ਗੋਵਰਧਨਧਰੰ ਵੰਦੇ (ਗੋਵਰਧਨ ਪੂਜਾ ਮੰਤਰ) — Word-by-Word Meaning
गोवर्धनधरं वन्दे
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
गोवर्धनधरम्
Govardhana-Dharam
ਗੋਵਰਧਨ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ (ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਾ)
वन्दे
Vande
ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ
गोपालम्
Gopalam
ਗਊਆਂ ਦੇ ਰਾਖੇ; ਗੋਪਾਲ ਸੁਆਮੀ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ)
गोकुलोत्सवम्
Gokulotsavam
ਗੋਕੁਲ ਦੇ ਉਤਸਵ (ਆਨੰਦ)
गोविन्दम्
Govindam
ਗੋਵਿੰਦ — ਜੋ ਗਊਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ
गोकुलानन्दम्
Gokulanandam
ਗੋਕੁਲ ਦੇ ਆਨੰਦ
गोपिकाप्राणवल्लभम्
Gopika-Prana-Vallabham
ਉਹ ਪਿਆਰਾ ਜੋ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ-ਸਰੂਪ ਹਨ
गोवर्धनो महामेरुः
Govardhano Maha-Meruh
ਗੋਵਰਧਨ, (ਮਹਾ) ਮੇਰੁ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ
गोविन्देन धृतः करे
Govindena Dhritah Kare
ਗੋਵਿੰਦ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਕਰ (ਹੱਥ) ਉੱਤੇ ਧਾਰਿਆ ਗਿਆ
गोपानाम्
Gopanam
ਗੋਪਾਂ (ਵ੍ਰਜਵਾਸੀਆਂ) ਦੇ
गोधनानाम्
Go-Dhananam
ਗੋਧਨ (ਗਊਆਂ ਰੂਪੀ ਸੰਪਤੀ) ਦੇ
रक्षको भव शाश्वतम्
Rakshako Bhava Shashvatam
ਸਦਾ ਲਈ ਰਾਖੇ ਬਣੋ (ਸਾਡੇ ਸਭ ਦੇ)
Complete Translation
ਮੈਂ ਗੋਵਰਧਨ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ — ਉਸ ਗੋਪਾਲ ਨੂੰ ਜੋ ਗੋਕੁਲ ਦੇ ਉਤਸਵ ਹਨ, ਗੋਵਿੰਦ ਹਨ, ਗੋਕੁਲ ਦੇ ਆਨੰਦ ਹਨ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਪਰਮ ਪਿਆਰੇ ਹਨ। ਹੇ ਗੋਵਰਧਨ, ਜੋ ਮਹਾਮੇਰੁ ਵਾਂਗ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਕਰ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕੇ ਗਏ — ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਗੋਪਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੋਧਨ (ਗਊਆਂ) ਦੇ ਰਾਖੇ ਬਣੋ।
Origin & History
Source: Govardhan Puja / Annakut tradition (rooted in the Bhagavata Purana, Canto 10)
Author: Unknown (devotional invocation of the Vaishnava tradition)
Period: Puranic / classical
ਗੋਵਰਧਨ ਦਾ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਣਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਵ੍ਰਜ-ਲੀਲਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੀਮਦਭਾਗਵਤ ਦੇ ਦਸਮ ਸਕੰਧ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਅਭਿਮਾਨ ਨੂੰ ਚੂਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵ੍ਰਜ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪਰਬਤ ਤੇ ਗਊਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਗੋਵਰਧਨ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਉਂਗਲੀ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਸੱਤ ਦਿਨ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਹੇਠ ਆਸਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਦੀਪਾਵਲੀ ਦੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਗੋਵਰਧਨ ਪੂਜਾ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਅੰਨਕੂਟ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਆਵਾਹਨ — 'ਗੋਵਰਧਨਧਰੰ ਵੰਦੇ' — ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਗੋਵਰਧਨ ਪੂਜਾ ਕੀ ਹੈ?▼
ਗੋਵਰਧਨ ਪੂਜਾ (ਅੰਨਕੂਟ) ਦੀਪਾਵਲੀ ਦੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਕਾਰਤਿਕ ਸ਼ੁਕਲ ਪ੍ਰਤਿਪਦਾ ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਚੀਚੀ ਉਂਗਲੀ ਉੱਤੇ ਗੋਵਰਧਨ ਪਰਬਤ ਚੁੱਕ ਕੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਪ੍ਰਚੰਡ ਵਰਖਾ ਤੋਂ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਯਾਦ ਹੈ। ਭਗਤ ਪਰਬਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅੰਨਕੂਟ — ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਜਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਮੱਗਰੀ — ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।
'ਗੋਵਰਧਨਧਰੰ ਵੰਦੇ' ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਮੈਂ ਗੋਵਰਧਨ ਪਰਬਤ ਦੇ ਧਾਰਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।' ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਗੋਪਾਲ, ਗੋਵਿੰਦ, ਗੋਕੁਲ ਦੇ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਕਹਿ ਕੇ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਰੂਪ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ।
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਗੋਵਰਧਨ ਕਿਉਂ ਚੁੱਕਿਆ?▼
ਜਦੋਂ ਵ੍ਰਜਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਥਾਂ ਗੋਵਰਧਨ ਪਰਬਤ ਅਤੇ ਗਊਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਇੰਦਰ ਨੇ ਪ੍ਰਲਯਕਾਰੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੀ ਉਂਗਲੀ ਉੱਤੇ ਗੋਵਰਧਨ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸੱਤ ਦਿਨ ਛਤਰੀ ਵਾਂਗ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਸਭ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ — ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਹੀ ਸੱਚੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਅੰਨਕੂਟ ਕੀ ਹੈ?▼
ਅੰਨਕੂਟ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਭੋਜਨ ਦਾ ਪਰਬਤ'। ਗੋਵਰਧਨ ਪੂਜਾ 'ਤੇ ਪਕਾਏ ਪਕਵਾਨ, ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਮਠਿਆਈਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਮੱਗਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਰਬਤ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਜਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਗੋਵਰਧਨ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰ ਕੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਵਜੋਂ ਵੰਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →