ਦਸ਼ਾਵਤਾਰ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ — ਪ੍ਰਲਯਪਯੋਧਿਜਲੇ (ਜਯਦੇਵ) — Word-by-Word Meaning
दशावतार स्तोत्रम् — प्रलयपयोधिजले (जयदेव)
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
Complete Translation
ਜਯਦੇਵ ਦੀ ਗੀਤਗੋਵਿੰਦ ਵਿੱਚੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਦਸ ਅਵਤਾਰਾਂ (ਦਸ਼ਾਵਤਾਰ) ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਤੁਤੀ-ਗੀਤ — ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਤਸਯ (ਮੱਛੀ), ਕੂਰਮ (ਕੱਛੂ), ਵਰਾਹ (ਸੂਰ), ਨਰਸਿੰਘ (ਨਰ-ਸਿੰਘ), ਵਾਮਨ (ਬੌਣਾ), ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ, ਰਾਮ, ਬਲਰਾਮ, ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਕਲਕਿ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹਰੇਕ ਸ਼ਲੋਕ 'ਜਯ ਜਗਦੀਸ਼ ਹਰੇ' ਉੱਤੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਹੇ ਹਰੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਜੈ ਹੋਵੇ!
Origin & History
Source: Gita Govinda by Jayadeva
Author: Jayadeva
Period: 12th century
ਜਯਦੇਵ, ਰਾਜਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸੇਨ ਦੇ ਰਾਜਕਵੀ ਅਤੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਕੇਂਦੁਲੀ (ਕੇਂਦੁਬਿਲ੍ਵ) ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ, ਨੇ ਗੀਤ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ — ਜੋ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਗਤੀ ਕਾਵ੍ਯ ਦੀਆਂ ਸਰਵੋਚ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਆਰੰਭਿਕ ਦਸ਼ਾਵਤਾਰ ਸਤੋਤਰ, 'ਪ੍ਰਲਯਪਯੋਧਿਜਲੇ', ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਦਸ ਅਵਤਾਰਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਜਗੰਨਾਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਓਡੀਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਮਸਤ ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਸਤੋਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
'ਪ੍ਰਲਯਪਯੋਧਿਜਲੇ' ਦਸ਼ਾਵਤਾਰ ਸਤੋਤਰਮ੍ ਕੀ ਹੈ?▼
ਇਹ ਜਯਦੇਵ ਦੀ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਦਸ ਅਵਤਾਰਾਂ ਦੀ — ਮਤਸ੍ਯ, ਕੂਰਮ, ਵਰਾਹ, ਨ੍ਰਿਸਿੰਹ, ਵਾਮਨ, ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ, ਰਾਮ, ਬਲਰਾਮ, ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਕਲਕਿ — ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਤੁਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਗੀਤ ਗੋਵਿੰਦ ਤੋਂ ਲਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ 'ਪ੍ਰਲਯਪਯੋਧਿਜਲੇ' ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਸ਼ਲੋਕ 'ਕੇਸ਼ਵ ਧ੍ਰਿਤ... ਜਯ ਜਗਦੀਸ਼ ਹਰੇ' ਦੀ ਟੇਕ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ?▼
ਇਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਜਯਦੇਵ (੧੨ਵੀਂ ਸਦੀ) ਨੇ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਕੇਂਦੁਲੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਵੀ ਸਨ, ਆਪਣੀ ਕਾਵ੍ਯ ਕ੍ਰਿਤੀ ਗੀਤ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਵਜੋਂ। ਇਹ ਪੁਰੀ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਜਗੰਨਾਥ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਓਡੀਆ ਭਗਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਧਰੋਹਰ ਹੈ।
ਕਿਹੜੇ ਦਸ ਅਵਤਾਰਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਥਾਂ ਬਲਰਾਮ ਕਿਉਂ?▼
ਦਸ ਅਵਤਾਰ ਹਨ ਮਤਸ੍ਯ, ਕੂਰਮ, ਵਰਾਹ, ਨ੍ਰਿਸਿੰਹ, ਵਾਮਨ, ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ, ਰਾਮ, ਬਲਰਾਮ, ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਕਲਕਿ। ਇਸ ਵੈਸ਼ਣਵ (ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗੌੜੀਯ/ਓਡੀਆ) ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਬਲਰਾਮ ਨੂੰ ਦਸ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਮਸਤ ਅਵਤਾਰਾਂ ਦਾ ਸ੍ਰੋਤ (ਸਵਯੰ ਭਗਵਾਨ) ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →