ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਰਤੀ — ਆਰਤੀ ਕੁੰਜਬਿਹਾਰੀ ਕੀ Meaning — Line by Line
आरती कुंजबिहारी की
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਰਤੀ — ਆਰਤੀ ਕੁੰਜਬਿਹਾਰੀ ਕੀ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
Aarti Kunj Bihari Ki
आरती कुंजबिहारी की। श्री गिरिधर कृष्णमुरारी की॥
Aarti Kunj Bihari Ki Shri Giridhar Krishna Murari Ki
Meaningਕੁੰਜਬਿਹਾਰੀ ਦੀ ਆਰਤੀ ਕਰੋ — ਜੋ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਕੁੰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਗਿਰਿਧਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੁਰਾਰੀ ਦੀ।
Gale Mein Baijanti Mala
गले में बैजंती माला। बजावै मुरली मधुर बाला॥ श्रवण में कुण्डल झलकाला। नंद के आनंद नंदलाला॥ गगन सम अंग कांति काली। राधिका चमक रही आली॥ लतन में ठाढ़े बनमाली। भ्रमर सी अलक, कस्तूरी तिलक लाली॥
Gale Mein Baijanti Mala Bajaave Murali Madhur Bala Shravan Mein Kundal Jhalakala Nand Ke Aanand Nandlala Gagan Sam Ang Kanti Kali Radhika Chamak Rahi Aali Latan Mein Thaade Banmali Bhramar Si Alak, Kasturi Tilak Lali
Meaningਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਬੈਜੰਤੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਝੂਲਦੀ ਹੈ। ਸੁੰਦਰ ਬਾਲਕ ਮਧੁਰ ਮੁਰਲੀ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੰਡਲ ਝਿਲਮਿਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਨੰਦ ਦੇ ਆਨੰਦ ਨੰਦਲਾਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਸ਼ਿਆਮ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਰਾਧਿਕਾ ਸ਼ੋਭਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਸਖੀ। ਵਨਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾਧਾਰੀ ਵੇਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਲਕਾਂ ਭੌਰੇ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਕਸਤੂਰੀ ਤਿਲਕ ਅਤੇ ਲਾਲ ਅਧਰ ਸਹਿਤ।
Aarti Kunj Bihari Ki
आरती कुंजबिहारी की। श्री गिरिधर कृष्णमुरारी की॥
Aarti Kunj Bihari Ki Shri Giridhar Krishna Murari Ki
Meaningਕੁੰਜਬਿਹਾਰੀ ਦੀ ਆਰਤੀ ਕਰੋ — ਸ਼੍ਰੀ ਗਿਰਿਧਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੁਰਾਰੀ ਦੀ।
Kanakmay Mor Mukut Bilasai
कनकमय मोर मुकुट बिलसै। देवता दरसन को तरसें॥ गगन सों सुमन रासि बरसै। हाथन में वेणु बिराजै॥ भ्रमर सी अलक, कस्तूरी तिलक लाली॥
Kanakmay Mor Mukut Bilasai Devata Darsan Ko Tarsein Gagan Son Suman Rasi Barsai Hathan Mein Venu Birajai Bhramar Si Alak, Kasturi Tilak Lali
Meaningਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਮੋਰ ਮੁਕਟ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਤਰਸਦੇ ਹਨ। ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਰਲੀ ਸ਼ੋਭਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਲਕਾਂ ਭੌਰੇ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਕਸਤੂਰੀ ਤਿਲਕ ਅਤੇ ਲਾਲ ਅਧਰ ਸਹਿਤ।
Aarti Kunj Bihari Ki
आरती कुंजबिहारी की। श्री गिरिधर कृष्णमुरारी की॥
Aarti Kunj Bihari Ki Shri Giridhar Krishna Murari Ki
Meaningਕੁੰਜਬਿਹਾਰੀ ਦੀ ਆਰਤੀ ਕਰੋ — ਸ਼੍ਰੀ ਗਿਰਿਧਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੁਰਾਰੀ ਦੀ।
Chhappan Bhog Chhattis Vyanjan
छप्पन भोग छत्तीस व्यंजन। सुरपतिन को भी मन भावन॥ चौंसठ योगिनी नाचत गगन। छिन छिन भोग लगावत सखन॥ भ्रमर सी अलक, कस्तूरी तिलक लाली॥
Chhappan Bhog Chhattis Vyanjan Surpatin Ko Bhi Man Bhavan Chaunsath Yogini Nachat Gagan Chhin Chhin Bhog Lagavat Sakhan Bhramar Si Alak, Kasturi Tilak Lali
Meaningਛੱਪਨ ਭੋਗ ਅਤੇ ਛੱਤੀ ਵਿਅੰਜਨ — ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮਨਭਾਉਂਦੇ। ਚੌਂਠ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਾਚਦੀਆਂ ਹਨ। ਛਿਣ-ਛਿਣ ਸਖਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਲਕਾਂ ਭੌਰੇ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਕਸਤੂਰੀ ਤਿਲਕ ਅਤੇ ਲਾਲ ਅਧਰ ਸਹਿਤ।
Aarti Kunj Bihari Ki
आरती कुंजबिहारी की। श्री गिरिधर कृष्णमुरारी की॥
Aarti Kunj Bihari Ki Shri Giridhar Krishna Murari Ki
Meaningਕੁੰਜਬਿਹਾਰੀ ਦੀ ਆਰਤੀ ਕਰੋ — ਸ਼੍ਰੀ ਗਿਰਿਧਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੁਰਾਰੀ ਦੀ।
Jahan Te Prakat Bhai Ganga
जहां ते प्रकट भई गंगा। सकल मन हारिणि श्री गंगा॥ स्मरण ते होत मोह भंगा। बसी मेरे नंदलाल के संगा॥ भ्रमर सी अलक, कस्तूरी तिलक लाली॥
Jahan Te Prakat Bhai Ganga Sakal Man Harini Shri Ganga Smaran Te Hot Moh Bhanga Basi Mere Nandlal Ke Sanga Bhramar Si Alak, Kasturi Tilak Lali
Meaningਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ — ਸਕਲ ਮਨ ਨੂੰ ਹਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰਿਕ ਮੋਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਨੰਦਲਾਲ ਦੇ ਸੰਗ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਲਕਾਂ ਭੌਰੇ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਕਸਤੂਰੀ ਤਿਲਕ ਅਤੇ ਲਾਲ ਅਧਰ ਸਹਿਤ।
Aarti Kunj Bihari Ki
आरती कुंजबिहारी की। श्री गिरिधर कृष्णमुरारी की॥
Aarti Kunj Bihari Ki Shri Giridhar Krishna Murari Ki
Meaningਕੁੰਜਬਿਹਾਰੀ ਦੀ ਆਰਤੀ ਕਰੋ — ਸ਼੍ਰੀ ਗਿਰਿਧਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੁਰਾਰੀ ਦੀ।
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Braj bhakti tradition, Vrindavan
Author: Unknown (folk composition from Braj region)
Period: Medieval period, likely 16th-17th century
ਇਹ ਆਰਤੀ ਬ੍ਰਜ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਭਗਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉਪਜੀ — ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੀ ਧਰਤੀ। ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਨੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਾਂਕੇ ਬਿਹਾਰੀ ਮੰਦਰ ਨੇ, ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਆਰਤੀ ਗਾਈ ਹੈ। 'ਕੁੰਜਬਿਹਾਰੀ' ਸ਼ਬਦ ਖੁਦ ਬਾਂਕੇ ਬਿਹਾਰੀ ਮੰਦਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤਾਨਸੇਨ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸਵਾਮੀ ਹਰਿਦਾਸ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਆਰਤੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਸਜੀਵ ਚਿੱਤਰ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ — ਮੋਰ ਮੁਕੁਟ, ਬੰਸਰੀ, ਸ਼ਿਆਮ ਵਰਨ ਤੇ ਕਸਤੂਰੀ ਤਿਲਕ — ਭਗਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੀ ਹੋਈ।
Frequently Asked Questions
ਆਰਤੀ ਕੁੰਜਬਿਹਾਰੀ ਕੀ ਕਿਸ ਨੇ ਲਿਖੀ?▼
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਰਤੀ ਕਦੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?▼
ਕੁੰਜਬਿਹਾਰੀ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
ਕੀ ਇਹ ਆਰਤੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ?▼
ਛੱਪਨ ਭੋਗ (56 ਭੋਗ) ਦਾ ਕੀ ਮਹੱਤਵ ਹੈ?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →