ਗੋਵਿੰਦ ਦਾਮੋਦਰ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ Meaning — Line by Line
गोविन्द दामोदर स्तोत्रम्
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of ਗੋਵਿੰਦ ਦਾਮੋਦਰ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Verse 1. agre kurūṇām atha pāṇḍavānāṃ
- Verse 2. śrī-kṛṣṇa viṣṇo madhu-kaiṭabhāre
- Verse 3. vikretu-kāmā kila gopa-kanyā
- Verse 4. ulūkhale sambhṛta-taṇḍulāṃś ca
- Verse 5. kācit karāmbhoja-puṭe niṣaṇṇaṃ
- Verse 6. gṛhe gṛhe gopa-vadhū-samūhaḥ
- Verse 7. jihve rasa-jñe madhura-priyā tvaṃ
- Verse 8. sukhāvasāne tv idam eva sāraṃ
agre kurūṇām atha pāṇḍavānāṃ
अग्रे कुरूणामथ पाण्डवानां दुःशासनेनाहृतवस्त्रकेशा। कृष्णा तदाक्रोशदनन्यनाथा गोविन्द दामोदर माधवेति॥
agre kurūṇām atha pāṇḍavānāṃ duḥśāsanenāhṛta-vastra-keśā | kṛṣṇā tadākrośad ananya-nāthā govinda dāmodara mādhaveti ||
Meaningਕੌਰਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਵਸਤਰ ਅਤੇ ਕੇਸ ਖਿੱਚੇ, ਤਦ ਅਨਨ੍ਯਨਾਥਾ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਪੁਕਾਰ ਉੱਠੀ — 'ਗੋਵਿੰਦ! ਦਾਮੋਦਰ! ਮਾਧਵ!'
śrī-kṛṣṇa viṣṇo madhu-kaiṭabhāre
श्रीकृष्ण विष्णो मधुकैटभारे भक्तानुकम्पिन् भगवन् मुरारे। त्रायस्व मां केशव लोकनाथ गोविन्द दामोदर माधवेति॥
śrī-kṛṣṇa viṣṇo madhu-kaiṭabhāre bhaktānukampin bhagavan murāre | trāyasva māṃ keśava loka-nātha govinda dāmodara mādhaveti ||
Meaning'ਹੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ! ਹੇ ਵਿਸ਼ਣੁ! ਹੇ ਮਧੁ-ਕੈਟਭ ਦੇ ਸ਼ਤਰੂ! ਹੇ ਭਗਤ-ਵਤਸਲ! ਹੇ ਭਗਵਾਨ! ਹੇ ਮੁਰਾਰੇ! ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਹੇ ਲੋਕਨਾਥ — ਗੋਵਿੰਦ, ਦਾਮੋਦਰ, ਮਾਧਵ!'
vikretu-kāmā kila gopa-kanyā
विक्रेतुकामा किल गोपकन्या मुरारिपादार्पितचित्तवृत्तिः। दध्यादिकं मोहवशादवोचद् गोविन्द दामोदर माधवेति॥
vikretu-kāmā kila gopa-kanyā murāri-pādārpita-citta-vṛttiḥ | dadhy-ādikaṃ moha-vaśād avocad govinda dāmodara mādhaveti ||
Meaningਇੱਕ ਗੋਪਕੰਨਿਆ, ਜੋ ਦਹੀਂ ਆਦਿ ਵੇਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਚਿੱਤ ਮੁਰਾਰਿ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ; ਪ੍ਰੇਮ-ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਮਾਨ ਦੀ ਥਾਂ ਪੁਕਾਰ ਉੱਠੀ — 'ਗੋਵਿੰਦ! ਦਾਮੋਦਰ! ਮਾਧਵ!'
ulūkhale sambhṛta-taṇḍulāṃś ca
उलूखले सम्भृततण्डुलांश्च सङ्घट्टयन्त्यो मुसलैः प्रमुग्धाः। गायन्ति गोप्यो जनितानुरागा गोविन्द दामोदर माधवेति॥
ulūkhale sambhṛta-taṇḍulāṃś ca saṅghaṭṭayantyo musalaiḥ pramugdhāḥ | gāyanti gopyo janitānurāgā govinda dāmodara mādhaveti ||
Meaningਉਖਲੀ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਚੌਲਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਲੇ ਨਾਲ ਕੁੱਟਦੀਆਂ ਮਗਨ ਗੋਪੀਆਂ ਅਨੁਰਾਗ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ — 'ਗੋਵਿੰਦ! ਦਾਮੋਦਰ! ਮਾਧਵ!'
kācit karāmbhoja-puṭe niṣaṇṇaṃ
काचित्करांभोजपुटे निषण्णं क्रीडाशुकं किंशुकरक्ततुण्डम्। अध्यापयामास सरोरुहाक्षी गोविन्द दामोदर माधवेति॥
kācit karāmbhoja-puṭe niṣaṇṇaṃ krīḍā-śukaṃ kiṃśuka-rakta-tuṇḍam | adhyāpayām āsa saroruhākṣī govinda dāmodara mādhaveti ||
Meaningਇੱਕ ਕਮਲਨੈਣੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰ-ਕਮਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ, ਪਲਾਸ਼ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਰਗੀ ਲਾਲ ਚੁੰਝ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰੀੜਾ-ਸ਼ੁਕ ਨੂੰ ਇਹੀ ਸਿਖਾਇਆ — 'ਗੋਵਿੰਦ! ਦਾਮੋਦਰ! ਮਾਧਵ!'
gṛhe gṛhe gopa-vadhū-samūhaḥ
गृहे गृहे गोपवधूसमूहः प्रतिक्षणं पिञ्जरसारिकाणाम्। स्खलद्गिरं वाचयितुं प्रवृत्तो गोविन्द दामोदर माधवेति॥
gṛhe gṛhe gopa-vadhū-samūhaḥ prati-kṣaṇaṃ piñjara-sārikāṇām | skhalad-giraṃ vācayituṃ pravṛtto govinda dāmodara mādhaveti ||
Meaningਘਰ-ਘਰ ਵਿੱਚ ਗੋਪ-ਵਧੂਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹਰ ਪਲ ਆਪਣੇ ਪਿੰਜਰੇ ਦੀਆਂ ਮੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੁਕ-ਰੁਕ ਕੇ ਇਹੀ ਬੋਲਣਾ ਸਿਖਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ — 'ਗੋਵਿੰਦ! ਦਾਮੋਦਰ! ਮਾਧਵ!'
jihve rasa-jñe madhura-priyā tvaṃ
जिह्वे रसज्ञे मधुरप्रिया त्वं सत्यं हितं त्वां परमं वदामि। आवर्णयेथा मधुराक्षराणि गोविन्द दामोदर माधवेति॥
jihve rasa-jñe madhura-priyā tvaṃ satyaṃ hitaṃ tvāṃ paramaṃ vadāmi | āvarṇayethā madhurākṣarāṇi govinda dāmodara mādhaveti ||
Meaningਹੇ ਰਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ ਜੀਭ! ਤੂੰ ਮਧੁਰ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚਾ ਅਤੇ ਪਰਮ ਹਿਤਕਾਰੀ ਵਚਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਧੁਰ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰ — 'ਗੋਵਿੰਦ! ਦਾਮੋਦਰ! ਮਾਧਵ!'
sukhāvasāne tv idam eva sāraṃ
सुखावसाने त्विदमेव सारं दुःखावसाने त्विदमेव गेयम्। देहावसाने त्विदमेव जाप्यं गोविन्द दामोदर माधवेति॥
sukhāvasāne tv idam eva sāraṃ duḥkhāvasāne tv idam eva geyam | dehāvasāne tv idam eva jāpyaṃ govinda dāmodara mādhaveti ||
Meaningਸੁਖ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਸਾਰ ਹੈ, ਦੁੱਖ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਗਾਉਣ ਯੋਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਹ ਦੇ ਅੰਤ (ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ) ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਜਪਣ ਯੋਗ ਹੈ — 'ਗੋਵਿੰਦ! ਦਾਮੋਦਰ! ਮਾਧਵ!'
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Govinda Damodara Stotra (independent Vaishnava devotional work)
Author: Bilvamangala Thakura (Lila Shuka)
Period: Medieval (c. 13th–14th century CE)
ਬਿਲ੍ਵਮੰਗਲ ਠਾਕੁਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੀਲਾ ਸ਼ੁਕ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਇੱਕ ਸੰਤ-ਕਵੀ ਸਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਕਰਣਾਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਰਚਯਿਤਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ। ਗੋਵਿੰਦ ਦਾਮੋਦਰ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਮਾਂ ਉੱਤੇ ਰਚੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਲੋਕ-ਮਾਲਾ ਹੈ। ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ-ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਸੰਗ ਅਤੇ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗੋਪਵਧੂਆਂ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ 'ਗੋਵਿੰਦ, ਦਾਮੋਦਰ, ਮਾਧਵ' ਨਾਮ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੀਭ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਧੁਰਤਮ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਸਦਾ ਰਸਾਸ੍ਵਾਦਨ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
Frequently Asked Questions
ਗੋਵਿੰਦ ਦਾਮੋਦਰ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ ਕੀ ਹੈ?▼
ਗੋਵਿੰਦ ਦਾਮੋਦਰ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ?▼
ਗੋਵਿੰਦ, ਦਾਮੋਦਰ ਅਤੇ ਮਾਧਵ ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?▼
ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਜੁੜਿਆ ਹੈ?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →