Mantra.Tips

ਹਰਿਵਰਾਸਨਮ੍ Meaning — Line by Line

हरिवरासनम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ਹਰਿਵਰਾਸਨਮ੍ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Harivarasanam Vishwamohanam
  2. Verse 2. Sharanakirtanam Shaktamanasam
  3. Verse 3. Pranayasatyakam Prananayakam
  4. Verse 4. Turagavahanam Sundarananam
  5. Verse 5. Tribhuvanarchitam Devatatmakam
  6. Verse 6. Bhavabhayapaham Bhavukavaham
  7. Verse 7. Kalamridusmitam Sundarananam
  8. Verse 8. Shritajanapriyam Chintitapradam
Verse 1#

Harivarasanam Vishwamohanam

हरिवरासनं विश्वमोहनं हरिदधीश्वरं आराध्यपादुकम्। अरिविमर्दनं नित्यनर्तनं हरिहरात्मजं देवमाश्रये॥

Harivarasanam Vishwamohanam Haridadhishwaram Aradhyapadukam Arivimardanam Nityanartanam Hariharatmajam Devamashraye

Meaningਮੈਂ ਹਰਿਹਰਾਤਮਜ (ਅੱਯੱਪਾ) ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ — ਜੋ ਹਰਿ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਸਨ 'ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ, ਵਿਸ਼੍ਵ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਰਨ-ਪਾਦੁਕਾ ਪੂਜਯ ਹੈ, ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨਿੱਤ ਆਨੰਦ-ਨਰਤਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ।

Verse 2#

Sharanakirtanam Shaktamanasam

शरणकीर्तनं शक्तमानसं भजनमानसं नर्तनालसम्। अरुणभासुरं भूतनायकं हरिहरात्मजं देवमाश्रये॥

Sharanakirtanam Shaktamanasam Bhajanamanasam Nartanalasam Arunabhasuram Bhutanayakam Hariharatmajam Devamashraye

Meaningਮੈਂ ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਜੋ 'ਸ਼ਰਣਮ੍' ਕੀਰਤਨ ਨਾਲ ਸਤੁਤ ਹਨ, ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵੱਸੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਰੁਣੋਦਯ-ਸਮਾਨ ਦੀਪਤਿਮਾਨ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਨਾਯਕ ਹਨ।

Verse 3#

Pranayasatyakam Prananayakam

प्रणयसत्यकं प्राणनायकं प्रणतकल्पकं सुप्रभाञ्चितम्। प्रणवमन्दिरं कीर्तनप्रियं हरिहरात्मजं देवमाश्रये॥

Pranayasatyakam Prananayakam Pranatakalpakam Suprabhanchitam Pranavamandiram Kirtanapriyam Hariharatmajam Devamashraye

Meaningਮੈਂ ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਸੱਚੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਸਵਰੂਪ, ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਨਾਯਕ, ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਸੁਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, ਓਂਕਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨਪ੍ਰਿਯ ਹਨ।

Verse 4#

Turagavahanam Sundarananam

तुरगवाहनं सुन्दराननं वरगदायुधं देववर्णितम्। गुरुकृपाकरं कीर्तनप्रियं हरिहरात्मजं देवमाश्रये॥

Turagavahanam Sundarananam Varagadayudham Devavarnitam Gurukripakaram Kirtanapriyam Hariharatmajam Devamashraye

Meaningਮੈਂ ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਅਸ਼੍ਵ 'ਤੇ ਸਵਾਰ, ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੇ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਣਿਤ, ਗੁਰੂ-ਕ੍ਰਿਪਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨਪ੍ਰਿਯ ਹਨ।

Verse 5#

Tribhuvanarchitam Devatatmakam

त्रिभुवनार्चितं देवतात्मकं त्रिनयनं प्रभुं दिव्यदेशिकम्। त्रिदशपूजितं चिन्तितप्रदं हरिहरात्मजं देवमाश्रये॥

Tribhuvanarchitam Devatatmakam Trinayanam Prabhum Divyadeshikam Tridashapujitam Chintitapradam Hariharatmajam Devamashraye

Meaningਮੈਂ ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਤਮਸਵਰੂਪ, ਤ੍ਰਿਨਯਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਦਿਵ੍ਯ ਦੇਸ਼ਿਕ (ਗੁਰੂ), ਦੇਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ ਅਤੇ ਚਿੰਤਿਤ ਫਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।

Verse 6#

Bhavabhayapaham Bhavukavaham

भवभयापहं भावुकावहं भुवनमोहनं भूतिभूषणम्। धवलवाहनं दिव्यवारणं हरिहरात्मजं देवमाश्रये॥

Bhavabhayapaham Bhavukavaham Bhuvanamohanam Bhutibhushanam Dhavalavahanam Divyavaranam Hariharatmajam Devamashraye

Meaningਮੈਂ ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭੈ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੰਗਲ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਭੁਵਨਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਵਿਭੂਤੀ ਨਾਲ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ, ਸ਼੍ਵੇਤ ਵਾਹਨ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਗਜ ਵਾਲੇ ਹਨ।

Verse 7#

Kalamridusmitam Sundarananam

कलमृदुस्मितं सुन्दराननं कलभकोमलं गात्रमोहनम्। कलभकेसरी वाजिवाहनं हरिहरात्मजं देवमाश्रये॥

Kalamridusmitam Sundarananam Kalabhakomalam Gatramohanam Kalabhakesari Vajivahanam Hariharatmajam Devamashraye

Meaningਮੈਂ ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਮਧੁਰ ਮੰਦ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੇ, ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੇ, ਗਜਸ਼ਿਸ਼ੂ-ਸਮਾਨ ਕੋਮਲ, ਮਨੋਹਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਿੰਘ-ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਅਸ਼੍ਵਵਾਹਨ ਹਨ।

Verse 8#

Shritajanapriyam Chintitapradam

श्रितजनप्रियं चिन्तितप्रदं श्रुतिविभूषणं साधुजीवनम्। श्रुतिमनोहरं गीतलालसं हरिहरात्मजं देवमाश्रये॥

Shritajanapriyam Chintitapradam Shrutivibhushanam Sadhujivanam Shrutimanoharam Gitalalasam Hariharatmajam Devamashraye

Meaningਮੈਂ ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਸ਼ਰਣਾਗਤ ਜਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ, ਚਿੰਤਿਤ ਫਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਆਭੂਸ਼ਣ, ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ, ਸ਼੍ਰੁਤਿ-ਸਮਾਨ ਮਨੋਹਰ ਅਤੇ ਗੀਤਪ੍ਰਿਯ ਹਨ।

Word-by-Word Breakdown

हरिवरासनं
Harivarasanam
ਹਰਿ (ਵਿਸ਼ਣੂ) ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਸਨ 'ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ
विश्वमोहनं
Vishwamohanam
ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਸ਼੍ਵ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
अरिविमर्दनं
Arivimardanam
ਸ਼ਤਰੂਆਂ (ਅਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਵਿਕਾਰਾਂ) ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
हरिहरात्मजं
Hariharatmajam
ਹਰਿ ਅਤੇ ਹਰ (ਵਿਸ਼ਣੂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਪੁੱਤਰ — ਅੱਯੱਪਾ
देवमाश्रये
Devamashraye
ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਮੈਂ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ
शरणकीर्तनं
Sharanakirtanam
ਭਗਤਾਂ ਦੇ 'ਸ਼ਰਣਮ੍' ਕੀਰਤਨ ਨਾਲ ਸਤੁਤ
अरुणभासुरं
Arunabhasuram
ਉੱਗਦੇ ਸੂਰਜ-ਸਮਾਨ ਦੀਪਤਿਮਾਨ
प्रणवमन्दिरं
Pranavamandiram
ਪਵਿੱਤਰ ਓਂਕਾਰ (ਪ੍ਰਣਵ) ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
कीर्तनप्रियं
Kirtanapriyam
ਭਗਤੀ-ਗੀਤ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ
त्रिभुवनार्चितं
Tribhuvanarchitam
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਤ
भवभयापहं
Bhavabhayapaham
ਸੰਸਾਰਕ ਹੋਂਦ ਦੇ ਭੈ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
चिन्तितप्रदं
Chintitapradam
ਜੋ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਚਾਹਿਆ ਜਾਵੇ ਉਹ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ

Origin & History

Source: Devotional Sanskrit stotra to Lord Ayyappa; sung as the nightly closing prayer at Sabarimala

Author: Attributed to Kambakudi Kulathur Srinivasa Iyer

Period: Traditional; popularised in the 20th century

ਅੱਯੱਪਾ ਹਰਿਹਰਾਤ੍ਮਜ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ (ਮੋਹਿਨੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ) ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਜਨਮੇ — ਹਿੰਦੂ ਭਗਤੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮਹਾਨ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹੋਏ। ਹਰਿਵਰਾਸਨਮ੍ ਸ਼ਬਰੀਮਲਾ ਵਿੱਚ 'ਉਰੱਕ ਪਾੱਟੁ' ਵਜੋਂ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਰੀ ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੌਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ: ਜਿਉਂ ਹੀ ਅੰਤਿਮ ਸ਼ਲੋਕ ਮੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਗਰਭਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਦੀਵਾ ਮੱਠਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਤ ਲਈ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੇ. ਜੇ. ਯੇਸੁਦਾਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਇਹ ਹਰ ਅੱਯੱਪਾ ਭਗਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ-ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

Frequently Asked Questions

ਹਰਿਵਰਾਸਨਮ੍ ਕੀ ਹੈ?
ਹਰਿਵਰਾਸਨਮ੍ ਭਗਵਾਨ ਅੱਯੱਪਾ (ਹਰਿਹਰਾਤ੍ਮਜ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ) ਦੀ ਉਸਤਤ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਤੋਤ੍ਰ ਹੈ। ਇਹ 'ਉਰੱਕ ਪਾੱਟੁ' ਹੈ — ਉਹ ਸੌਣ-ਗੀਤ ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਬਰੀਮਲਾ ਮੰਦਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਅਤੇ ਦੇਵ ਨੂੰ ਸੌਣ ਦੇਣ ਵੇਲੇ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਰਿਵਰਾਸਨਮ੍ ਕਿਸ ਨੇ ਰਚਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ?
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਕੰਬਕੁਡੀ ਕੁਲਥੁਰ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਅੱਯਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਗਾਇਕ ਕੇ. ਜੇ. ਯੇਸੁਦਾਸ ਦੇ ਭਾਵ-ਭਰੇ ਗਾਇਨ ਨਾਲ ਸਰਬ-ਪਿਆਰਾ ਬਣਿਆ, ਜੋ ਹੁਣ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਬਰੀਮਲਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਅੱਯੱਪਾ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
'ਹਰਿਹਰਾਤ੍ਮਜੰ ਦੇਵਮਾਸ਼੍ਰਯੇ' ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
'ਮੈਂ ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਹਰਿ ਅਤੇ ਹਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।' ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਇਸੇ ਪੰਕਤੀ ਉੱਤੇ ਮੁੱਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਸਤੋਤ੍ਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮਿਲਾਪ-ਸਰੂਪ ਅੱਯੱਪਾ ਪ੍ਰਤੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਮਰਪਣ ਦਾ ਕਰਮ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →