ਪੰਚਮੁਖੀ ਹਨੁਮਾਨ — Word-by-Word Meaning

Source: Hanuman's five-faced (Panchamukha) form, from the Ramayana tradition

Author: Traditional

ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਸੁਰ-ਜਾਦੂਗਰ ਅਹਿਰਾਵਣ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਛਮਣ ਨੂੰ ਬਲੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਪਾਤਾਲ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕ ਲੈ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਹਨੁਮਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉੱਥੇ ਉੱਤਰੇ। ਅਹਿਰਾਵਣ ਕੇਵਲ ਤਦ ਹੀ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪੰਜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲਦੇ ਪੰਜ ਦੀਵੇ ਠੀਕ ਇੱਕੋ ਪਲ ਵਿੱਚ ਬੁਝਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ। ਇਸ ਲਈ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਹਾ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੰਚਮੁਖ — ਪੰਜ ਮੁਖ ਵਾਲਾ — ਸਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ: ਹਨੁਮਾਨ, ਨ੍ਰਿਸਿੰਘ, ਗਰੁੜ, ਵਰਾਹ ਅਤੇ ਹਯਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਮੁਖ ਪੰਜਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਪੰਜੇ ਦੀਵੇ ਇੱਕ ਸਾਥ ਬੁਝਾ ਦਿੱਤੇ, ਅਹਿਰਾਵਣ ਦਾ ਵਧ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਰਾਮ-ਲਛਮਣ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲੈ ਆਏ। ਤਦ ਤੋਂ ਪੰਜ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਹਨੁਮਾਨ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੇ ਸੰਕਟ ਵਿਰੁੱਧ ਸਰਵੋਤਮ ਰੱਖਿਅਕ ਵਜੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ — ਡਰ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਬੁਰਾਈ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ।