ਹਰ ਹਰ ਮਹਾਦੇਵ — Word-by-Word Meaning
हर हर महादेव
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
हर
Hara
ਸ਼ਿਵ — 'ਜੋ ਹਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ', ਜੋ ਪਾਪ, ਸ਼ੋਕ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ
हर हर
Hara Hara
ਦੁਹਰਾਇਆ ਆਹ੍ਵਾਨ — 'ਹੇ ਹਰਤਾ, ਹੇ ਹਰਤਾ', ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਦੋ ਵਾਰ ਪੁਕਾਰ
महादेव
Mahadev
ਮਹਾਦੇਵ (ਮਹਾ + ਦੇਵ) — ਸ਼ਿਵ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ
Complete Translation
ਹਰ ਹਰ ਮਹਾਦੇਵ — 'ਹੇ ਹਰ (ਸ਼ਿਵ), ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਜੈ!' ਇਹ ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਜੈਕਾਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਅਤੇ ਉਦਘੋਸ਼ — ਦੋਵਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Origin & History
Source: Traditional jaikara (victory-cry) of Shiva devotees
Author: Ancient tradition
Period: Ancient
'ਹਰ ਹਰ ਮਹਾਦੇਵ' ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਸਰਬਵਿਆਪਕ ਜੈ-ਘੋਸ਼ ਹੈ। ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ — ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ — ਇਹ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਘਾਟਾਂ 'ਤੇ ਗੂੰਜਦਾ ਆਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾਂਵੜੀਆਂ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਗੰਗਾਜਲ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸੈਂਕੜੇ ਮੀਲ ਤੁਰਦੇ ਹਨ। ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਬਲ ਦਾ ਆਹ੍ਵਾਨ ਕਰਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਹਸ ਦੇ ਰਣ-ਘੋਸ਼ ਵਜੋਂ ਵੀ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਅਤੇ ਵੀਰਤਾ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਰੇਖਾ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤੀ।
Frequently Asked Questions
ਹਰ ਹਰ ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?▼
'ਹਰ' ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਹਰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ' — ਜੋ ਪਾਪ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਹਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। 'ਮਹਾਦੇਵ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਮਹਾਨ ਦੇਵ'। ਮਿਲ ਕੇ ਇਹ ਘੋਸ਼ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮੂਹ ਕਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਪਰਮ ਹਰਤਾ ਵਜੋਂ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ 'ਹਰ ਹਰ' ਦੋ ਵਾਰ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?▼
'ਹਰ' ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣਾ ਇੱਕ ਉਤਕਟ, ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਪੁਕਾਰ ਹੈ — ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਨਾਮ ਦੋ ਵਾਰ ਪੁਕਾਰਨਾ। ਇਹ ਹਰ ਬੋਝ ਹਰ ਲੈਣ ਅਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਸ਼ਿਵ ਅੱਗੇ ਭਗਤ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਤੀਬਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਰ ਹਰ ਮਹਾਦੇਵ ਕਿੱਥੇ ਘੋਸ਼ਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?▼
ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ — ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਵਿੱਚ — ਅਤੇ ਕਾਂਵੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦਾ ਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਭਰ ਅਤੇ ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਨੂੰ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਘੋਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਾਹਸ ਦੇ ਘੋਸ਼ ਵਜੋਂ ਵੀ ਉਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →