Mantra.Tips

ਗੋਵਿੰਦਾਸ਼ਟਕਮ੍ (ਸਤ੍ਯੰ ਗ੍ਯਾਨਮਨੰਤੰ ਨਿਤ੍ਯਮ੍) Meaning — Line by Line

गोविन्दाष्टकम् (सत्यं ज्ञानमनन्तम्)

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ਗੋਵਿੰਦਾਸ਼ਟਕਮ੍ (ਸਤ੍ਯੰ ਗ੍ਯਾਨਮਨੰਤੰ ਨਿਤ੍ਯਮ੍) with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Satyam jnanamanantam nityamanakasham paramakasham
  2. Verse 2. Mritsnamatsiheti yashodatadana-shaishavasantrasam
  3. Verse 3. Traivishtaparipuviraghnam kshitibharaghnam bhavarogaghnam
  4. Verse 4. Gopalam bhulilavigrahagopalam kulagopalam
  5. Verse 5. Gopimandalagoshthibhedam bhedavasthamabhedabham
  6. Verse 6. Snanavyakulayoshidvastramupadayagamuparudham
  7. Verse 7. Kantam karanakaranamadimanadim kalamanabhasam
  8. Verse 8. Vrindavanabhuvi vrindarakaganavrindaradhitavandyayam
  9. Verse 9. Govindashtakametadadhite govindarpitacheta yo
Verse 1#

Satyam jnanamanantam nityamanakasham paramakasham

सत्यं ज्ञानमनन्तं नित्यमनाकाशं परमाकाशं गोष्ठप्राङ्गणरिङ्खणलोलमनायासं परमायासम् मायाकल्पितनानाकारमनाकारं भुवनाकारं क्ष्मायानाथमनाथं प्रणमत गोविन्दं परमानन्दम्

Satyam jnanamanantam nityamanakasham paramakasham Goshthaprangana-rinkhana-lolamanayasam paramayasam | Maya-kalpita-nanakaramanakaram bhuvanakaram Kshmayanathamanatham pranamata govindam paramanandam || 1 ||

Meaningਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ, ਪਰਮਾਨੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੋ — ਜੋ ਸਤਿ, ਗਿਆਨ, ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਨਿਤ ਹਨ; ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਅਬੱਧ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਪਰਮ ਆਕਾਸ਼ ਹਨ; ਜੋ ਅਨਾਯਾਸ ਹੀ ਗੋਸ਼ਠ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਘਿਸਰਦਿਆਂ ਆਨੰਦ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਪਰਮ ਸਾਧਨਾ ਦਾ ਲਕੜ ਹਨ; ਜੋ ਮਾਇਆ-ਰਚਿਤ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਆਪ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੀ ਸਮੁੱਚਾ ਭੁਵਨ ਹੈ; ਜੋ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੇ ਨਾਥ ਹਨ ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾਥ ਨਹੀਂ।

Verse 2#

Mritsnamatsiheti yashodatadana-shaishavasantrasam

मृत्स्नामत्सीहेति यशोदाताडनशैशवसन्त्रासं व्यादितवक्त्रालोकितलोकालोकचतुर्दशलोकालिम् लोकत्रयपुरमूलस्तम्भं लोकालोकमनालोकं लोकेशं परमेशं प्रणमत गोविन्दं परमानन्दम्

Mritsnamatsiheti yashodatadana-shaishavasantrasam Vyadita-vaktraalokita-lokaaloka-chaturdashalokalim | Lokatraya-pura-mulastambham lokalokamanalokam Lokesham paramesham pranamata govindam paramanandam || 2 ||

Meaningਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ, ਪਰਮਾਨੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੋ — ਜੋ 'ਤੂੰ ਮਿੱਟੀ ਖਾਧੀ ਹੈ' ਇਸ ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੀ ਝਿੜਕ ਉੱਤੇ ਬਾਲਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਡਰ ਗਏ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਯਸ਼ੋਦਾ ਨੇ ਚੌਦਾਂ ਲੋਕ ਵੇਖੇ; ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਗਰਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਥੰਮ੍ਹ ਹਨ; ਜੋ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹਨ, ਲੋਕੇਸ਼ ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ ਹਨ।

Verse 3#

Traivishtaparipuviraghnam kshitibharaghnam bhavarogaghnam

त्रैविष्टपरिपुवीरघ्नं क्षितिभारघ्नं भवरोगघ्नं कैवल्यं नवनीताहारमनाहारं भुवनाहारम् वैमल्यस्फुटचेतोवृत्तिविशेषाभासमनाभासं शैवं केवलशान्तं प्रणमत गोविन्दं परमानन्दम्

Traivishtaparipuviraghnam kshitibharaghnam bhavarogaghnam Kaivalyam navanitaharamanaharam bhuvanaharam | Vaimalya-sphuta-cheto-vritti-visheshabhasamanabhasam Shaivam kevalashantam pranamata govindam paramanandam || 3 ||

Meaningਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ, ਪਰਮਾਨੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੋ — ਜੋ ਦੇਵ-ਸ਼ਤਰੂ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ, ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੇ ਭਾਰ ਅਤੇ ਭਵ-ਰੋਗ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਹਨ; ਜੋ ਕੈਵਲ੍ਯ-ਸਰੂਪ ਹਨ, ਤਾਜ਼ਾ ਮੱਖਣ ਖਾ ਕੇ ਵੀ ਅਨਾਹਾਰ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹੀ ਭੁਵਨਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਹਨ; ਜੋ ਨਿਰਮਲ ਚਿੱਤ-ਵ੍ਰਿੱਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਆਪ ਅਨਾਭਾਸ, ਸ਼ਿਵ, ਕੇਵਲ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹਨ।

Verse 4#

Gopalam bhulilavigrahagopalam kulagopalam

गोपालं भूलीलाविग्रहगोपालं कुलगोपालं गोपीखेलनगोवर्धनधृतिलीलालालितगोपालम् गोभिर्निगदितगोविन्दस्फुटनामानं बहुनामानं गोपीगोचरदूरं प्रणमत गोविन्दं परमानन्दम्

Gopalam bhulilavigrahagopalam kulagopalam Gopikhelana-govardhanadhritilila-lalitagopalam | Gobhirnigaditagovindasphutanaamanam bahunaamanam Gopigocharaduram pranamata govindam paramanandam || 4 ||

Meaningਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ, ਪਰਮਾਨੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੋ — ਜੋ ਗੋਪਾਲ ਹਨ, ਭੂ-ਲੋਕ ਦੀ ਲੀਲਾ ਲਈ ਗੋਪ-ਰੂਪਧਾਰੀ, ਕੁਲ ਦੇ ਗੋਪਾਲ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਗੋਵਰਧਨ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਲੀਲਾ ਨਾਲ ਗੋਪਾਲਾਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦਿਤ ਕੀਤਾ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਾਮ 'ਗੋਵਿੰਦ' ਨੂੰ ਗਾਈਆਂ ਵੀ ਰੰਭ ਕੇ ਪੁਕਾਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਬਹੁ-ਨਾਮ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਹਨ।

Verse 5#

Gopimandalagoshthibhedam bhedavasthamabhedabham

गोपीमण्डलगोष्ठीभेदं भेदावस्थमभेदाभं शश्वद्गोखुरनिर्धूतोद्गतधूलीधूसरसौभाग्यम् श्रद्धाभक्तिगृहीतानन्दमचिन्त्यं चिन्तितसद्भावं चिन्तामणिमहिमानं प्रणमत गोविन्दं परमानन्दम्

Gopimandalagoshthibhedam bhedavasthamabhedabham Shashvadgokhuranirdhutodgatadhulidhusarasaubhagyam | Shraddhabhaktigrihitanandamachintyam chintitasadbhavam Chintamanimahimanam pranamata govindam paramanandam || 5 ||

Meaningਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ, ਪਰਮਾਨੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੋ — ਜੋ ਗੋਪੀ-ਮੰਡਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਸ ਕੇ ਵੀ ਅਭਿੰਨ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਭਾਗ ਗਾਈਆਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਤੋਂ ਸਦਾ ਉੱਡਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਧੂਸਰਿਤ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸਤ-ਪੁਰਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਿੰਤਿਤ ਸਦਭਾਵ, ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਵਾਂਗ ਮਹਿਮਾਮਯ ਹਨ।

Verse 6#

Snanavyakulayoshidvastramupadayagamuparudham

स्नानव्याकुलयोषिद्वस्त्रमुपादायागमुपारूढं व्यादित्सन्तीरथ दिग्वस्त्रा दातुमुपाकर्षन्तं ताः निर्धूतद्वयशोकविमोहं बुद्धं बुद्धेरन्तःस्थं सत्तामात्रशरीरं प्रणमत गोविन्दं परमानन्दम्

Snanavyakulayoshidvastramupadayagamuparudham Vyaditsantiratha digvastra datumupakarshantam tah | Nirdhutadvayashokavimoham buddham buddherantahstham Sattamatrashariram pranamata govindam paramanandam || 6 ||

Meaningਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ, ਪਰਮਾਨੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੋ — ਜੋ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਵਸਤਰ ਲੈ ਕੇ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਗਨ ਹੋ ਕੇ ਆਈਆਂ ਤਾਂ ਵਸਤਰ ਦੇਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਬੁਲਾਇਆ; ਜੋ ਸ਼ੋਕ ਅਤੇ ਮੋਹ ਦੇ ਦੁਵੰਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਬੁੱਧ-ਸਰੂਪ ਹਨ, ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕੇਵਲ ਸੱਤਾ-ਮਾਤਰ ਹੈ।

Verse 7#

Kantam karanakaranamadimanadim kalamanabhasam

कान्तं कारणकारणमादिमनादिं कालमनाभासं कालिन्दीगतकालियशिरसि मुहुर्नृत्यन्तं नृत्यन्तम् कालं कालकलातीतं कलिताशेषं कलिदोषघ्नं कालत्रयगतिहेतुं प्रणमत गोविन्दं परमानन्दम्

Kantam karanakaranamadimanadim kalamanabhasam Kalindigatakaliyashirasi muhurnrityantam nrityantam | Kalam kalakalatitam kalitaasesham kalidoshaghnam Kalatrayagatihetum pranamata govindam paramanandam || 7 ||

Meaningਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ, ਪਰਮਾਨੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੋ — ਜੋ ਕਾਂਤ, ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਅਨਾਦਿ ਦੇ ਵੀ ਆਦਿ, ਆਪ ਕਾਲ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਅਨਾਭਾਸ ਹਨ; ਜੋ ਯਮੁਨਾ ਵਿੱਚ ਕਾਲੀਆ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਕਾਲ-ਕਲਾਵਾਂ ਤੋਂ ਅਤੀਤ ਕਾਲ ਹਨ, ਸਮੁੱਚੇ ਨੂੰ ਵਿਆਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ, ਤਿੰਨਾਂ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਦੇ ਹੇਤੁ ਹਨ।

Verse 8#

Vrindavanabhuvi vrindarakaganavrindaradhitavandyayam

वृन्दावनभुवि वृन्दारकगणवृन्दाराधितवन्द्यायं कुन्दाभामलमन्दस्मेरसुधानन्दं सुहृदानन्दम् वन्द्याशेषमहामुनिमानसवन्द्यानन्दपदद्वन्द्वं वन्द्याशेषगुणाब्धिं प्रणमत गोविन्दं परमानन्दम्

Vrindavanabhuvi vrindarakaganavrindaradhitavandyayam Kundabhaamalamandasmera-sudhanandam suhridanandam | Vandyaasheshamahamunimanasavandyanandapadadvandvam Vandyaasheshagunabdhim pranamata govindam paramanandam || 8 ||

Meaningਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ, ਪਰਮਾਨੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੋ — ਜੋ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਦੇਵ-ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਰਾਧਿਤ ਅਤੇ ਵੰਦਨੀਯ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਦ ਅਤੇ ਕੁੰਦ-ਫੁੱਲ ਵਰਗੀ ਨਿਰਮਲ ਸੁਧਾਮਯ ਮੁਸਕਾਨ ਆਨੰਦਦਾਯੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਹਿਰਦਾਂ ਦੇ ਆਨੰਦ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਨੰਦਮਯ ਚਰਨ-ਯੁਗਲ ਸਮੁੱਚੇ ਮਹਾਂ-ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੰਦਨੀਯ ਹਨ, ਜੋ ਸਮੁੱਚੇ ਵੰਦਨੀਯ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਾਗਰ ਹਨ।

Verse 9#

Govindashtakametadadhite govindarpitacheta yo

गोविन्दाष्टकमेतदधीते गोविन्दार्पितचेता यो गोविन्दाच्युत माधव विष्णो गोकुलनायक कृष्णेति गोविन्दाङ्घ्रिसरोजध्यानसुधाजलधौतसमस्ताघो गोविन्दं परमानन्दामृतमन्तःस्थं तमभ्येति

Govindashtakametadadhite govindarpitacheta yo Govindachyuta madhava vishno gokulanayaka krishneti | Govindanghrisarojadhyanasudhajaladhautasamastagho Govindam paramanandamritamantahstham sa tamabhyeti ||

Meaningਜੋ ਭਗਤ ਗੋਵਿੰਦ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤ ਅਰਪ ਕੇ ਇਸ ਗੋਵਿੰਦਾਸ਼ਟਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, 'ਗੋਵਿੰਦ! ਅਚ੍ਯੁਤ! ਮਾਧਵ! ਵਿਸ਼ਣੋ! ਗੋਕੁਲਨਾਯਕ! ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ!' ਪੁਕਾਰਦਿਆਂ — ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਚਰਨ-ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਰੂਪੀ ਸੁਧਾ-ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪਾਪ ਧੁਪ ਜਾਂਦੇ ਹਨ — ਉਹ ਅੰਤਰ-ਸਥਿਤ ਉਸ ਪਰਮਾਨੰਦਾਮ੍ਰਿਤ-ਸਰੂਪ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Word-by-Word Breakdown

सत्यम्
Satyam
ਸਤਿ / ਯਥਾਰਥ ਸਤ (ਵਾਸਤਵਿਕਤਾ)
ज्ञानम्
Jnanam
ਸ਼ੁੱਧ ਚੈਤਨ੍ਯ / ਗਿਆਨ
अनन्तम्
Anantam
ਅਨੰਤ, ਅਸੀਮ
नित्यम्
Nityam
ਨਿਤ, ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ
परमाकाशम्
Paramakasham
ਪਰਮ ਆਕਾਸ਼ (ਚੈਤਨ੍ਯ ਦਾ ਅਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯ ਵਿਸਤਾਰ)
गोष्ठप्राङ्गणरिङ्खणलोलम्
Goshtha-prangana-rinkhana-lolam
ਗੋਸ਼ਠ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਘਿਸਰਦਿਆਂ ਆਨੰਦ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ
मायाकल्पितनानाकारम्
Maya-kalpita-nanakaram
ਮਾਇਆ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ
अनाकारम्
Anakaram
ਫਿਰ ਵੀ ਆਪ ਨਿਰਾਕਾਰ
भुवनाकारम्
Bhuvanakaram
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਸਮੁੱਚਾ ਭੁਵਨ (ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ) ਹੈ
प्रणमत गोविन्दम्
Pranamata govindam
ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੋ!
परमानन्दम्
Paramanandam
ਪਰਮ ਆਨੰਦ
मृत्स्ना मत्सि इति
Mritsna matsi iti
'ਤੂੰ ਮਿੱਟੀ ਖਾਧੀ ਹੈ!' — (ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੀ ਝਿੜਕ)
यशोदाताडनशैशवसन्त्रासम्
Yashoda-tadana-shaishava-santrasam
ਬਾਲਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੀ ਝਿੜਕ ਉੱਤੇ ਡਰ ਗਏ
क्षितिभारघ्नम्
Kshitibharaghnam
ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੇ ਭਾਰ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ
भवरोगघ्नम्
Bhavarogaghnam
ਸੰਸਾਰਕ ਹੋਂਦ (ਸੰਸਾਰ) ਰੂਪੀ ਰੋਗ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ
नवनीताहारम्
Navanitaharam
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਹਾਰ ਤਾਜ਼ਾ ਮੱਖਣ (ਨਵਨੀਤ) ਹੈ
गोवर्धनधृतिलीला
Govardhana-dhriti-lila
ਗੋਵਰਧਨ ਪਰਬਤ ਚੁੱਕਣ ਅਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਲੀਲਾ
गोपीगोचरदूरम्
Gopi-gochara-duram
ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ (ਅਰਥਾਤ ਅਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯ)
कालियशिरसि नृत्यन्तम्
Kaliya-shirasi nrityantam
ਕਾਲੀਆ ਸੱਪ ਦੇ ਫਣਾਂ ਉੱਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
कलिदोषघ्नम्
Kalidoshaghnam
ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ
वृन्दावनभुवि
Vrindavanabhuvi
ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ
अशेषगुणाब्धिम्
Ashesha-gunabdhim
ਅਨੰਤ ਸ਼ੁਭ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਾਗਰ
गोविन्दार्पितचेताः
Govindarpita-chetah
ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਚਿੱਤ ਵਾਲਾ
समस्ताघः
Samastaghah
ਸਮੁੱਚੇ ਪਾਪ (ਧੁਪ ਜਾਂਦੇ ਹਨ)

Origin & History

Source: Attributed to Adi Shankaracharya (Stotra literature)

Author: Adi Shankaracharya

Period: c. 8th century CE

ਗੋਵਿੰਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਗਾਈਆਂ, ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਨ। ਮਹਾਨ ਅਦ੍ਵੈਤ ਆਚਾਰੀਆ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਇਹ ਗੋਵਿੰਦਾਸ਼ਟਕਮ੍ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦੇ ਨਿਰਾਕਾਰ ਬ੍ਰਹਮ — ਸਤਿ, ਗਿਆਨ, ਅਨੰਤ — ਅਤੇ ਮੱਖਣ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਗੋਵਰਧਨ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੱਪ ਕਾਲੀਆ ਉੱਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਮਨੋਹਰ ਗੋਪ-ਬਾਲਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਰਚੀ। ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਦੇ ਅੱਠ ਸਲੋਕ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸੰਗਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਦੂਜੇ ਗੋਵਿੰਦਾਸ਼ਟਕਮ੍ ('ਚਿਦਾਨੰਦਾਕਾਰਮ੍' ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ) ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।

Frequently Asked Questions

ਗੋਵਿੰਦਾਸ਼ਟਕਮ੍ 'ਸਤ੍ਯੰ ਗ੍ਯਾਨਮਨੰਤਮ੍' ਕੀ ਹੈ?
ਇਹ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ (ਗੋਵਿੰਦ) ਦੀ ਅੱਠ-ਸਲੋਕੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਤੁਤੀ ਹੈ, ਜੋ 'ਸਤ੍ਯੰ ਗ੍ਯਾਨਮਨੰਤੰ ਨਿਤ੍ਯਮ੍' ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਰਾਕਾਰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਵੇਦਾਂਤਿਕ ਵਰਣਨ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਬਾਲ-ਲੀਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਸਲੋਕ 'ਪ੍ਰਣਮਤ ਗੋਵਿੰਦੰ ਪਰਮਾਨੰਦਮ੍' ਨਾਲ ਮੁੱਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਗੋਵਿੰਦਾਸ਼ਟਕਮ੍ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ?
ਇਹ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ (8ਵੀਂ ਸਦੀ) ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਅਦ੍ਵੈਤ ਵੇਦਾਂਤ ਆਚਾਰੀਆ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਡੂੰਘਾਈ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਸਤੁਤੀਆਂ ਰਚੀਆਂ। ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ 'ਚਿਦਾਨੰਦਾਕਾਰਮ੍' ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਖਰੀ ਸਤੁਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਗੋਵਿੰਦਾਸ਼ਟਕਮ੍ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਟੇਕ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?
ਹਰ ਸਲੋਕ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਟੇਕ 'ਪ੍ਰਣਮਤ ਗੋਵਿੰਦੰ ਪਰਮਾਨੰਦਮ੍' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਰਮ ਆਨੰਦ (ਪਰਮਾਨੰਦ) ਹਨ, ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੋ।'
ਇਸ ਦੇ ਪਾਠ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ?
ਸਮਾਪਨ ਸਲੋਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਭਗਤ ਗੋਵਿੰਦ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾ ਕੇ — 'ਗੋਵਿੰਦ, ਅਚ੍ਯੁਤ, ਮਾਧਵ, ਵਿਸ਼ਣੁ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ' ਪੁਕਾਰਦਿਆਂ — ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪਾਪ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਰੂਪੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਧੁਪ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਅੰਤਰ-ਸਥਿਤ ਪਰਮਾਨੰਦ-ਸਰੂਪ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →