ਓਂ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ — Word-by-Word Meaning
ॐ नमः शिवाय
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
ॐ
Om
ਆਦਿਨਾਦ — ਸ੍ਵਯੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸਪੰਦਨ
नमः
Namah
ਨਮਸਕਾਰ / ਮੈਂ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ / ਮੈਂ ਸਮਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ — 'ਨਮ੍' ਧਾਤੂ ਤੋਂ (ਝੁਕਣਾ)
शिवाय
Shivaya
ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ / ਸ਼ਿਵ ਲਈ / ਸ਼ਿਵ ਵੱਲ — ਚਤੁਰਥੀ ਵਿਭਕਤੀ; ਸ਼ਿਵ = ਸਮੁੱਚੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਤ ਮੰਗਲਮਯ
न (Na)
Na
ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਤੱਤ੍ਵ, ਮੂਲਾਧਾਰ ਚੱਕਰ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਤਿਰੋਭਾਵ (ਆਵਰਣ) ਕਰਮ
म (Ma)
Ma
ਜਲ ਤੱਤ੍ਵ, ਸ੍ਵਾਧਿਸ਼ਠਾਨ ਚੱਕਰ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਮ
शि (Shi)
Shi
ਅਗਨੀ ਤੱਤ੍ਵ, ਮਣਿਪੂਰ ਚੱਕਰ, ਸ਼ਿਵ ਖ਼ੁਦ, ਸੰਹਾਰ ਕਰਮ
व (Va)
Va
ਵਾਯੂ ਤੱਤ੍ਵ, ਅਨਾਹਤ ਚੱਕਰ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਿਰਪਾ, ਸਥਿਤੀ ਕਰਮ
य (Ya)
Ya
ਆਕਾਸ਼ ਤੱਤ੍ਵ, ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਚੱਕਰ, ਜੀਵਾਤਮਾ (ਜੀਵ), ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਕਰਮ
Complete Translation
ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ — ਮੰਗਲਮਈ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਉਹ ਦਿਵਯ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਮੇਰਾ ਡੂੰਘਾ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਹੈ।
Origin & History
Source: Shri Rudram (Yajurveda, Taittiriya Samhita)
Author: Vedic Rishis
Period: 1200-1000 BCE
ਨ-ਮ-ਸ਼ਿ-ਵਾ-ਯ ਇਹ ਪੰਜ ਪਾਵਨ ਅੱਖਰ ਸ਼੍ਰੀ ਰੁਦ੍ਰਮ ਦੇ ਠੀਕ ਵਿਚਕਾਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ — ਯਜੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰ। ਰੁਦ੍ਰਮ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਸਥਾਨ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ਿਵ-ਉਪਾਸਨਾ ਦਾ ਮੂਲ ਸਾਰ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਪੰਚਾਕ੍ਸ਼ਰ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੱਤ, ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪੰਜ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ।
Frequently Asked Questions
ॐ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
ॐ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ — ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਮੰਗਲਮਈ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਉਸ ਦਿਵਯ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ। ॐ ਆਦਿਨਾਦ ਹੈ, ਨਮਃ ਦਾ ਅਰਥ ਨਮਸਕਾਰ ਜਾਂ ਸਮਰਪਣ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾਯ ਦਾ ਅਰਥ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਤੀ (ਚਤੁਰਥੀ ਵਿਭਕਤੀ)। ਇਸ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਅਰਥ: ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸੀਮਤ ਆਪੇ ਨੂੰ ਉਸ ਅਸੀਮ ਦਿਵਯ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਮੇਰਾ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ॐ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਦੇ ਹਰ ਅੱਖਰ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
ਨ = ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਤੱਤ, ਮੂਲਾਧਾਰ ਚੱਕਰ, ਆਵਰਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ। ਮ = ਜਲ ਤੱਤ, ਸ੍ਵਾਧਿਸ਼ਠਾਨ ਚੱਕਰ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ। ਸ਼ਿ = ਅਗਨੀ ਤੱਤ, ਮਣਿਪੁਰ ਚੱਕਰ, ਖੁਦ ਸ਼ਿਵ। ਵ = ਵਾਯੂ ਤੱਤ, ਅਨਾਹਤ ਚੱਕਰ, ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਕਿਰਪਾ। ਯ = ਆਕਾਸ਼ ਤੱਤ, ਵਿਸ਼ੁੱਧੀ ਚੱਕਰ, ਜੀਵਾਤਮਾ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਪੰਜਾਂ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ-ਚੇਤਨਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਤੱਕ ਦਾ ਰਾਹ ਸਰਗਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ॐ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਦਾ ਜਾਪ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?▼
ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਹਰ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ 108 ਵਾਰ। ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੇ ਡੁੱਬਣ ਵੇਲੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਕਰਨਾ ਆਦਰਸ਼ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ ਸਿਰਫ਼ 11 ਵਾਰ ਜਾਪ ਵੀ ਬਹੁਤ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਸਾਹ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਜਾਪ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੰਚਾਕ੍ਸ਼ਰ ਮੰਤਰ ਕੀ ਹੈ?▼
ਪੰਚਾਕ੍ਸ਼ਰ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪੰਜ ਅੱਖਰ। ਪੰਚਾਕ੍ਸ਼ਰ ਮੰਤਰ ਹੈ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ — ॐ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨ-ਮ-ਸ਼ਿ-ਵਾ-ਯ। ਇਹੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰੁਦ੍ਰਮ ਦਾ ਮੂਲ ਵੈਦਿਕ ਰੂਪ ਹੈ। ॐ ਸਮੇਤ ॐ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਸ਼ਡਕ੍ਸ਼ਰੀ (ਛੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ) ਰੂਪ ਹੈ।
ॐ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈ?▼
ਇਸ ਦਾ ਮੂਲ ਸ਼੍ਰੀ ਰੁਦ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਹੈ — ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੀ ਤੈੱਤਿਰੀਯ ਸੰਹਿਤਾ (4.5.8.1) ਵਿੱਚ 'ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਚ ਸ਼ਿਵਤਰਾਯ ਚ' ਰੂਪ ਵਿੱਚ (ॐ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ)। ਇਹ ਸ਼ੁਕਲ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਰੁਦ੍ਰਾਸ਼ਟਾਧ੍ਯਾਯੀ (ਅਧਿਆਇ 5, ਸ਼ਲੋਕ 41) ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ॐ ਉਪਸਰਗ ਆਗਮਿਕ-ਸ਼ੈਵ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ। ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੰਤਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ॐ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਅਤੇ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ?▼
ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਸ਼੍ਰੀ ਰੁਦ੍ਰਮ ਦਾ ਮੂਲ ਪੰਚਾਕ੍ਸ਼ਰ (ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ) ਰੂਪ ਹੈ — ਜੋ ਸਭ ਲਈ ਸੁਲਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ॐ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਵਿੱਚ ਆਦਿਨਾਦ ॐ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸ਼ਡਕ੍ਸ਼ਰੀ (ਛੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ) ਰੂਪ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸੱਚੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ॐ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਜਪਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਅਨੁਭਵ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →