Mantra.Tips

ਗਣੇਸ਼ ਕਵਚਮ੍ — Word-by-Word Meaning

गणेश कवचम्

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

कवचम्
Kavacham
ਕਵਚ, ਰੱਖਿਆ-ਕਵਚ
गणेशः
Ganeshah
ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼, ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ
शिरः पातु
Shirah Patu
ਉਹ ਸਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ
फालम्
Phalam
ਮੱਥਾ
गजाननः
Gajananah
ਹਾਥੀ-ਮੁਖ ਵਾਲੇ
शूर्पकर्णः
Shurpakarnah
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਛੱਜ ਵਰਗੇ ਹਨ
विनायकः
Vinayakah
ਪਰਮ ਨਾਇਕ, ਵਿਘਨਹਰਤਾ
विघ्नराजः
Vighnarajah
ਸਾਰੇ ਵਿਘਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਰਾਜਾ
वक्रतुण्डः
Vakratundah
ਵਕ੍ਰ ਸੁੰਡ ਵਾਲੇ
विघ्नहा
Vighnaha
ਵਿਘਨਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ
गणनाथः
Gananathah
ਦੇਵਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ
धरणीधरः
Dharanidharah
ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
गजवक्त्रः
Gajavaktrah
ਹਾਥੀ-ਮੁਖ ਵਾਲੇ
गणाधिपः
Ganadhipah
ਗਣਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ
महाकायः
Mahakayah
ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ
हेरम्बः
Herambah
ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ, ਗਣੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਮ
लम्बकर्णकः
Lambakarnakah
ਲੰਮੇ ਲਟਕਦੇ ਕੰਨ ਵਾਲੇ
सर्वाङ्गानि
Sarvangani
ਸਾਰੇ ਅੰਗ / ਸੰਪੂਰਨ ਸਰੀਰ
डाकिनी शाकिनी
Dakini Shakini
ਅਨਿਸ਼ਟਕਾਰੀ ਇਸਤਰੀ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ
कश्यपेन समीरितम्
Kashyapena Samiritam
ਰਿਸ਼ੀ ਕਸ਼ਯਪ ਦੁਆਰਾ ਕਹੀ ਗਈ
गाणपत्यम्
Ganapatyam
ਗਣਪਤੀ ਦੇ ਸਾਯੁਜਯ ਦੀ ਸਥਿਤੀ/ਧਾਮ
त्रिसन्ध्यम्
Trisandhyam
ਦਿਨ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸੰਧੀਆਂ ਵਿੱਚ (ਸਵੇਰ, ਦੁਪਹਿਰ, ਸ਼ਾਮ)

Complete Translation

(ਕਸ਼ਯਪ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਬੋਲੇ—) ਇਹ ਚਪਲ ਬਾਲਕ (ਗਣੇਸ਼) ਬਾਲ-ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅੱਗੇ ਇਹ ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਜ ਕਰੇਗਾ, ਇਹ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਦੁਸ਼ਟ ਦੈਤ ਸਾਧੁ-ਜਨਾਂ ਦੇ ਕੁਲ-ਕੰਟਕ ਹਨ; ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਸ਼੍ਰੀਗਣੇਸ਼-ਕਵਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸਰਬ-ਮਨੋਰਥ-ਸੰਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਣੇਸ਼ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਗਜਾਨਨ ਮੱਥੇ ਦੀ; ਸ਼ੂਰਪਕਰਣ ਮੇਰੇ ਨੇਤਰਾਂ ਦੀ ਅਤੇ ਵਿਨਾਯਕ ਨੱਕ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਵਿਘਨਰਾਜ ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਦੀ ਅਤੇ ਵਾਣੀਪਤੀ ਜੀਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਵਕ੍ਰਤੁੰਡ ਮੁੱਖ ਦੀ ਅਤੇ ਵਿਘਨਹਾ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਗਣਨਾਥ ਮੇਰੀਆਂ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਪਧਰ ਕੰਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਗਣੇਸ਼ਾਨ ਛਾਤੀ ਦੀ ਅਤੇ ਧਰਣੀਧਰ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਗਜਵਕ੍ਤ੍ਰ ਮੇਰੇ ਢਿੱਡ ਦੀ ਅਤੇ ਗਣਾਧਿਪ ਧੁੰਨੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਮਹਾਕਾਯ ਪਿੱਠ ਦੀ ਅਤੇ ਵਿਘਨਨਾਸ਼ਨ ਲੱਕ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਹੇਰਮ੍ਬ ਮੇਰੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਅਤੇ ਲਮ੍ਬਕਰਣ ਮੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਗਜਮੁਖ ਸੁਆਮੀ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਹਰ ਥਾਂ ਅਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਦਿਵਯ ਕਵਚ ਸਾਰੀਆਂ ਬਾਧਾਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ ਹੈ। ਜੋ ਮਹਾਭਾਗ ਇਸ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧੰਨ ਅਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਿਤ ਇਕਾਗ੍ਰਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਵਿਘਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿੱਦਿਆਵਾਂ ਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ, ਪਿਸ਼ਾਚ ਅਤੇ ਡਾਕਿਨੀ-ਸ਼ਾਕਿਨੀ—ਇਸ ਕਵਚ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਉਸ (ਸਾਧਕ) ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ-ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗਣੇਸ਼-ਕਵਚ ਕਸ਼ਯਪ ਦੁਆਰਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਮੁਦ੍ਗਲ ਨੂੰ ਅਤੇ ਮਹਰਿਸ਼ੀ ਮਾਂਡਵਯ ਨੂੰ (ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ)। ਜੋ ਰੋਜ਼ ਤ੍ਰਿਸੰਧਯਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਾਣਪਤਯ (ਗਣਪਤੀ ਦੇ ਸਾਯੁਜਯ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Origin & History

Source: Ganesha Purana

Author: Traditional (taught by Sage Kashyapa)

Period: Ancient (Puranic)

ਗਣੇਸ਼ ਕਵਚਮ੍ ਗਣੇਸ਼ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀ ਕਸ਼ਯਪ ਬਾਲਕ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਬਾਲ-ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਨਿਡਰਤਾ ਨਾਲ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਦਿਵਯ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਨੇਹ-ਭਰੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਉਸ ਦੀ—ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ—ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਰੱਖਿਆ-ਕਵਚ ਰਚਿਆ, ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੇਕ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰ ਕੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਅੰਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਕਵਚ ਫਿਰ ਮੁਦ੍ਗਲ ਅਤੇ ਮਾਂਡਵਯ ਸਮੇਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਿਆ ਅਤੇ ਗਾਣਪਤਯ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ।

Frequently Asked Questions

ਗਣੇਸ਼ ਕਵਚਮ੍ ਕੀ ਹੈ?
ਗਣੇਸ਼ ਕਵਚਮ੍ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਗਣੇਸ਼ ਦਾ ਕਵਚ'। ਇਹ ਗਣੇਸ਼ ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਇੱਕ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਸਤੋਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਅੰਗ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਮ ਜਾਂ ਰੂਪ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਅਨਿਸ਼ਟ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਆਤਮਿਕ ਕਵਚ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਗਣੇਸ਼ ਕਵਚਮ੍ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈ?
ਇਹ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਪੁਰਾਣ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ, ਜੋ ਦੈਤਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਦੇ ਬਾਲਕ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਸਨ। ਇਹ ਮੁਦ੍ਗਲ ਅਤੇ ਮਾਂਡਵਯ ਵਰਗੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ।
ਗਣੇਸ਼ ਕਵਚਮ੍ ਦਾ ਪਾਠ ਕਦੋਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਦਿਨ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸੰਧੀਆਂ (ਸਵੇਰ, ਦੁਪਹਿਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ), ਮੰਗਲਵਾਰ ਅਤੇ ਚਤੁਰਥੀ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਰਨਾ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਕੰਮ, ਯਾਤਰਾ ਜਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਜ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਣੇਸ਼ ਕਵਚਮ੍ ਦੇ ਪਾਠ ਦੇ ਕੀ ਲਾਭ ਹਨ?
ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਵਿਘਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਜਾਦੂ ਨੂੰ ਭਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਦਿਆ ਸਿੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਅੰਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਧਰਮਮਈ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਿਤ ਪਾਠ ਭਗਵਾਨ ਗਣਪਤੀ ਦੇ ਸਾਯੁਜਯ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →