ਹੁੰਕਾਰੇਣੈਵ ਤੰ ਭਸਮ (ਧੂਮ੍ਰਲੋਚਨ ਦਾ ਭਸਮ ਹੋਣਾ) — Word-by-Word Meaning
हुङ्कारेणैव तं भस्म (धूम्रलोचन का भस्म होना)
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
देव्युवाच
devyuvāca
ਦੇਵੀ (ਭਗਵਤੀ) ਬੋਲੀ
दैत्येश्वरेण प्रहितः
daityeśvareṇa prahitaḥ
ਦੈਤ੍ਯੇਸ਼ਵਰ ਦੁਆਰਾ (ਸ਼ੁੰਭ ਦੁਆਰਾ) ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ
बलवान्
balavān
ਬਲਵਾਨ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ
बलसंवृतः
bala-saṃvṛtaḥ
ਸੇਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ
बलात् नयसि माम् एवम्
balāt nayasi mām evam
ਜੇ ਤੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਲੈ ਜਾਏਂਗਾ
ततः किं ते करोमि अहम्
tataḥ kiṃ te karomi aham
ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ (ਕਿਵੇਂ ਰੋਕ ਸਕਦੀ ਹਾਂ)?
ऋषिरुवाच
ṛṣiruvāca
ਰਿਸ਼ੀ ਬੋਲੇ
इति उक्तः
iti uktaḥ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ
सः अभ्यधावत् ताम्
saḥ abhyadhāvat tām
ਉਹ ਉਸ ਉੱਤੇ ਝਪਟਿਆ
असुरः धूम्रलोचनः
asuraḥ dhūmralocanaḥ
ਅਸੁਰ ਧੂਮ੍ਰਲੋਚਨ ('ਧੂੰਏਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ')
हुङ्कारेण एव
huṅkāreṇa eva
ਕੇਵਲ ਇੱਕ 'ਹੁੰ' ਧੁਨੀ ਨਾਲ (ਹੁੰਕਾਰ ਨਾਲ) ਉਸ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ
तं भस्म सा चकार
taṃ bhasma sā cakāra
ਅੰਬਿਕਾ (ਮਾਤਾ) ਨੇ, ਤਦ
अम्बिका तदा
ambikā tadā
Ambika (the Mother), then
Complete Translation
ਦੇਵੀ ਬੋਲੀ — 'ਤੂੰ ਦੈਤ੍ਯੇਸ਼ਵਰ ਦੁਆਰਾ (ਸ਼ੁੰਭ ਦੁਆਰਾ) ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਬਲਵਾਨ ਹੈਂ ਅਤੇ ਸੇਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੈਂ; ਜੇ ਤੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਲੈ ਜਾਏਂਗਾ — ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?' ਰਿਸ਼ੀ ਬੋਲੇ — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਅਸੁਰ ਧੂਮ੍ਰਲੋਚਨ ਉਸ ਉੱਤੇ ਝਪਟਿਆ; ਅਤੇ ਤਦ ਅੰਬਿਕਾ ਨੇ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੁੰਕਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
Origin & History
Source: Durga Saptashati Chapter 6
Author: Sage Markandeya (Markandeya Purana)
Period: c. 400–600 CE (Markandeya Purana)
ਦੈਂਤਰਾਜ ਸ਼ੁੰਭ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੂਤ ਦੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੁੰਭ ਨੇ ਦੈਂਤ ਧੂਮ੍ਰਲੋਚਨ ਨੂੰ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਲਿਆਉਣ ਭੇਜਿਆ। ਹਿਮਾਲਾ ਉੱਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਦੇਵੀ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤ ਭਾਵ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਦੇ। ਜਦੋਂ ਧੂਮ੍ਰਲੋਚਨ ਝਪਟਿਆ, ਤਦ ਅੰਬਿਕਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੁੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਨਾ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ।
Frequently Asked Questions
ਧੂਮ੍ਰਲੋਚਨ ਕੌਣ ਸੀ?▼
ਧੂਮ੍ਰਲੋਚਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਧੂੰਏਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ', ਦੈਂਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੀ। ਦੈਂਤਰਾਜ ਸ਼ੁੰਭ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਫੜਨ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਘਸੀਟ ਲਿਆਉਣ ਭੇਜਿਆ। ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੁੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
'ਹੁੰਕਾਰ' ਦਾ ਕੀ ਮਹੱਤਵ ਹੈ?▼
ਹੁੰਕਾਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬੀਜ-ਧੁਨੀ 'ਹੁੰ' ਹੈ। ਦੇਵੀ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਇੱਕ ਉਚਾਰਣ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਦੈਂਤ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਹਜ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਵੇਸ਼ਿਤ ਪਵਿੱਤਰ ਧੁਨੀ ਸਵੈ ਹੀ ਮਹਾਨਤਮ ਬੁਰਾਈ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦੇ ਕਿਸ ਅਧਿਆਇ ਤੋਂ ਹੈ?▼
ਇਹ ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਅਧਿਆਇ (ਧੂਮ੍ਰਲੋਚਨ-ਵਧ) ਦੇ 8ਵੇਂ ਅਤੇ 9ਵੇਂ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਮਹਾਸਰਸਵਤੀ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਸ਼ਠਿਤ ਉੱਤਮ ਚਰਿਤ ਅੰਤਰਗਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →