ਹ੍ਰੌਂ ਬੀਜ ਮੰਤਰ (ਸ਼ਿਵ ਬੀਜ ਮੰਤਰ) — Word-by-Word Meaning
ह्रौं बीज मंत्र
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
ॐ
Om
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਆਦਿ ਧੁਨੀ — ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਸਪੰਦਨ, ਸਵੈ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ
ह्रौं
Hraum
ਸ਼ਿਵ ਬੀਜ — ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਬੀਜ, ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ, ਮੰਗਲਮਯਤਾ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਧੁਨੀ
ह
Ha
ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ — ਅਸੀਮ ਸ਼ੁੱਧ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ
र
Ra
ਅਗਨੀ ਤੱਤ — ਅਗਿਆਨ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਾਵਨ ਸ਼ਕਤੀ
औ
Au
ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਪਰਮ ਵੱਲ ਊਰਧਵਗਾਮੀ, ਵਿਸਤਾਰਸ਼ੀਲ ਗਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ
ं (बिन्दु)
Anusvara (Bindu)
ਨਾਸਿਕ ਅਨੁਨਾਦ ਅਤੇ ਬਿੰਦੁ ਜੋ ਧੁਨੀ ਨੂੰ ਮੌਨ ਅਨੰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਨ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ਿਵ-ਚੇਤਨਾ
नमः
Namah
ਮੈਂ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਸਮਰਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ — ਸਵੈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ
शिवाय
Shivaya
ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ — ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ, ਪਰਮ ਸੱਚ ਅਤੇ ਅੰਤਰਾਤਮਾ
शिव
Shiva
ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ; ਵਿਲਯ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਪਰਮ ਸੁਆਮੀ
महादेव
Mahadeva
ਮਹਾਦੇਵ — ਪਰਮ ਦੇਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ
सदाशिव
Sadashiva
ਸਦਾਸ਼ਿਵ — ਨਿੱਤ, ਸਦਾ-ਕਲਿਆਣਮਯ ਸ਼ਿਵ — ਨਿਰਾਕਾਰ ਪਰਮ ਤੱਤ
मृत्युञ्जय
Mrityunjaya
ਮ੍ਰਿਤੁੰਜਯ — ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਅਮਰਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸਰੂਪ
बीज
Beej
ਬੀਜ — ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸ਼ਕਤੀ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
मोक्ष
Moksha
ਮੋਕਸ਼ — ਪਰਮ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਏਕਤਾ
शान्ति
Shanti
ਸ਼ਾਂਤੀ — ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਸਥਿਰਤਾ ਜੋ ਇਹ ਬੀਜ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
जूं
Joom
ਮ੍ਰਿਤੁੰਜਯ ਬੀਜ — ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਦਾ ਬੀਜ, ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹ੍ਰੌਂ ਨਾਲ ਆਵਾਹਿਤ
सः
Sah
ਅੰਮ੍ਰਿਤ (ਅਮਰਤਾ) ਬੀਜ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮ੍ਰਿਤੁੰਜਯ ਬੀਜ ਮੰਤਰ ਵਿੱਚ ਜੂੰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ
Complete Translation
ੴ ਹ੍ਰੌਂ — ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਮੋਕਸ਼ ਦੀ ਧੁਨੀ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਬੀਜ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਓਮ ਹ੍ਰੌਂ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤੁੰਜਯ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
Origin & History
Source: Tantric and Vedic tradition; Shaiva Agamas and bija-mantra texts
Author: Tantric and Vedic seers (traditional)
Period: Ancient
ਸ਼ੈਵ ਤੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹ੍ਰੌਂ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ — ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਪਰਮ ਸੱਚ ਦਾ ਧੁਨੀ-ਸਰੀਰ। 'ਹ' (ਸ਼ਿਵ, ਆਕਾਸ਼), 'ਰ' (ਅਗਨੀ), 'ਔ' (ਸਦਾਸ਼ਿਵ) ਅਤੇ ਬਿੰਦੁ ਤੋਂ ਰਚਿਆ, ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਵਿਲਯ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਹਨ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਹ੍ਰੌਂ ਮਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ, ਅਗਿਆਨ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਦਾ-ਕਲਿਆਣਮਯ ਆਤਮ ਦਾ ਸਾਖਿਆਤਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਬੀਜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਹ੍ਰੌਂ ਬੀਜ ਮੰਤਰ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
ਹ੍ਰੌਂ (ह्रौं) ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਬੀਜ ਅੱਖਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ੀ ਅਰਥ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ, ਮੰਗਲਮਯਤਾ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਇੱਕ ਘਣ ਧੁਨੀ ਹੈ। ਇਹ 'ਹ' (ਸ਼ਿਵ/ਆਕਾਸ਼), 'ਰ' (ਅਗਨੀ), 'ਔ' (ਸਦਾਸ਼ਿਵ) ਅਤੇ ਬਿੰਦੁ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਯਃ 'ਓਮ ਹ੍ਰੌਂ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ' ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹ੍ਰੌਂ ਬੀਜ ਕਿਸ ਦੇਵਤਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ?▼
ਹ੍ਰੌਂ ਸ਼ਿਵ (ਮਹਾਦੇਵ / ਸਦਾਸ਼ਿਵ) ਦਾ ਬੀਜ ਮੰਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਪਰਮ ਸੱਚ ਅਤੇ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਹਨ। ਇਹ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਮ੍ਰਿਤੁੰਜਯ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੈ।
ਹ੍ਰੌਂ ਓਮ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਭਿੰਨ ਹੈ?▼
'ਓਮ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ' ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪੰਚਾਕਸ਼ਰ (ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ) ਭਗਤੀ ਮੰਤਰ ਹੈ। 'ਹ੍ਰੌਂ' ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ-ਅੱਖਰੀ ਬੀਜ ਹੈ — ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਘਣ ਧੁਨੀ-ਸਾਰ। ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਯਃ 'ਓਮ ਹ੍ਰੌਂ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ' ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬੀਜ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਭਗਤੀਪੂਰਨ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
ਹ੍ਰੌਂ ਮੰਤਰ ਜਪਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?▼
ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲ ਦਾ ਬ੍ਰਹਮ ਮੁਹੂਰਤ ਅਤੇ ਸੋਮਵਾਰ (ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਦਿਨ) ਆਦਰਸ਼ ਹਨ। ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਕਾਲ (ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਦੀ ਸੰਧਿਆ) ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਹ੍ਰੌਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਸਾਧਨਾ ਨੂੰ ਗਹਿਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਅਵਸਰ ਹਨ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →