ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਹਾਮੰਤਰ — Word-by-Word Meaning
हरे कृष्ण महामंत्र
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
हरे
Hare
ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਦਿਵਯ ਸ਼ਕਤੀ (ਸ਼ਕਤੀ) ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ — ਹਰਾ ਦਾ ਸੰਬੋਧਨ ਰੂਪ
कृष्ण
Krishna
ਸਰਬ-ਆਕਰਸ਼ਕ ਪਰਮ ਚੇਤਨਾ — ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਪਰਮ ਸਰੂਪ
राम
Rama
ਸਮੂਹ ਸੁਖ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਦਾ ਸਰੋਤ — ਸਮੂਹ ਦਿਵਯ ਆਨੰਦ ਦਾ ਭੰਡਾਰ
Complete Translation
ਹੇ ਹਰੇ (ਦਿਵਯ ਸ਼ਕਤੀ), ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ (ਪਰਮ ਚੇਤਨਾ), ਹੇ ਰਾਮ (ਪਰਮ ਆਨੰਦ) — ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲਾ ਲਓ।
Origin & History
Source: Kali-Santarana Upanishad
Author: Revealed to Brahma by Narayana
Period: Ancient (specific date debated)
ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਹਾਮੰਤਰ ਕਲਿ-ਸੰਤਰਣ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਇਸ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਵਿਧੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ: "ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀ ਹੈ?" ਬ੍ਰਹਮਾ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੋਲਾਂ ਨਾਮ ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਾੜੇ ਅਸਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਕੋਈ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਚੈਤਨਯ ਮਹਾਪ੍ਰਭੂ (1486 ਈ.) ਨੇ ਇਸ ਮੰਤਰ ਦੇ ਜਨਤਕ ਕੀਰਤਨ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰਾ ਬਣਾਇਆ।
Frequently Asked Questions
ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਹਾਮੰਤਰ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
ਤਿੰਨ ਨਾਮ ਦਿਵਯ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਨ: ਹਰੇ = ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦਿਤ ਦਿਵਯ ਸ਼ਕਤੀ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ = ਸਰਬ-ਆਕਰਸ਼ਕ ਪਰਮ ਚੇਤਨਾ; ਰਾਮ = ਸਾਰੇ ਆਨੰਦ ਤੇ ਹਰਖ ਦਾ ਸਰੋਤ। ਤਿੰਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਬਣਦੇ ਹਨ: "ਹੇ ਦਿਵਯ ਸ਼ਕਤੀ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਹੇ ਰਾਮ — ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਮਈ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲਾ ਲਓ।" ਇਹ ਕਿਸੇ ਪਦਾਰਥਕ ਲਾਭ ਦੀ ਮੰਗ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਦਿਵਯ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ।
ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਹਾਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?▼
ਵੈਸ਼ਣਵ ਪਰੰਪਰਾ ਰੋਜ਼ 108 ਜਾਪ ਦੀਆਂ 16 ਮਾਲਾਵਾਂ — ਕੁੱਲ 1,728 ਵਾਰ — ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1.5–2 ਘੰਟੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ 1–4 ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਾਉਣਾ ਠੀਕ ਰਾਹ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ ਇੱਕ ਵੀ ਸੱਚੀ ਮਾਲਾ ਜੀਵਨ ਬਦਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਹਾਮੰਤਰ ਅਤੇ ਹਰੇ ਰਾਮ ਮੰਤਰ ਇੱਕੋ ਹੀ ਹਨ?▼
ਹਾਂ। ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਹਾਮੰਤਰ ਅਤੇ ਹਰੇ ਰਾਮ ਮਹਾਮੰਤਰ ਉਸੇ ਸੋਲਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਮਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਿਆਂ। ਪੂਰੇ ਮੰਤਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਮ ਦੋਵੇਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →