ਕਰਾਗ੍ਰੇ ਵਸਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ — ਸਵੇਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ — Word-by-Word Meaning
कराग्रे वसते लक्ष्मीः — प्रातः स्मरण
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
कराग्रे वसते लक्ष्मीः
Karagre vasate lakshmih
ਹੱਥ ਦੇ ਅਗਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ (ਸੌਭਾਗ ਦੀ ਦੇਵੀ) ਵੱਸਦੀ ਹੈ
करमध्ये सरस्वती
Karamadhye saraswati
ਹੱਥ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਸਵਤੀ (ਵਿੱਦਿਆ ਦੀ ਦੇਵੀ) ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ
करमूले तु गोविन्दः
Karamoole tu govindah
ਹੱਥ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਗੋਵਿੰਦ (ਵਿਸ਼ਨੂੰ) ਹਨ
प्रभाते करदर्शनम्
Prabhate karadarshanam
ਇਸ ਲਈ ਸਵੇਰੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ
Complete Translation
ਹੱਥ ਦੇ ਅਗਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਹੱਥ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਸਵਤੀ, ਅਤੇ ਹੱਥ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਗੋਵਿੰਦ (ਵਿਸ਼ਨੂੰ) ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਸਵੇਰੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
Origin & History
Source: Traditional prati-smarana (morning remembrance) shloka
Author: Traditional
Period: Classical
ਇਹ ਉਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ 'ਕਰ-ਦਰਸ਼ਨ' ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਿੰਦੂ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਨ ਦਾ ਆਰੰਭ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਜਾਗਣ 'ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਹਥੇਲੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ ਆਹ੍ਵਾਨ ਕਰਦਿਆਂ। ਇਹ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ: ਸੌਭਾਗ, ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਕਰਾਗ੍ਰੇ ਵਸਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀਃ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?▼
ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ: 'ਹੱਥ ਦੇ ਅਗਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਗੋਵਿੰਦ (ਵਿਸ਼ਨੂੰ) ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਸਵੇਰੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।' ਜਾਗਣ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੌਭਾਗ, ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਕਿਰਪਾ ਆਪਣੇ ਹੀ ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਯਤਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?▼
ਇਹ ਦਿਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ, ਬਿਸਤਰੇ ਵਿੱਚ ਉੱਠਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਜਾਪ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ। ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ('ਸਮੁਦ੍ਰਵਸਨੇ ਦੇਵੀ…') ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਥੇਲੀਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਿਉਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?▼
ਹਥੇਲੀਆਂ ਸਾਰੇ ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੂਹ ਕਰਮ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹਨ। ਸਵੇਰੇ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਸਹਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਸਿਮਰਨ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ — ਸੌਭਾਗ, ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ — ਆਪਣੇ ਹੀ ਹੱਥਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →