਠਿਨ ਸ਼ੋਕ ਦੀ ਸੰਘਣੀ ਝਾੜੀ ਲਈ ਤੀਖਾ ਕੁਠਾਰ (ਕੁਹਾੜਾ) ਹੈ, ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਦੀ ਹਾਰ ਰੂਪੀ ਪ੍ਰਚੰਡ ਗਰਮੀ ਲਈ ਨਵੀਨ ਮੇਘ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਬਾਣੀ ਦੇ ਵਿਲਾਸ ਰੂਪੀ ਕਮਲ-ਸਰੋਵਰ ਲਈ ਬਾਲਸੂਰਜ ਹੈ।
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Traditional Sanskrit stotra (Ganadhipati Ashtakam), attributed to Adi Shankaracharya
Author: Attributed to Adi Shankaracharya
Period: Classical (traditionally 8th century CE)
ਇਹ ਅਸ਼ਟਕਮ੍ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨੂੰ ਆਰੋਪਿਤ ਭਗਤੀ-ਸਤੋਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰ ਪ੍ਰਮੁਖ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਅਲੰਕਾਰ ਅਤੇ ਅਨੁਪ੍ਰਾਸ ਨਾਲ ਸੰਘਣੇ ਇੱਕ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਰਚਿਤ ਇਹ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ — ਗਜਮੁਖ ਕਰੁਣਾਸਾਗਰ — ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਿਤ੍ਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਮਰਣਮਾਤਰ ਨਾਲ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਰਾਖੀ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਨੇਕ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਭੁਤਾ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਧਾਰਦੇ ਹਨ।
Frequently Asked Questions
ਗਣਾਧਿਪ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ ਕੀ ਹੈ?▼
'ਗਣਾਧਿਪ' ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
ਗਣਾਧਿਪਤਾਸ਼ਟਕਮ੍ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ?▼
ਸਤੋਤ੍ਰ ਦਾ ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਕੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →