ਹ੍ਰੀਂ ਬੀਜ ਮੰਤਰ — Word-by-Word Meaning
ह्रीं बीज मंत्र
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
ॐ
Om
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਆਦਿ ਧੁਨੀ — ਸਭ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਸਪੰਦਨ
ह्रीं
Hreem
ਮਹਾਨ ਮਾਯਾ-ਬੀਜ — ਦੇਵੀ ਦਾ ਆਦਿਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰੀ ਰੂਪ ਦਾ ਬੀਜ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਸ਼ਾਸਿਕਾ
ह
Ha
ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼/ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਤੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ — ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ
र
Ra
ਅਗਨੀ ਤੱਤ — ਦੇਵੀ ਦੀ ਪਾਵਨ ਅਤੇ ਊਰਜਾਦਾਯੀ ਸ਼ਕਤੀ
ई
Ee
ਮਹਾਮਾਯਾ — ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਪਰਮ ਇਸਤਰੀ ਸਿਰਜਣ-ਸ਼ਕਤੀ
ं (बिन्दु)
Anusvara (Bindu)
ਨਾਸਿਕ ਅਨੁਨਾਦ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਬਿੰਦੁ — ਦੁੱਖ ਦਾ ਹਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ (ਦੁੱਖ-ਹਰ)
नमः
Namah
ਮੈਂ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਸਮਰਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ — ਸਵੈ ਨੂੰ ਦਿਵਯ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ
भुवनेश्वर्यै
Bhuvaneshwaryai
ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰੀ ਨੂੰ — ਉਹ ਦੇਵੀ ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ (ਭੁਵਨਾਂ) ਦੀ ਰਾਣੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਿਕਾ ਹੈ
माया
Maya
ਮਾਯਾ — ਉਹ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਸਿਰਜਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ
शक्ति
Shakti
ਸ਼ਕਤੀ — ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਦਿਵਯ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀ-ਸ਼ਕਤੀ ਜੋ ਸਮੁੱਚੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਸਜੀਵ ਕਰਦੀ ਹੈ
आदि शक्ति
Adi Shakti
ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀ — ਆਦਿਮ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਮੂਲ ਸ਼ਕਤੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
भुवन
Bhuvana
ਭੁਵਨ — ਲੋਕ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ — ਦੇਵੀ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਸਿਤ ਅਸਤਿਤਵ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ
बीज
Beej
ਬੀਜ — ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸ਼ਕਤੀ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
तेज
Teja
ਤੇਜ — ਦੇਵੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦੱਤ ਤੇਜ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਦੀਪਤੀ
ह्रीं-कार
Hreemkara
ਹ੍ਰੀਂ-ਕਾਰ — ਹ੍ਰੀਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਧੁਨੀ-ਰੂਪ, ਜੋ ਸਵੈ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ऐश्वर्य
Aishwarya
ਐਸ਼ਵਰਯ — ਸਾਰਵਭੌਮਤਾ ਅਤੇ ਵੈਭਵ — ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਰਾਣੀ-ਸਮਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ
Complete Translation
ੴ ਹ੍ਰੀਂ — ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰੀ ਰੂਪ ਆਦਿਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮਾਯਾ-ਬੀਜ ਦਿਵਯ ਮਾਤਾ ਦੇ ਮਹਾਬੀਜ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਓਮ ਹ੍ਰੀਂ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਰਾਣੀ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
Origin & History
Source: Tantric tradition; Shakta Agamas, Devi Bhagavata and bija-mantra texts
Author: Tantric and Vedic seers (traditional)
Period: Ancient
ਸ਼ਾਕਤ ਤੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹ੍ਰੀਂ ਮਾਯਾ-ਬੀਜ ਅਤੇ ਦਿਵਯ ਮਾਤਾ ਦੇ ਹੀ ਧੁਨੀ-ਸਰੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 'ਹ' (ਸ਼ਿਵ/ਆਕਾਸ਼), 'ਰ' (ਅਗਨੀ), 'ਈ' (ਮਹਾਮਾਯਾ) ਅਤੇ ਬਿੰਦੁ (ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਬਿੰਦੁ) ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰੀ — ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਸਮੁੱਚਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਹੈ — ਦੇ ਬੀਜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹ੍ਰੀਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੰਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵੀ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਹ੍ਰੀਂ ਬੀਜ ਮੰਤਰ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
ਹ੍ਰੀਂ (ह्रीं) ਮਹਾਨ 'ਮਾਯਾ-ਬੀਜ' ਹੈ — ਦਿਵਯ ਮਾਤਾ ਦਾ ਆਦਿਸ਼ਕਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਸਿਕਾ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰੀ ਦਾ ਬੀਜ ਧੁਨੀ। ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ੀ ਅਰਥ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਇਹ ਇਸਤਰੀ-ਦਿਵਯਤਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਿਰਜਣ ਸ਼ਕਤੀ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਘਣ ਧੁਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਯਃ 'ਸ਼ਕਤੀ-ਪ੍ਰਣਵ', ਦੇਵੀ ਦਾ ਓਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹ੍ਰੀਂ ਕਿਸ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ?▼
ਹ੍ਰੀਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰੀ ਅਤੇ ਸਾਰਵਭੌਮ ਆਦਿਸ਼ਕਤੀ / ਮਹਾਮਾਯਾ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਰਵਭੌਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਦੁਰਗਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਕਾਲੀ, ਤਾਰਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੇਂਦਰੀ ਬੀਜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹ੍ਰੀਂ ਮੰਤਰ ਆਪੇ ਜਪਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?▼
'ਓਮ ਹ੍ਰੀਂ ਨਮਃ' ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਜਪਣਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹ੍ਰੀਂ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ-ਬੀਜ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਗੁਰੂ ਗਹਿਰੀ ਸਾਧਨਾ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਯੋਗ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮਾਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਲਈ ਭਗਤੀਪੂਰਨ ਜਪ ਸਭ ਲਈ ਆਵਕਾਰਯੋਗ ਹੈ।
ਹ੍ਰੀਂ ਜਪਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?▼
ਬ੍ਰਹਮ ਮੁਹੂਰਤ (ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ) ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਉੱਤਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਵਰਾਤਰੀ — ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅਸ਼ਟਮੀ ਅਤੇ ਨਵਮੀ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ — ਹ੍ਰੀਂ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਸਾਧਨਾ ਨੂੰ ਤੀਬਰ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਕਾਲ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →