ਜੈ ਹਨੁਮਾਨ ਗਿਆਨ ਗੁਨ ਸਾਗਰ, ਜੈ ਕਪੀਸ ਤਿਹੁੰ ਲੋਕ ਉਜਾਗਰ — Word-by-Word Meaning
जय हनुमान ज्ञान गुन सागर, जय कपीस तिहुँ लोक उजागर
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
जय
jai
ਜੈ — ਜੈ ਹੋਵੇ, ਵਿਜੈ, ਨਮਨ
हनुमान
Hanuman
ਹਨੁਮਾਨ — ਭਗਵਾਨ ਹਨੁਮਾਨ, ਪਵਨਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ
ज्ञान
gyan
ਗਿਆਨ — ਗਿਆਨ, ਬੁੱਧੀ
गुन
gun
ਗੁਨ — ਗੁਣ, ਸਦਗੁਣ
सागर
sagar
ਸਾਗਰ — ਸਾਗਰ — ਅਰਥਾਤ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਾਗਰ
जय
jai
ਜੈ — ਜੈ ਹੋਵੇ, ਵਿਜੈ
कपीस
kapis
ਕਪੀਸ — ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ (ਕਪਿ + ਈਸ਼)
तिहुँ
tihun
ਤਿਹੁੰ — ਤਿੰਨਾਂ (ਲੋਕਾਂ ਦਾ)
लोक
lok
ਲੋਕ — ਲੋਕ, ਭੁਵਨ
उजागर
ujagar
ਉਜਾਗਰ — ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਚਾਨਣ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਯਸ਼ਸਵੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ
Complete Translation
ਹੇ ਹਨੁਮਾਨ! ਤੁਸੀਂ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਾਗਰ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਜੈ ਹੋਵੇ! ਹੇ ਕਪੀਸ਼੍ਵਰ (ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ)! ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਜੈ ਹੋਵੇ!
Origin & History
Source: Hanuman Chalisa (opening chaupai, verse 1)
Author: Tulsidas
Period: 16th century CE
ਗੋਸਵਾਮੀ ਤੁਲਸੀਦਾਸ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮਚਰਿਤਮਾਨਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਉਸੇ ਮਹਾਨ ਸੰਤ-ਕਵੀ ਨੇ ਅਵਧੀ ਵਿੱਚ ਹਨੁਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਨੂੰ ਚਾਲੀ ਚੌਪਾਈਆਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ, ਜੋ ਆਰੰਭਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਪਨ ਦੋਹਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀਆਂ ਹਨ। ਦੋ ਆਰੰਭਿਕ ਦੋਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਅਤੇ ਬਲ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਇਸ ਵਿਜੈ-ਅਭਿਵਾਦਨ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਦਾ ਆਰੰਭ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
Frequently Asked Questions
'ਜੈ ਹਨੁਮਾਨ ਗਿਆਨ ਗੁਨ ਸਾਗਰ' ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਜੈ ਹੋਵੇ ਹਨੁਮਾਨ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਾਗਰ ਦੀ'। 'ਗਿਆਨ' ਅਰਥਾਤ ਬੁੱਧੀ, 'ਗੁਨ' ਅਰਥਾਤ ਸਦਗੁਣ, ਅਤੇ 'ਸਾਗਰ' ਅਰਥਾਤ ਸਮੁੰਦਰ — ਇਸ ਲਈ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਦਗੁਣ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਅਸੀਮ ਸਾਗਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
'ਜੈ ਕਪੀਸ ਤਿਹੁੰ ਲੋਕ ਉਜਾਗਰ' ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
'ਕਪੀਸ' ਅਰਥਾਤ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ (ਵਾਨਰਰਾਜ ਹਨੁਮਾਨ), ਅਤੇ 'ਤਿਹੁੰ ਲੋਕ ਉਜਾਗਰ' ਅਰਥਾਤ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ — ਪ੍ਰਿਥਵੀ, ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ — ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ। ਇਕੱਠੇ ਇਹ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਉਸ ਸੱਤਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਸਮੁੱਚੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਪੰਕਤੀ ਹਨੁਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ?▼
ਇਹ ਹਨੁਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਚੌਪਾਈ ਹੈ, ਜੋ ਦੋ ਆਰੰਭਿਕ ਦੋਹਿਆਂ ('ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੁ ਚਰਨ ਸਰੋਜ ਰਜ' ਅਤੇ 'ਬੁੱਧਿਹੀਨ ਤਨੁ ਜਾਨਿਕੇ') ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਚਾਲੀ ਸਤੁਤੀ-ਪਦਾਂ ਦਾ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਮੈਂ ਇਸ ਪੰਕਤੀ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਗਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?▼
ਹਾਂ। ਭਗਤ ਅਕਸਰ 'ਜੈ ਹਨੁਮਾਨ ਗਿਆਨ ਗੁਨ ਸਾਗਰ, ਜੈ ਕਪੀਸ ਤਿਹੁੰ ਲੋਕ ਉਜਾਗਰ' ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਵਿਜੈ-ਘੋਸ਼ (ਜੈਕਾਰੇ) ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਆਰੰਭ ਲਈ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →